اثر مقادیر مختلف نیکل بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکی و سنتز ترکیب‌های ثانویه در گیاه بنگ‌دانه (Hyoscyamus niger L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

یکی از روشهای افزایش ترکیب‌های ثانویه در گیاهان استفاده از محرک‌های غیرزیستی است. در این بررسی اثر فلز سنگین نیکل به‌عنوان یک محرک غیرزیستی بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکی گیاه بنگ‌دانه (Hyoscyamus niger L.) مورد مطالعه قرار گرفت تا امکان استفاده از غلظت‌های غیرتنشی آن در مطالعات بعدی برای افزایش ترکیب‌های ثانویه مورد آزمایش قرار گیرد. این پژوهش در آزمایشگاه تحقیقاتی گروه زیست‌شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و 3 تکرار انجام شد. در این بررسی بذرهای گیاه بنگ‌دانه در ژرمیناتور و با اعمال تیمار ژیبرلین جوانه زدند و بعد به گلدان‌های حاوی پیت‌ماس و شن منتقل شدند. پس از 40 روز رشد، گیاهان تحت تأثیر غلظت‌های 50 و 100 میکرومولار نیکل در شرایط آبکشت قرار گرفتند (مقادیر نیکل به محلول غذایی اضافه گردید). در این بررسی رنگیزه‌های فتوسنتزی تحت تأثیر نیکل کاهش معنی‌داری را نشان دادند. اما مقدار پراکسید هیدروژن، پراکسیداسیون لیپید و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، گایاکول پراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز افزایش یافت. بررسی‌های انجام شده بر روی ماکرومولکول‌های اصلی گیاه مانند پروتئین‌ها، لیپیدهای غشایی و کلروفیل نشان داد که اثر غلظت‌های 50 و 100 میکرومولار نیکل در ایجاد تنش بر این مولکول‌ها تقریباً مشابه است، اما فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین آمونیالیاز و سنتز ترکیب‌های پلی‌فنلی از پاسخ‌های بعدی گیاه هستند که در غلظت 100 میکرومولار نیکل مشاهده می‌شوند. بنابراین به نظر می‌رسد که غلظت‌های بالاتر نیکل (100 میکرومولار) برای افزایش ترکیب‌های ثانویه در این گیاه مؤثرتر بوده است.

کلیدواژه‌ها


- Alexieva, V., Sergiev, I., Mapelli, S. and Karanov, E., 2001. The effect of drought and ultraviolet radiation on growth and stress markers in pea and wheat. Plant Cell Environment, 24(12): 1337-1344.

- Baccouch, S., Chaoui, A. and El Fergani, E., 1998. Nickel-induced oxidative damage and antioxidant responses in Zea mays shoots. Plant Physiology and Biochemistry, 36(9): 689-694.

- Bortosz, G., 1997. Oxidative stress in plants. Acta Physiologiae Plantarum, 19: 47-64.

- Bowler, C., Van Camp, W., Van Montagu, M., Inze, D. and Asada, K., 1994. Super oxide dismutase in plants. Critical Review in Plant Sciences, 13(3): 199-218.

- Bradford, M.M., 1976. A rapid and sensitive method for quantitation of microgram quantities of protein utilizing the principle of protein-dye binding. Analytical Biochemistry, 72: 248-254.

- Chen, C., Huang, D. and Liu, J., 2009. Functions and toxicity of nickel in plants: recent advances and future prospects. Clean-Soil, Air, Water, 37(4-5): 304-313.

- Chu, Y.H., Chang, C.L. and Hsu, H.F., 2000. Flavonoid content of several vegetable and their antioxidant activity. Journal of Sciences of Food and Agriculture, 80(5): 561-566.

- D´cunha, G.B., Satyanarayan, V. and Nair, P.M., 1996. Purification of phenylalanine ammonia lyase from Rhodotorula glutinis. Phytochemistry, 42:
17-20.

- Dechaux, C. and Boitel-Conti, M., 2005. A strategy for over accumulation of scopolamine in Datura Innoxia hairy root cultures. Acta Biologica Cracoviensia Series Botanica, 47: 101-107.

- Dhindsa, R.S., Dhindsa, P. and Thorpe, A.T., 1981. Leaf senescence correlated with increased levels of membrane permeability and lipid peroxidation and decrease levels of superoxide dismutase and catalase. Journal of Experimental Botany, 2: 93-101.

- Dinakar, N., Nagajyothi, P.C., Suresh, S., Udaykiran, Y. and Damodharam, T., 2008. Phytotoxicity of cadmium on protein, proline and antioxidant enzyme activities in growing Arachis hypogaea seedlings. Journal of Environmental Sciences, 20(2): 199-206.

- Dixon, R.A. and Paira, N.L., 1995. Stress induced phenylpropanoid metabolism. Plant Cell, 7(7):
1085-1097.

- Ebel, J. and Cosio, E.G., 1994. Elicitors of plant defense responses: 1-36. In: Jeon, K.W. and Jarvik, J., (Eds.). International Review of Cytology: A Survey of Cell Biology (vol. 148). Academic Press, 319p.

- Foyer, C.H., Descourviers, P. and Kunert, K.J., 1994. Protection against oxygen radicals: an important defense mechanism studied in transgenic plants. Plant, Cell and Environment, 17(5): 507-523.

- Gao, X., Ohlander, M., Jeppsson, N., Bjork, L. and Trajkovski, V., 2000. Changes in antioxidant effects and their relationship to phytonutrients in fruit of sea buckthorn (Hippophae rhamnoides .L) during maturation. Journal of Agriculture and Food Chemistry, 48(5): 1458-1490.

- Guo, P., Cao, Y., Li, Z. and Zhao, B., 2004. Role of an endogenous nitric oxide burst in the resistance of wheat to stripe rust. Plant, Cell and Environment, 27(4): 473-477.

- Hamilton, R., Kalu, C., Prisk, E., Padley, F. and Pierce, H., 1997. Chemistry of free radical in lipids. Food Chemistry, 60(2): 193-199.

- Heath, R.L. and Packer, L., 1968. Photoperoxidation in isolated chloroplast: I. kinetics and stoichiometry of fatty acid peroxidation. Archive of Biochemistry and Biophysics, 125: 189-198.

- Jocsak, I., Villanyi, V., Rabnecz, G. and Droppa, M., 2008. Investigation of nickel stress induction in terms metal accumulation and antioxidative enzyme activity in barley seedlings. Acta Biologiae, 52(1): 167-171.

- Karimi, F. and Khataee, E., 2012. Aluminum elicits tropane alkaloid production and antioxidant system activity in micropropagated Datura innoxia plantlets. Acta Physiologiae Plantarum, 34(3):
1035-1041.

- Kovacik, J. and Backor, M., 2007. Phenylalanine ammonia-lyase and phenolic compounds in chamomile tolerance to cadmium and copper excess. Water, Air, and Soil Pollution, 185: 185-193.

- Laspina, N.V., Groppa, M.D., Tomaro, M.L. and Benavides, M.P., 2005. Nitric oxide protects sunflower leaves against Cd-induced oxidative stress. Plant Sciences, 169(2): 323-330.

- Lichtenthaler, H.K., 1987. Chlorophylls and carotenoids, the pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in Enzymology, 148:
350-382.

- Lunna, C.M., Gonzalez, C.A. and Trippi, V.S., 1994. Oxidative damage caused by an excess of copper in oat leaves. Plant and Cell Physiology, 35: 11-15.

- Maheshwari, R. and Dubey, R.S., 2009. Nickel-induced oxidative stress and the role of antioxidant defense in rice seedlings. Plant Growth Regululation, 59: 37-49.

- Maksymiec, W., 2007. Signaling responses in plants to heavy metal stress. Acta Physiologiae Plantarum, 29(3): 177-187.

- Mishra, S., Panjwani, D., Mishra, B. and Sharma, P.N., 2010. Effect of excess nickel on induction of oxidative stress in Zea mays L. plants grown in solution culture. International Journal of Toxicological and Pharmacological research, 2:
10-16.

- Nakano, Y. and Asada, K., 1981. Hydrogen peroxide is scavenged by ascorbate-specific peroxidase in spinach chloroplast. Plant and Cell Physiology, 22(5): 867-880.

- Panda, S.K., Chaudhury, I. and Khan, M.H., 2003. Heavy metal induced lipid peroxidation affects antioxidants in wheat leaves. Biologiae Plantarum, 46(2): 289-294.

- Pandey, P. and Tripathi, A.K., 2011. Effect of heavy metals on morphological and biochemical characteristics of Albizia procera benth seedlings. International Journal of Environmental Sciences, 1(5): 1009-1018.

- Plewa, M.J., Smith, S.R. and Wagner, E.D., 1991. Diethyldithiocarbamate suppresses the plant activation of aromatic amines into mutagens by inhibiting tobacco cell peroxidase. Mutation Research/ Fundamental and Molecular Mechanisms of Mutagenesis, 247: 57-64.

- Poulik, Z., 1999. Influence of nickel contaminated soils on lettuce and tomatoes. Scientiae Horticultural, 81(3): 243-250.

- Seregin, I.V. and Ivanov, V.B., 2001. Physiological aspects of cadmium and lead toxic effects on higher plants. Russian Journal of Plant Physiology, 48(4): 523-544.

- Seregin, I.V. and Kozhevnikova, A.D., 2005. Physiological role of nickel and its toxic effect on higher plants. Russian Journal of Plant Physiology, 53(2): 257-277.

- Shulaev, V. and Oliver, D.J., 2006. Metabolic and proteomic markers for oxidative stress. new tools for reactive oxygen species research. Plant Physiology, 141(2): 367-372.

- Spollansky, T., Pitta-Alvarez, S.I. and Giulietti, A.M., 2000. Effect of jasmonic acid and aluminum on production of tropane alkaloids in hairy root cultures of Brugmansia candida. Electronic Journal of Biotechnology, 3: 72-75.

- Sudhakar, C., Lakshmi, A. and Giridarakumar, S., 2001. Changes in the antioxidant enzyme efficacy in two high yielding genotypes of mulberry (Morusalba L.) under NaCl salinity. Plant Sciences, 161(3): 613-619.

- Wang, S., He, X.J. and An, R.D., 2010. Responses of growth and antioxidant metabolism to nickel toxicity in Luffa cylindrical seedlings. Journal of Animal and Plant Sciences, 7(2): 810-821.