بابک بحرینی نژاد؛ مهدی میرزا
چکیده
شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.35.196.94.2.1576.1610 آویشن دنایی با نام علمی Thymus daenensis Celak یکی از گونههای انحصاری کشور ایران میباشد. از آنجا که این گونه یکی از باارزشترین گیاهان دارویی منطقه زاگرس مرکزی است، بهرهبرداری بیرویه آن را در معرض خطر انقراض قرار داده است. تکنیک رجبندی (Ordination) ازجمله روشهایی میباشد که ارتباط بین گیاه و متغیرهای ...
بیشتر
شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.35.196.94.2.1576.1610 آویشن دنایی با نام علمی Thymus daenensis Celak یکی از گونههای انحصاری کشور ایران میباشد. از آنجا که این گونه یکی از باارزشترین گیاهان دارویی منطقه زاگرس مرکزی است، بهرهبرداری بیرویه آن را در معرض خطر انقراض قرار داده است. تکنیک رجبندی (Ordination) ازجمله روشهایی میباشد که ارتباط بین گیاه و متغیرهای محیطی را بررسی میکند. بهمنظور بررسی تأثیر عوامل اکولوژیک بر ترکیبهای اسانس، تعداد 8 رویشگاه آویشن دنایی در استان اصفهان شناسایی و پس از جمعآوری اندامهای هوایی گیاه و اسانسگیری، ترکیبهای آن شناسایی گردید. 24 عامل بیواقلیمی، خاک و توپوگرافی در رویشگاهها برای آنالیز رجبندی تعیین شد. نتایج نشان داد عوامل ارتفاع، متوسط دما در مرطوبترین فصل، همدمایی، میزان بارندگی در مرطوبترین فصل، میزان بارندگی سالانه، میزان بارندگی در خشکترین فصل و دامنه درجه حرارت سالانه، درصد رس، سنگریزه، ماده آلی، نیتروژن و پتاسیم قابل جذب از تأثیرگذارترین عوامل بر ترکیبهای اسانس بودند. تیمول بهعنوان ترکیب اصلی این گونه تحت تأثیر تغییرات دامنه درجه حرارت سالانه، ارتفاع و شیب قرار گرفت. درصد شن خاک و متوسط دما در مرطوبترین فصل ازجمله مهمترین عوامل تأثیرگذار بر تولید کارواکرول بودند. یافتههای حاصل از این مطالعه میتواند نقش ارزشمندی در مدیریت کشت و توسعه آویشن در عرصههای منابع طبیعی و کشاورزی بهویژه با توجه به نوع ترکیبهای مورد نیاز در صنایع دارویی و بهداشتی داشته باشد.
علی محمدیان؛ رضا کرمیان؛ مهدی میرزا؛ علی سپهوند
چکیده
جنس آویشن (Thymus) یکی از جنسهای مهم خانواده نعنا (Lamiaceae) بوده که متعلق به زیر خانواده Nepetoideae است. در این پژوهش رابطه بین ارتفاع از سطح دریا و برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک بهعنوان فاکتورهای مهم و اثرگذار بر مقادیر کمّی و کیفی اسانس گونه Thymus fallax Fisch.et C.A. Mey. در رویشگاههای طبیعی آن در استان لرستان مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور ابتدا ...
بیشتر
جنس آویشن (Thymus) یکی از جنسهای مهم خانواده نعنا (Lamiaceae) بوده که متعلق به زیر خانواده Nepetoideae است. در این پژوهش رابطه بین ارتفاع از سطح دریا و برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک بهعنوان فاکتورهای مهم و اثرگذار بر مقادیر کمّی و کیفی اسانس گونه Thymus fallax Fisch.et C.A. Mey. در رویشگاههای طبیعی آن در استان لرستان مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور ابتدا چهار رویشگاه طبیعی این گونه (زاغه، الشتر، رازان و ریمله) با ارتفاعهای مختلف از سطح دریا مشخص شد. پس از تهیه نمونه از سرشاخههای گلدار گونه مذکور، استخراج اسانس به روش تقطیر با آب با دستگاه کلونجر انجام گردید. سپس برای تعیین ترکیبهای تشکیلدهنده اسانس از دستگاه GC و GC/MS استفاده گردید. تجزیه و تحلیل دادههای بدست آمده با نرمافزار SPSS و مقایسه میانگین تیمارها با آزمون چنددامنهای دانکن انجام شد. نتایج بدست آمده نشان داد که رویشگاه ریمله با 8/2% بیشترین مقدار اسانس را در مقایسه با سایر رویشگاهها داشت. ترکیبهای عمده موجود در اسانس گونه مورد بررسی کارواکرول، تیمول، گاما-ترپینن، پارا-سیمن، کامفن و ژرانیول تعیین گردید. با افزایش ارتفاع از سطح دریا درصد ترکیبهایی مانند کارواکرول و تیمول در اسانس افزایش معنیداری داشت. همچنین نتایج نشان میدهد که برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک رویشگاههای مورد بررسی با ترکیبهای موجود در اسانس همبستگی معنیداری دارند که بر این اساس مدل رگرسیون خطی نیز بدست آمد.
