اثر مصرف خوراکی عصاره برگ ریحان (Ocimum basilicum L.) بر میزان قند، لیپوپروتئین‌ها و آنزیم‌های کبدی موجود در خون در موش‌های بزرگ نر با رژیم غنی از فروکتوز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار؛ گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، پردیس دانشگاه علوم پزشکی، زاهدان

2 پزشک عمومی، درمانگاه امیرالمؤمنین، مرکز بهداشت زاهدان، دانشگاه علوم پزشکی، زاهدان

3 پزشک عمومی، عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان

4 استادیار، بخش داخلی بیمارستان علی ابن‌ابیطالب، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زاهدان

چکیده

از آنجایی‌که ریحان به‌عنوان یک داروی گیاهی استفاده می‌شود، هدف از این مطالعه بررسی اثر عصاره برگ ریحان (Ocimum basilicum L.) بر قند خون، لیپوپروتئین‌های سرم و آنزیم‌های کبدی در موش‌های صحرایی نر تغذیه شده با فروکتوز بود. این مطالعه بر روی 32 سر موش صحرایی نر از نژاد Whistar-Albino که شامل یک گروه کنترل (A)، و 3 گروه آزمایش (B، C، D) بودند، انجام شد (n= 8). گروه‌های آزمایش از آب سرشار از فروکتوزاستفاده کردند و مقادیر صفر و mg/kg20 عصاره آبی و الکلی برگ ریحان را روزانه دریافت نمودند. در پایان دوره کمّیت‌های مورد بررسی اندازه‌گیری و با استفاده از آزمایش‌های آماری آنالیز واریانس و توکی آنالیز گردیدند. نتایج بدست‌آمده به‌صورت mean ± SD گزارش و اختلافات آماری با p < 0.05 معنی‌دار تلقی شد. نتایج این بررسی نشان داد که شاخص مقاومت به انسولین حیوانات گروه‌های آزمایش افزایش معنی‌داری نسبت به مقدار این کمّیت در گروه A داشت. سطح سرمی انسولین گروه D افزایش معنی‌داری داشت و میزان AST و ALT سرم این گروه نسبت به مقدار این کمّیت در گروه‌های B و C کاهش معنی‌داری را نشان داد. سطح سرمی LDL حیوانات گروه C کاهش معنی‌داری نسبت به مقدار این کمّیت در گروه‌های B و D نشان داد. همچنین مصرف عصاره برگ ریحان بر میزان LDL سرم و آنزیم‌های کبدی در موش‌های صحرایی نر تغذیه شده با فروکتوز مؤثر بود.

کلیدواژه‌ها


- گلزاری، م.ح.، کشاورز، س.ع.، و سیاسی، ف.، 1381. بررسی اثر دریافت ریحان بر میزان قند خون بیماران دیابتی نوع II. پژوهنده، 7(4): 305-301.

- Adhvaryu, M.R., Reddy, N. and Parabia, M.H., 2007. Effects of four Indian medicinal herbs on Isoniazid-, Rifampicin- and Pyrazinamide-induced hepatic injury and immunosuppression in guinea pigs. World Journal of Gastroenterology, 13(23): 3199-3205.

- Aguiyi, J.C., Obi, C.I., Gang, S.S. and Igweh, A.C., 2000. Hypoglycaemic activity of Ocimum gratissimum in rats. Fithoterapia, 71(4): 444-446.

- Ajgaonkar, S.S., 1979. Herbal drugs in the treatment of diabetes. International Diabetes Federation Bulletin, 24: 10-17.

- Amrani, S., Harnafi, H., Bouanani, N.H., Aziz, M., Caid, H.S., Manfredini, S., Besco, E., Napolitano, M. and Bravo, E., 2006. Hypolipidaemic activity of aqueous Ocimum basilicum extract in acute hyperlipidaemia induced by triton WR-1339 in rats and its antioxidant property. Phytotherapy Research, 20(12): 1040-1045.

- Amrani, S., Harnafi, H., Gadi, D., Mekhfi, H., Legssyer, A., Aziz, M., Martin-Nizard, F. and Bosca, L., 2009. Vasorelaxant and anti-platelet aggregation effects of aqueous Ocimum basilicum extract. Journal of ethnopharmacology, 125(1):
157-162.

- Azizi, F., Gouya, M.M., Vazirian, P., Dolatshahi, P. and Habbian, S., 2003. Screening for type 2 diabetes in the Iranian national programme: a preliminary report. Eastern Mediterranean Health Journal, 9(5-6): 1122-1127.

- Basciano, H., Fedrico, O. and Adeli, K., 2005. Fructose, insulin resistance and metabolic dyslipidemia. Nutrition and Metabolism, 2(1): 5.

- Bravo, E., Amrani, S., Aziz, M., Harnafi, H. and Napolitano, M., 2008. Ocimum basilicum ethanolic extract decreases cholesterol synthesis and lipid accumulation in human macrophages. Fitoterapia, 79(7-8): 515-523.

- Dahiya, K., Sethi, J., Dhankhar, R., Singh, V., Singh, S.B., Yadav, M., Sood, S. and Sachdeva, A., 2011. Effect of Ocimum sanctum on homocysteine levels and lipid profile in healthy rabbits. Archives of Physiology and Biochemistry, 117(1): 8-11.

- Erkelens, D.W., 2001. Insulin resistance syndrome and type 2 diabetes mellitus. The American Journal of Cardiology, 88(7): 38-42.

- Farid, O., Amraoui, E.L., Zeggwagh, N.A. and Eddouks, M., 2009. Effect of Ocimum basilicum on glucose and lipids metabolism: 187-200. In: Eddouks, M., (Ed.). Advances in Phytotherapy Research. Research Signpost, India, 624p.

- Friedwald, W.T., Levy, R.I. and Fredrickson, D.S., 1972. Estimation of the concentration of the low density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of preparative ultracentrifuge. Clinical Chemistry, 18(6): 499-502.

- Hannan, J.M.A., Marenah, L., Ali, L., Rokeya, B., Flatt, P.R. and Abdel-Wahab, Y.H.A., 2006. Ocimum sanctum leaf extracts stimulate insulin secretion from perfused pancreas, isolated islets and clonal pancreatic ß-cells. Journal of Endocrinology, 189: 127-136.

- Karawya, M.S., Abdel Wahab, S.M., El-Olemy, M.M. and Farrag, N.M., 1984. Diphenylamine, an antihyperglycemic agent from onion and tea. Journal of Natural Products, 47(5): 775-780.

- Kasper, D.L., Braunwald, E., Hauser, S., Longo, D., Jameson, J.L. and Fauci, A.S., 2005. Harrison's Principles of Internal Medicine. McGraw-Hill Professional, 2607p.

- Marzouk, A.M., 2009. Hepatoprotective triterpenes from hairy root cultures of Ocimum basilicum L. Zeitschrift fur Naturforschung C, 64(3-4):201-209.

- Nyarko, A.K., Asare-Anane, H., Ofosuhene, M. and Addy, M.E., 2002. Extract of Ocimum canum lowers blood glucose and facilitates insulin release- by isolated pancreatic beta-islet cells. Phytomedicine, 9(4): 346-351.

- Raff, H., 1999. Physiology Secrets. Hanley and Belfus Publishers, 414p.

- Randle, P.J., Garland, P.B., Hales, C.N. and Newsholme, E.A., 1963. The glucose fatty-acid cycle, its role in insulin sensitivity and the metabolic disturbance of diabetes mellitus. Lancet, 281(7285): 785-789.

- Rang, H.P. and Dale, M.M., 1991. The Endocrine System Pharmacology. 504-508. Harlow, UK: Longman Group Ltd. Sharma G 1983 Antiasthmatic efficacy of O sanctum.

- Reaven, G., 2004. The metabolic syndrome or the insulin resistance syndrome? different name, different concepts, and different goals. Endocrinology and Metabolism Clinics of North America, 33(2): 283-303.

- Sasaki, H., Kawasaki, T., Ogaki, T., Kobayashi, S., Itoh, K., Yoshimizu, Y., Sharma, S. and Acharya, G.P., 2005. The prevalence of diabetes mellitus and impaired fasting glucose/glycaemia (IFG) in suburban and rural Nepal-the communities-based cross-sectional study during the democratic movements in 1990. Diabetes Research and Clinical Practice, 67(2): 167-174.

- Shahraki, M.R., Mirshekari, H., Shahraki, A.R. and Shahraki, E., 2009. Prevention of Aloe Vera extracts on glucose, serum lipids in fructose fed adult male rats. Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders, 137-142.

- Shimoni, Y., Ewart, H.S. and Severson, D., 1998. Typy I and II models of diabetes produce different modifications of K+ currents in rat heart: role of insulin. Journal of Physiology, 507(2): 485-496.

- Singh, D.L. and Bhattarai, M.D., 2003. High prevalence of diabetes and impaired fasting glycaemia in Urban Nepal. Diabetic Medicine, 20(2): 170-171.

- Singh, N., Mishra, N., Srivastava, A.K., Dixit, K.S. and Gupta, G.P., 1991a. Effect of anti-stress plants on biochemical changes during stress reactions. Indian Journal of Pharmacology, 23(3): 137-142.

- Singh, N., Verma, P., Mishra, N. and Nath, R., 1991b. A comparative evaluation of some antistress agents of plant origin. Indian Journal of Pharmacology, 23(2): 99-103.

- Singh, N., Nath, R. and Gupta, M.L., 1980. An experimental evaluation of anti-asthmatic potential of Inula racemosa. Quarterly Journal of Crude Drug Research, 18: 86-96.

- Storlien, L.H., Higgins, J.A., Thomas, T.C., Brown, M.A., Wang, H.Q., Huang, X.F. and Else, P.L., 2000. Diet composition and insulin action in animal models. British Journal Of Nutrition, 83(Suppl 1): S85-90.

- Vats, V., Grover, J.K. and Rathi, S.S., 2009. Evaluation of anti-hyperglycemic and hypoglycemic post, effect of Trigonella foenum-graecum Linn, Ocimum sanctum Linn and Pterocarpus marsupium Linn in normal and alloxanized diabetic rats. Journal of Ethnopharmacology, 79(1): 95-100.

- World Health Organization Resolution. 1978. Drug Policies and management: Medicinal plant. Geneva, Switzerland, World Health Organization, 31-33.