تأثیر محلول‌پاشی عناصر غذایی بر کمّیت و کیفیت اسانس نعنا فلفلی (Mentha piperita L.) در سطوح مختلف آبیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آگروتکنولوژی- اکولوژی گیاهان زراعی،‌ گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

4 استاد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

5 دانشجوی کارشناسی، مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

10.22092/ijmapr.2022.358625.3168

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری و محلول‌پاشی عناصر غذایی بر عملکرد ماده خشک و کمّیت و کیفیت اسانس نعنا فلفلی (Mentha piperita L.)، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه در سال 1400 اجرا شد. فاکتورها شامل آبیاری به‌عنوان فاکتور اصلی در سه سطح (آبیاری پس از 20 (شاهد)، 40 (تنش خفیف) و 60 (تنش شدید) درصد حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی) و منبع کود به‌عنوان فاکتور فرعی در چهار سطح ( بدون کاربرد کود (شاهد) و محلول‌پاشی کودهای ماکرومیکس گلد، اکوکوئل میکرومیکس و ویتالیم فورت) بودند. نتایج نشان داد، بیشترین (280.5 گرم بر مترمربع) و کمترین (113.7 گرم بر مترمربع) وزن خشک کل به‌ترتیب در شرایط نرمال آبیاری (شاهد) با کاربرد کود ماکرومیکس گلد و تنش شدید بدون مصرف کود بدست آمد. وزن خشک کل در تنش‌های خشکی خفیف و شدید به‌ترتیب 22.7% و 40.3% نسبت به آبیاری نرمال کاهش یافت. میزان وزن خشک کل با کاربرد کودهای ماکرومیکس گلد، ویتالیم فورت و اکوکوئل میکرومیکس به‌ترتیب 37.7، 23.8 و 17.1 درصد نسبت به عدم مصرف کود افزایش یافت. بیشترین درصد (2.1) و عملکرد (4.5 گرم بر مترمربع) اسانس و همچنین بیشترین میزان منتول (40.9%)، منتون (28.1%) و 8،1-سینئول (6.2%) در اسانس در شرایط تنش خفیف آبی با کاربرد کود ماکرومیکس گلد بدست آمد. براساس نتایج حاصل، می‌توان محلول‌پاشی کود ماکرومیکس گلد را به‌عنوان یک راهکار مؤثر جهت افزایش کمّیت و کیفیت اسانس نعنا فلفلی در شرایط تنش خشکی معرفی نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- Abd-Elbar, O.H., Farag, R.E. and Shehata, S.A., 2019. Effect of putrescine application on some growth, biochemical and anatomical characteristics of Thymus vulgaris L. under drought stress. Annals of Agricultural Sciences, 64(2): 129-137.
- Adams, R.P., 2007. Identification of Essential Oil Components by Gas Chromatography/Mass Spectrometry. Allured, 804p.
- Alhasan, A.S., Abbas, M.K., Al-Ameri, M. and Al-Ameri, D.T., 2020. Growth and yield response of basil (Ocimum basilicum L.) to different rates of urea fertilizer under field conditions. Earth and Environmental Science, 553: 12044.
- Amani Machiani, M., Javanmard, A., Morshedloo, M.R. and Maggi, F., 2018. Evaluation of yield, essential oil content and compositions of peppermint (Mentha piperita L.) intercropped with faba bean (Vicia faba L.). Journal of Cleaner Production, 171: 529-537.
- Amani Machiani, M., Rezaei-Chiyaneh, E., Javanmard, A., Maggi, F. and Morshedloo, M.R., 2019. Evaluation of common bean (Phaseolus vulgaris L.) seed yield and quali-quantitative production of the essential oils from fennel (Foeniculum vulgare Mill.) and dragonhead (Dracocephalum moldavica L.) in intercropping system under humic acid application. Journal of Cleaner Production, 235: 112-122.
- Amani Machiani, M., Javanmard, A., Morshedloo, M.R., Aghaee, A. and Maggi, F., 2021. Funneliformis mosseae inoculation under water deficit stress improves the yield and phytochemical characteristics of thyme in intercropping with soybean. Scientific Repots, 11: 15279.
- Bahreininejad, B., Razmjoo, J. and Mirza, M., 2013. Influence of water stress on morpho-physiological and phytochemical traits in Thymus daenensis. International Journal of Plant Production, 7(1): 151-166.
- Biglari, T., Maleksaeidi, H., Eskandari, F. and Jalali, M., 2019. Livestock insurance as a mechanism for household resilience of livestock herders to climate change: Evidence from Iran. Land use policy, 87: 1-9.
- Emami Bistgani, Z., Siadat, S.A., Bakhshandeh, A., Ghasemi Pirbalouti, A. and Hashemi, M., 2017. Interactive effects of drought stress and chitosan application on physiological characteristics and essential oil yield of Thymus daenensis Celak. Crop Journal, 5(5): 407-415.
- El-Azab, M., 2016. Effects of foliar NPK spraying with micronutrients on yield and quality of cowpea plants. Asian Journal of Applied Science, 4(2): 526-533.
- Farahani, H.A., Valadabadi, S.A., Daneshian, J. and Khalvati, M.A., 2009. Evaluation changing of essential oil of balm (Melissa officinalis L.) under water deficit stress conditions. Journal of Medicinal Plant Research, 3(5): 329-333.
- Faridvand, S., Amirnia, R. and Tajbakhsh Shishvan, M., 2019. Effect of nano nitrogen, magnetic water, urea and chicken manure foliar application on yield, yield components and essential oil of different fennel (Foeniculum vulgare Mill.) landraces. Journal of agricultural science and sustainable production, 29(4): 103-115.
- Gao, S., Wang, Y., Yu, S., Huang, Y., Liu, H., Chen, W. and He, X., 2020. Effects of drought stress on growth, physiology and secondary metabolites of Two Adonis species in Northeast China. Scientia Horticulturae, 259: 108795.
- Ghaemi, M., Zare, Z. and Nasiri, Y., 2019. Effect of drought stress on some morphological characteristics and essential oil production levels of Ocimum basilicum in different stages of growth and development. Developmental Biology, 11(1): 15-26.
- Govahi, M., Ghalavand, A., Nadjafi, F. and Sorooshzadeh, A., 2015. Comparing different soil fertility systems in Sage (Salvia officinalis) under water deficiency. Industrial Crops and Products, 74: 20-27.
- Hendawy, S.F., Hussein, M.S., El-Gohary. A.E. and Ibrahim, M.E., 2015. Effect of foliar organic fertilization on the growth, yield and oil content of Mentha piperita var. citrata. Asian Journal of Agricultural Research, 9: 237-248.
- Khalid, A., 2012. Effect of NP and foliar spray on growth and chemical compositions of some medicinal Apiaceae plants grow in arid regions in Egypt. Journal of soil science and plant nutrition, 12(3): 581-596.
- Khorasaninejad, S., Soltanloo, H., Ramezanpour, S., Hadian, J. and Atashi, S., 2015. The effect of drought stress on the growth, essential oil yield and chemical composition of Lavender. Journal of Crops Improvement, 17(4): 979-988.
- Lafmejani, Z.N., Jafari, A.A., Moradi, P. and Moghadam, A.L., 2018. Impact of foliar application of iron-chelate and iron nano particles on some morpho-physiological traits and rssential oil composition of peppermint (Mentha piperita L.). Journal of Essential Oil Bearing Plants, 21(5): 1374-1384.
- Lizarazo, C.I., Lampi, A.M. and Mäkelä, P.S.A., 2021. Can foliar-applied nutrients improve caraway (Carum carvi L.) seed oil composition? Industrial Crops and Products, 170: 113793.
- Majeed, K. and Ali Sabah, A., 2014. Effect of foliar application of NPK on some growth characters of two cultivars of roselle (Hibiscus sabdariffa L.). American Journal of Plant Physiology, 6: 220-227.
- Manavalan, L.P., Guttikonda, S.K., Phan Tran, L.S. and Nguyen, H.T., 2009. Physiological and molecular approaches to improve drought resistance in soybean. Plant and Cell Physiology, 50(7): 1260-1276.
- Mohammadi, H., Amirikia, F., Ghorbanpour, M., Fatehi, F. and Hashempour, H., 2019. Salicylic acid induced changes in physiological traits and essential oil constituents in different ecotypes of Thymus kotschyanus and Thymus vulgaris under well-watered and water stress conditions. Industrial Crops and Products, 129: 561-574.
- Morshedloo, M.R., Craker, L.E., Salami, A., Nazeri, V., Sang, H. and Maggi, F., 2017. Effect of prolonged water stress on essential oil content, compositions and gene expression patterns of mono- and sesquiterpene synthesis in two oregano (Origanum vulgare L.) subspecies. Plant Physiology and Biochemistry, 111: 119-128.
- Morshedloo, M.R., Maggi, F., Neko, H.T. and Aghdam, M.S., 2018. Sumac (Rhus coriaria L.) fruit: Essential oil variability in iranian populations. Industrial Crops and Products, 11: 1-7.
- Mumivand, H., 2016. Effect of drought stress on growth, effective substances and some enzyme activities in selected tarragon (Artemisia dracuculus L.) accessions. Ph.D. thesis, Departement of Horticulture Science and Landscape, University of Tehran, Tehran.
- Okunlola, G.O., Olatunji, O.A., Akinwale, R.O., Tariq, A. and Adelusi, A.A., 2017. Physiological response of the three most cultivated pepper species (Capsicum spp.) in Africa to drought stress imposed at three stages of growth and development. Scientia Horticulturae, 224: 198-205.
- Ormeño, E. and Fernandez, C., 2012. Effect of soil nutrient on production and diversity of volatile terpenoids from plants. Current Bioactive Compounds, 8(1): 71-79.
- Ostadi, A., Javanmard, A., Machiani, M.A., Morshedloo, M.R., Nouraein, M., Rasouli, F. and Maggi, F., 2020. Effect of different fertilizer sources and harvesting time on the growth characteristics, nutrient uptakes, essential oil productivity and composition of Mentha x piperita L. Industrial Crops and Products, 148: 112290.
- Vaghefi, S.A., Keykhai, M., Jahanbakhshi, F., Sheikholeslami, J., Ahmadi, A., Yang, H. and Abbaspour, K.C., 2019. The future of extreme climate in Iran. Scientific Reports, 9: 1464.
- Weisany, W., Raei, Y., Salmasi, S.Z., Sohrabi, Y. and Ghassemi-Golezani, K., 2016. Arbuscular mycorrhizal fungi induced changes in rhizosphere, essential oil and mineral nutrients uptake in dill/common bean intercropping system. Annals of Applied Biology, 169(3): 384-397.
- Yadegari, M., 2017. Effects of Zn, Fe, Mn and Cu foliar application on essential oils and morpho-physiological traits of lemon balm (Melissa Officinalis L.). Journal of Essential Oil Bearing Plants, 20: 485-495.