مطالعه اثر ضداضطرابی عصاره گیاه مرزنجوش (Origanum majorana L.) در مقایسه با دیازپام در موش صحرایی نر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز

2 دانش‌آموخته دکتری تخصصی میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استادیار، جراحی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز

4 مربی، گروه میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهر

5 دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز

چکیده

امروزه با وجود تمام پیشرفت‌های علمی در زمینه طب و داروشناسی و تولید روزافزون داروهای شیمیایی، طب سنتی و به‌دنبال آن نام گیاهان دارویی بسیار مهم و قابل‌توجه است. گیاه مرزنجوش (Origanum majorana L.) در طب سنتی ایران به‌عنوان یک ماده ضد اضطرابی و تسکین‌دهنده معرفی شده‌است. مطالعه حاضر تحقیقی است که بر روی اثر ضد اضطرابی این گیاه در موش صحرایی نر صورت گرفته و با دیازپام مقایسه شده است. در این مطالعه، به گروه‌های مختلف (30 سر موش در شش گروه) موش‌های صحرایی نر نژاد ویستار با شرایط سنی و وزنی برابر، عصاره مرزنجوش با دوزهای (400، 200، 100) میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و دیازپام با دوز 2/1 میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن و دی‌متیل سولفوکساید به‌عنوان دارونما با حجم برابر و به گروه ششم سالین، 30 دقیقه قبل از ارزیابی اثر تسکینی و ضد اضطرابی با استفاده از ماز صلیبی‌شکل (Elevated plus maze) به‌صورت داخل صفاقی تزریق شد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر بیانگر افزایش معنی‌دار مدت خواب القاء شده با کتامین و همچنین افزایش معنی‌دار مدت زمان سپری شده در بازوهای باز در گروه تیمار با دوزهای 400 و 200 میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن عصاره بود. ولی مشخص شد که عصاره گیاه مرزنجوش در دوز 200 میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن نسبت به دیازپام با دوز 2/1 میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن معنی‌دار بوده و دارای اثرات تسکینی و ضد اضطرابی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


- ربانی، م.، سجادی، س.ا.، جعفریان دهکردی، ع. و زارعی، ح.ر.، 1381. بررسی اثر ضد اضطرابی عصاره گیاه چای کوهی در مدل اضطراب EPM در موش سوری. خلاصه مقالات هشتمین همایش علوم دارویی ایران، شیراز، 7-5 شهریور: 294.

-عباس‌نژاد، م.، میرتاج‌الدینی،‌ س.م.، آفرینش خاکی، م.ر. و حسیبی، ن.، 1385. بررسی اثر عصاره آبی برگ، گل و سرشاخه‌های جوان گیاه مرزنجوش بر یادگیری فضایی در موش‌های صحرایی نر در دستگاه ماز T-شکل. فیزیولوژی و فارماکولوژی، 10(2): 150-143 .

- Chattopadhyay, D., Arunachalam, G., Mandal, S.C., Bhadra, R. and Mandal, A.B., 2003. CNS activity of the methanol extract of Mallotus peltatus (Geist) Muell Arg. leaf: an ethnomedicine of Onge. Journal of Ethnopharmacology, 85: 99-105.

- Economakis, C., Skaltsa, H., Demetzos, C., Socovic, M. and Thanos, C.A., 2002. Effect of phosphorus concentration of the nutrient solution on the volatile constituents of leaves and bracts of Origanum dictamnus. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50(22): 6276-6280.

- Goun, E., Cunningham, G., Solodnikov, O., Krasnykch, O. and Miles, H., 2002. Antithrombin activity of some constituents from Origanum vulgare. Fitoterapia, 73(7-8): 692-694.

- Granger, R.E., Campbell, E.L. and Johnston, G.A.R., 2005. (+)-And (-)-borneol: efficacious positive modulators of GABA action at human recombinant alpha1beta2gamma2L GABA(A) receptors. Biochemical Pharmacology, 69(7): 1101-1111.

- Heo, H.J., Cho, H.Y., Hong, B., Kim, H.K., Heo, T.R., Kim, E.K., Kim, C.J. and Shin, D.H., 2002. Ursolic acid of Origanum majorana L. reduces Abeta-induced oxidative injury. Molecules and Cells, 13: 5-11.

- Kandel, E.R., Schwartz, J.H. and Jessell, T.M., 2000. Principles of Neural Science. McGraw-hill, 1414p.

- Katzung, B., 2004. Basic and Clinical Pharmacology. Lange Medical Books/McGraw Hill, 1202p.

- Kulisic, T., Radonic, V., Katalinic, M. and Milos, M., 2004. Use of different methods for testing antioxidative activity of oregano essential oil. Food Chemistry, 85(4): 633-640.

- Lemhardi, A., Zzeggwagh, N.A., Maghrani, M. Jouad, H. and Eddouks, M., 2004. Anti-hyperglycamic activity of the aqueous extract of Origanum vulgare growing wild in Tafilalet region. Journal of Ethnopharmacology, 92(2-3): 251-256.

- Savelev, S., Okello, E., Perry, N.S.L., Wilkins, R.M. and Perry, E.K., 2003. Synergistic and antagonistic interactions of anticholinesterase terpenoids in Salvia lavandulaefolia essential oil. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 75(3): 661-668.

- Shirai, M., Kawai, Y., Yamanishi, R. and Terao, J., 2005. Approach to novel functional foods for stress control.Antioxidant activity profiles of antidepressant herbs and their active components. The Journal of Medical Investigation, 52(Suppl): 249-251.

- Van Den Broucke, C.O. and Lemi, J.A., 1980. Antispasmodic activity of Origanum compactum. Journal of Medicinal Plant Research, 38(4): 317-331.

- Wilson, J., Watson, W.P. and Little, H.J., 1998. CCK(B) antagonists protect against anxiety related behaviour produced by ethanol withdrawal, mensured using the elevated plus maze. Psychopharmacology, 137(2): 120-131.

- Youdim, K.A. and Deans, S.G., 1999. Beneficial effects of thyme oil on age-related changes in the phospholipid C20 and C22 polyunsaturated fatty acid composition of various rat tissues. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-Molecular and Cell Biology of Lipids, 1438(1): 140-146.

- Youdim, K.A. and Deans, S.G., 2000. Effect of thyme oil and thymol dietary supplementation on the antioxidant status and fatty acid composition of the ageing rat brain. British Journal of Nutrition, 83: 87-93.