مطالعه کارایی فنی و عوامل مؤثر بر آن در صنعت گلاب‌گیری شهرستان کاشان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس‌‌ ارشد کشاورزی- اقتصاد کشاورزی

2 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استاد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده

صنعت گلاب‌گیری به‌عنوان یک صنعت تکمیلی در منطقه کاشان، منبع درآمد و اشتغال‌زایی نسبتاً مهمی برای ساکنان شهر و روستاهای این شهرستان است. با توجه به محدودیت منابع تولید و پیشینه غنی ایران در تولید گلاب، در این مقاله با انجام مطالعه و بکارگیری اصول بهینه اقتصادی با کاربرد نهاده‌های تولید از جانب گلاب‌گیران کارایی فنی این محصول در سال 1388 در شهرستان کاشان مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات و داده‌ها از طریق تکمیل پرسش‌نامه از 100 گلاب‌گیر در 5 بخش جمع‌آوری شد. روش نمونه‌گیری، طبقه‌بندی با تخصیص متناسب است. پس از برآورد شکل تابعی ترانسلوگ و انتخاب آن به‌عنوان شکل بهینه روابط میان تولید و مصرف نهاده‌ها، کارایی فنی به روش تحلیل مرزی تصادفی بدست آمد. تابع تولید نشان داد که 22% از تولیدکنندگان از نهاده گل بیش از حد بهینه استفاده می‌کنند و در مورد نهاده آب 28% از تولیدکنندگان در ناحیه اول تولید می‌کنند، یعنی با افزایش این نهاده می‌توانند تولید خود را افزایش دهند. میانگین کارایی فنی در شهرستان 97% است که از کمینه 67% تا بیشینه 99% نوسان داشته است. همچنین عوامل مؤثر بر کارایی سن، تجربه، کسب علوم جدید و ایجاد درآمد جانبی بودند و از طریق افزایش تجربه، ترویج یافته‌های نوین و ایجاد درآمد جانبی می‌توانند کارایی خود را افزایش دهند.

کلیدواژه‌ها


- ابریشمی، ح.، 1383. مبانی اقتصادسنجی (ترجمه). انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 438 صفحه.

- باقری، ع.، ۱۳٨۷. بررسی کارایی فنی گندم‌کاران ری-ورامین. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد رشته اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

- بریم‌نژاد، و. و محتشمی، ت.، ۱۳88. مطالعه کارایی فنی تولید گندم در ایران. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 1(1): 93-75.

- چیذری، ا.ح. و نیک‌نسب ح.، 1380. بررسی اقتصادی عوامل تولید در واحدهای تولید مرغ گوشتی در شهرستان ساوجبلاغ. پژوهش و سازندگی، 14(2): 25-22.

- شاکری، ع. و گرشاسبی، ع.ر.، 1387. برآورد کارایی فنی برنج استان‌های منتخب ایران. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، 8(3): 96-81.

- غلامرضایی، د. و شاه‌طهماسبی، ا.، ۱۳٨8 ارزیابی کارایی نسبی استان‌های کشور در دستیابی به اهداف برنامه سوم توسعه کشور. اقتصاد کشاورزی و توسعه، ۶۷: 178-۱۵۵.

- کردوانی، پ. و غفار، ا.، ۱۳٨۱. بررسی صنعت گلاب‌گیری و اهمیت آن در بخش قمصر کاشان. پژوهش‌های جغرافیایی، 36(٤٧): ١٠٩-٩٥.

- مرادی شهربابک، ب.، 1390. تعیین کارایی تولیدکنندگان بادام استان کرمان (مطالعه موردی شهرستان سیرجان). تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 3(2):132-117

- Aigner, D., Lovell, C.A.K. and Schmidt, P., 1977. Formulation and estimate of stochastic frontier production function models. Journal of Econometrics, 6(1): 21-37.

- Coelli, T.J., Rao, D.S.P. and Battese, G.E., 1998. An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis. Kluwer Academic Publishers, Boston, 275p.

- Farrel, M.J., 1957. The measurement of production efficiency. Journal of the Royal Statistical Society, 120(3): 253-281.

- Giroh, D.Y., Waizah, Y. and Umer, H., 2010. Technical efficiency and cost of production among gum arabic farmers in Jigawa state Nigeria. Report and Opinion, 2(1): 52-57.

- Johnson, J.L., Zapata, H.O. and Heagler, A.M., 1995. Technical efficiency Louisiana sugar cane processing. Journal of Agribusiness, 13(2): 85-98.

- Lakner, S., 2009. Technical efficiency of organic milk-farms in Germany-the role of subsidies and of regional factors. International Association of Agricultural Economists. Beijing, China, 16-22 August 2009: 1-15.

- Ozkan, B., Ceylan, R.F. and Kizilay, H., 2009. A review of literature on productive efficiency in agricultural production. Journal of Applied Sciences Research, 5(7): 796-801.

- Radam, A., Yacob, M.R. and Kamarulzaman Shah, S.A., 2008. The technical efficiency of food industry in Malaysia: an application of stochastic frontier model. International Applied Economics and Management Letters, 1(1): 19-23.

- Trestini, S., 2006. Technical efficiency of Italian beef cattle production under a heteroscedastic non-neutral production frontier approach. Proceedings of the Conference on Food, Agriculture and the Environment, 1-18.