ارزیابی هماتولوژیک مصرف عصاره هیدروالکلی میوه بنه (Pistachia atlantica Desf.) در موش‌های نر بزرگ سفید آزمایشگاهی نژاد ویستار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دستیار تخصصی بیمارهای داخلی دام‌های بزرگ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات فیزیولوژی-فارماکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

4 دانشیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

5 استادیار، مرکز تحقیقات سلامت پسته، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

چکیده

بنه (Pistacia atlantica Desf.) از زیرگونه‌های پسته و از گیاهان دارویی بومی ایران است. بنه به‌دلیل داشتن خواص متنوع در طب سنتی کاربرد دارد. این مطالعه به‌منظور بررسی اثرهای عصاره هیدروالکلی بنه بر پارامترهای خونی موش ‌صحرایی طراحی و انجام شد. تعداد 18 سر موش‌صحرایی نر نژاد ویستار با وزن تقریبی 170 تا 240 گرم، به 3 گروه 6 تایی تقسیم شدند. تجویز خوراکی در گروه اول تا سوم به‌ترتیب با عصاره بنه mg/kg bw200، بنه mg/kg bw400 و آب‌‌مقطر (گروه شاهد) به مدت 30 روز از طریق گاواژ انجام شد. سپس نمونه‌های خون از قلب موش‌ها گرفته و آزمایش‌های هماتولوژی روی نمونه‌ها انجام شد. داده‌های حاصل با نرم‌افزار SPSS نسخه 21، آزمون‌های آنالیز واریانس یک‌طرفه و توکی آنالیز شدند. تجویز غلظت‌های مختلف عصاره هیدروالکلی بنه، تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)، تعداد گلبول‌های سفید (WBC) و غلظت هموگلوبین (Hb) موش‌های ‌صحرایی را در گروه‌های آزمایش در مقایسه با گروه شاهد به‌طور معنی‌داری بالا برد. به‌علاوه حجم متوسط گلبول‌های قرمز خون (MCV) در گروه آزمایش دریافت‌کننده بنه با غلظت mg/kg bw200 در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معنی‌داری کاهش یافت؛ اما تأثیری بر سایر پارامترهای خونی نگذاشت (0.05>P). عصاره بنه تعداد گلبول‌های قرمز و غلظت هموگلوبین را افزایش داد که می‌تواند احتمالاً به‌دلیل افزایش در فرایند خون‌سازی باشد. همچنین افزایش جمعیت گلبول‌های سفید خون بعد از تیمار با عصاره بنه، می‌تواند توانایی بدن را در برابر عوامل پاتوژن افزایش ‌دهد.

کلیدواژه‌ها


- Amri, O., Zekhnini, A., Bouhaimi, A., Tahrouch, S. and Hatimi, A., 2018. Anti-inflammatory activity of methanolic extract from Pistacia atlantica Desf. leaves. A Multifaceted Journal in the field of Natural Products and Pharmacognosy, 10(1): 71-76.

- Angelopoulou, E., 2001. Understanding the color of human skin. Proceedings of SPIE, 4299: 243-252.

- Asadollahzadeh, H. and Shamspur, T., 2013. Chemical composition of the extracts of fruits of Pistacia atlantica Desf. from Kerman province in Iran. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 16(2): 243-246.

- Bahmani, M., Saki, K., Asadbeygi, M., Adineh, A., Saberianpour, S., Rafieian-Kopaei, M., Bahmani, F. and Bahmani, E., 2015. The effects of nutritional and medicinal mastic herb (Pistacia atlantica). Journal of Chemical and Pharmaceutical Research, 7(1): 646-653.

- Bahmani, M., Shirzad, H., Majlesi, M., Shahinfard, N. and Rafieian-Kopaei, M., 2014. A review study on analgesic applications of Iranian medicinal plants. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, 7: S43-S53.

- Bahrebar, M., Mirzaei, A., Mantegheyan, E. and Bahrebar, A., 2013. In vivo and in vitro antioxidant activity of hydro-alcoholic extract of Pistacia atlantica. Armaghan-e-Danesh, 17(6): 540-551.

- Belyagoubi, L., Belyagoubi-Benhammou, N., Atik-Bekkara, F. and Coustard, J., 2016. Effects of extraction solvents on phenolic content and antioxidant properties of Pistacia atlantica Desf. fruits from Algeria. International Food Research Journal, 23(3): 948-953.

- Benhammou, N., Bekkara, F.A. and Panovska, T.K., 2008. Antioxidant and antimicrobial activities of the Pistacia lentiscus and Pistacia atlantica extracts. African Journal of Pharmacy and Pharmacology, 2(2): 022-028.

- Benhassaini, H., Bendahmane, M. and Benchalgo, N., 2007. The chemical composition of fruits of Pistacia atlantica Desf. subsp. atlantica from Algeria. Chemistry of Natural Compounds, 43(2): 121-124.

- Bozorgi, M., Memariani, Z., Mobli, M., Salehi Surmaghi, M.H., Shams-Ardekani, M.R. and Rahimi, R., 2013. Five Pistacia species (P. vera, P. atlantica, P. terebinthus, P. khinjuk and P. lentiscus): a review of their traditional uses, phytochemistry and pharmacology. The Scientific World Journal, 2013: 33p.

- Burtis, C.A., Ashwood, E.R. and Tietz, N.W., 1994. Tietz Textbook of Clinical Chemistry. Philadelphia, 2326p.

- Fakour, S., Heydari, S., Akradi, L. and Rahymi Bane, R., 2017. Effect of Pistacia atlantica mastic extract on experimental wound healing and various biochemical parameters of blood serum in rabbit models. Journal of Medicinal Plants, 3(63): 78-91.

- Falahati, M., Sepahvand, A., Mahmoudvand, H., Baharvand, P., Jabbarnia, S., Ghojoghi, A. and Yarahmadi, M., 2015. Evaluation of the antifungal activities of various extracts from Pistacia atlantica Desf. Current Medical Mycology, 1(3): 25-32.

- Farahpour, M.R., Mirzakhani, N., Doostmohammadi, J. and Ebrahimzadeh, M., 2015. Hydroethanolic Pistacia atlantica hulls extract improved wound healing process; evidence for mast cells infiltration, angiogenesis and RNA stability. International Journal of Surgery, 17: 88-98.

- Farhoosh, R. and Tavakoli, J., 2008. Physicochemical properties of kernel oil from Amygdalus scoparia growing wild in Iran. Journal of Food Lipids, 15(4): 433-443.

- Farzaneh, V. and Carvalho, I.S., 2014. A review of the health benefit potentials of herbal plant infusions and their mechanism of actions. Industrial Crops and Products, 65: 247-258.

- Gheldof, N. and Engeseth, N.J., 2002. Antioxidant capacity of honeys from various floral sources based on the determination of oxygen radical absorbance capacity and inhibition of in vitro lipoprotein oxidation in human serum samples. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50(10): 3050-3055.

- Hamidi, S.A., Naeini, A.T., Oryan, A., Tabandeh, M.R., Tanideh, N. and Nazifi, S., 2017. Cutaneous wound healing after topical application of Pistacia atlantica gel formulation in rats. Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences, 14(1): 65-74.

- Hashemi, L., Asadi-Samani, M., Moradi, M.T. and Alidadi, S., 2017. Anticancer activity and phenolic compounds of Pistacia atlantica extract. International Journal of Pharmaceutical and Phytopharmacological Research (eIJPPR), 7(2):
26-31.

- Hosseini, F.S., Falahati-pour, S.K., Hajizadeh, M.R., Khoshdel, A., Mirzaei, M.R., Ahmadirad, H., Behroozi, R., Jafari, N. and Mahmoodi, M., 2017. Persian shallot, Allium hirtifolium Boiss., induced apoptosis in human hepatocellular carcinoma cells. Cytotechnology, 69(4): 551-563.

- Janečková, R., 2001. The role of leptin in human physiology and pathophysiology. Physiological Research, 50(5): 443-459.

- Jouki, M. and Khazaei, N., 2010. Compare of extraction of phenolic compounds from Pistacia atlantica in different solvents. Advances in Biomedical Research, 361-365.

- Khademi, N., Ardakani, S. and Sharifabadi, M., 2016. Antioxidant activities of Pistacia atlantica on meat of the Oncorhynchus mykiss kept at 4 C. Electronic Journal of Biology, 12(4): 490-494.

- Kouw, P., Meijer, J., OE, L., Schneider, H. and Donker, A., 1988. Changes in blood parameters during hemodialysis as determined by conductivity measurements. ASAIO Transactions, 34(3): 623-626.

- Mahmudzadeh, T., Saghebjoo, M., Seghatol Eslami, A. and Hedayati, M., 2014. Effect of aerobic training and Pistacia atlantica extract consumption on pancreatic β-cells function in streptozotocin-induced diabetic rats. Iranian Journal of Diabetes and Metabolism, 13(3): 252-262.

- Memariani, Z., Sharifzadeh, M., Bozorgi, M., Hajimahmoodi, M., Farzaei, M.H., Gholami, M., Siavoshi, F. and Saniee, P., 2017. Protective effect of essential oil of Pistacia atlantica Desf. on peptic ulcer: role of α-pinene. Journal of Traditional Chinese Medicine, 37(1): 57-63.

- Mix, H., Widjaja, A., Jandl, O., Cornberg, M., Kaul, A., Göke, M., Beil, W., Kuske, M., Brabant, G. and Manns, M., 2000. Expression of leptin and leptin receptor isoforms in the human stomach. Gut, 47(4): 481-486.

- Motamedi‐Tehrani, J., Ebrahimi‐Dorcheh, E., Malekpouri, P. and Goli, S., 2016. Liver alteration and hematological and serum biochemical responses of common carp, Cyprinus carpio Linnaeus, 1758, following long‐term feeding of pistachio (Pistacia vera) green hull extract as a source of natural phenol. Journal of Applied Ichthyology, 32(5): 906-912.

- Nazifi, S., Saeb, M., Sepehrimanesh, M. and Poorgonabadi, S., 2012. The effects of wild pistachio oil on serum leptin, thyroid hormones, and lipid profile in female rats with experimental hypothyroidism. Comparative Clinical Pathology, 21(5): 851-857.

- Padulosi, S. and Hadj-Hassan, A., 1998. Towards a Comprehensive Documentation and Use of Pistacia Genetic Diversity in Central and West Asia, North Africa and Europe. Bioversity Internationa, 105P.

- Pourreza, M., Shaw, J.D. and Zangeneh, H., 2008. Sustainability of wild pistachio (Pistacia atlantica Desf.) in Zagros forests, Iran. Forest Ecology and Management, 255(11): 3667-3671.

- Rashidi, S., Askari, N. and Abbasnejad, M., 2014. Anxiolytic-like effect of Pistacia atlantica fruit in intact and gonadectomized rats subjected to chronic stress. Journal of Occupational Health and Epidemiology, 3(3): 152-159.

- Sabate, J., Fraser, G.E., Burke, K., Knutsen, S.F., Bennett, H. and Lindsted, K.D., 1993. Effects of walnuts on serum lipid levels and blood pressure in normal men. New England Journal of Medicine, 328(9): 603-607.

- Saeb, M., Nazifi, S. and Mirzaei, A., 2004. Studies on the effects of turpentine oil on the serum concentration of lipids and lipoproteins of female rabbits. Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, 12(3): 42-50.

- Taran, M., Mohebali, M. and Esmaeli, J., 2010a. In vivo efficacy of gum obtained Pistacia atlantica in experimental treatment of cutaneous leishmaniasis. Iranian Journal of Public Health, 39(1): 36-41.

- Taran, M., Sharifi, M., Azizi, E. and Khanahmadi, M., 2010b. Antimicrobial activity of the leaves of Pistacia khinjuk. Journal of Medicinal Plants, 1(33): 81-85.

- Tolooei, M. and Mirzaei, A., 2015. Effects of Pistacia atlantica extract on erythrocyte membrane rigidity, oxidative stress, and hepatotoxicity induced by CCl4 in rats. Global Journal of Health Science, 7(7): 32-38.