تأثیر کاربرد کودهای‌ آلی بر صفات کمّی و کیفی گیاه دارویی نعناع فلفلی (Mentha piperita L.) در شرایط تنش کم‌آبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 دانش‌آموخته دکتری، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

5 کارشناس، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران

10.22092/ijmapr.2022.357546.3125

چکیده

برای بررسی واکنش برخی از ویژگی‌های کمّی و کیفی گیاه دارویی نعناع فلفلی (Mentha piperita L.) به کودهای آلی تحت تنش کم‌آبی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سال زراعی 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل کود آلی در پنج سطح (شاهد، کود گاوی (20 تن در هکتار)، کود مرغی (7 تن در هکتار)، ورمی‌کمپوست (10 تن در هکتار) و کمپوست (15 تن در هکتار)) و رطوبت خاک در سه سطح (50 (تنش شدید)، 70 (تنش ملایم) و90 (شاهد: بدون تنش) درصد رطوبت ظرفیت زراعی) بودند. تنش کم‌آبی باعث کاهش محتوی فسفر و پتاسیم برگ، ترکیب‌های فنل و فلاونوئید برگ و محتوای رطوبت نسبی برگ و افزایش عملکرد اسانس برگ در مرحله گلدهی کامل شد. بیشترین مقدار اسانس (1.58%) در شرایط تنش ملایم مشاهده شد. کود مرغی و ورمی‌کمپوست تأثیر معنی‌دار در افزایش میزان نیتروژن، پروتئین و درصد مهار رادیکال DPPH برگ در شرایط تنش کم‌آبی نسبت به شرایط بدون تنش داشت. حداکثر عملکرد مربوط به اسانس (32.34 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک ساقه (852.53 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک برگ (1010.40 کیلوگرم در هکتار) و وزن خشک اندام هوایی (1863.93 کیلوگرم در هکتار) در تیمار کود مرغی تحت شرایط آبیاری مطلوب حاصل شد. بنابراین به‌منظور افزایش عملکرد گیاه، استفاده از کودهای آلی در شرایط تنش کم‌آبی در راستای نیل به کشاورزی پایدار، توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- Abdi, G., Shokrpour, M. and Salami, S.A., 2019. Essential oil composition at different plant growth development of peppermint (Mentha x piperita L.) under water deficit stress. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 22(2): 431-440.
- Abyar, S., Fakheri, B., Mahdinajad, N. and Harati Rad, M., 2017. Effects of different levels of vermicompost on growth indices and essential oils essential oil of peppermint (Mentha piperita L.) under different irrigation regimes. Journal of Agronomy and Plant Breeding, 13(1): 29-42.
- Ahmadian, A., Tavassoli, A. and Amiri, E., 2011. The interaction effect of water stress and manure on yield components, essential oil and chemical compositions of cumin (Cuminum cyminum). African Journal of Agricultural Research, 6(10): 2309-2315.
- Al-Amri, S.M., 2021. Response of growth, essential oil composition, endogenous hormones and microbial activity of Mentha piperita to some organic and biofertilizers agents. Saudi Journal of Biological Sciences, 28(9): 1-7.
- Amirnia, R., Ghiyasi, M., Moghaddam, S.S., Rahimi, A., Damalas, C.A. and Heydarzadeh, S., 2019. Nitrogen-fixing soil bacteria plus mycorrhizal fungi improve seed yield and quality traits of lentil (Lens culinaris Medik). Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 19: 1-11.
- Chapman, H.D. and Pratt, P.F., 1961. Methods of Analysis for Soils, Plants and Waters. University of California, Division of Agricaltural Science, 309p.
- Chowdhury, T., Chowdhury, M.A.H., Qingyue, W., Enyoh, C.E., Wang, W. and Khan, M.S.I., 2021. Nutrient uptake and pharmaceutical compounds of Aloe vera as influenced by integration of inorganic fertilizer and poultry manure in soil. Heliyon, 7(7): 07464.
- Coban, F., Ozer, H., Ors, S., Sahin, U., Yildiz, G. and Cakmakci, T., 2018. Effects of deficit irrigation on essential oil composition and yield of fennel (Foeniculum vulgare Mill.) in a high-altitude environment. Journal of Essential Oil Research, 30(6): 457-463.
- Ebrahimzadeh, M.A., Nabavi, S.F., Nabavi, S.F. and Dehpour, A.A., 2011. Antioxidant activity of hydroalcholic extract of ferula gumosa Boiss. roots. US National Library of Medicinal National Institutes of Health, 15(6): 658-664.
- Ehsanipour, A., Zainali, H. and Khursheed. R., 2013. The effect of nitrogen fertilizer amounts on qualitative characteristics and grain yield in different populations of fennel (Foeniculum vulgare Mill.). Medicinal Plants, 11(9): 37-47.
- Ghosh, P.K., Ramesh, P., Bandyopadhyay, K.K., Tripathi, A.K., Hati, K.M., Misra, A.K. and Acharya, C.L., 2004. Comparative effectiveness of cattle manure, poultry manure, phosphocompost and fertilizer-NPK on three cropping systems in vertisols of semi-arid tropics. I. Crop yields and system performance. Bioresource Technology, 95(1): 77-83.
- Hamedi, B., Ghasemi Pirbalouti, A. and Rajabzadeh, F., 2022. Manures, vermicompost, and chemical fertilizer impacts on the yield and volatile compounds of the damask rose (Rosa damascena Mill.) flower petals. Industrial Crops and Products, 187(1): 115470.
- Hasani, A., Omidbiygi, R. and Heidari Sharifabad, H., 2002. Effect of soil water levels on growth, yield and osmolytes accumulation in basil (Ocimum basilicum L.). Journal of Soil and Water Science, 17(2): 20-28.
- Heidarzadeh, A., Modarres-Sanavy, S.A.M. and Mokhtassi-Bidgoli, A., 2022. Changes in yield and essential oil compositions of Dracocephalum kotschyi Boiss in response to azocompost, vermicompost, nitroxin, and urea under water deficit stress. Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 22(1): 896-913.
- Horwitz, W., 1984. Official methods of analysis of the Association of Official Analytical Chemists. 14th ed. Association of Official Analytical Chemists, Washington DC., 771p.
- Jia, Z., Tang, M. and Wu. J., 1999. The determination of flavonoid content in mulberry and their scavenging effects on superoxide radicals. Food Chemistry, 64: 555-559.
- Jiang, M. and Zhang, J., 2002. Water stress-induced abscisic acid accumulation triggers the increased generation of reactive oxygen species and up-regulates the activities of antioxidant enzymes in maize leaves. Journal of Experimental Botany, 53: 2401-2410.
- Jones, J.B., Wolf, B. and Mills, H.A., 1991. Plant Analysis Handbook, Micro, Macro. Publishing Inc. Georgia, USA. 250p.
- Mahendran, G. and Rahman, L.U., 2020. Ethnomedicinal, phytochemical and pharmacological updates on Peppermint (Mentha× piperita L.) A review. Phytotherapy Research, 34(9): 2088-2139.
- Mirseyedi, S.K., Nasiri, Y., Morshedloo, M.R. and Khalili, M., 2020a. Evaluation of organic, chemical, biological and amino acids application on quantitative and qualitative characteristics of chamomile (Matricaria chamomilla L.) at different harvesting. Journal of Horticultural Science, 50(4): 755-767.
- Mirseyedi, S.K., Nasiri, Y., Morshedloo, M.R. and Khalili, M., 2020b. Evaluation of organic, chemical, biological and amino acids application on quantitative and qualitative characteristics of chamomile (Matricaria chamomilla L.) at different harvesting. Iranian Journal of Horticultural Science, 50(4): 755-767.
- Munns, R., 1993. Physiological process limiting plant growth in saline soil: some dogmass and hypotheses. Plant Cell and Environment, 16: 15-24.
- Nguyen, P.M., Kwee, E.M. and Niemeyer, E.D., 2010. Potassium rate alters the antioxidant capacity and phenolic concentration of basil (Ocimum basilicum L.) leaves. Food Chemistry, 123(4): 1235-1241.
- Pacheco, A.C., Feba, L.G.T., Serra, E.G., Takata, W.H.S., Gorni, P.H. and Yoshida, C.H.P., 2021. The use of animal manure in the organic cultivation of Passiflora incarnata L. increases the content of phenolic compounds in the leaf and the antioxidant activity of the plant. Organic Agriculture, 10: 1-9.
- Rahimi, A., Moghaddam, S.S., Ghiyasi, M., Heydarzadeh, S., Ghazizadeh, K. and Popović-Djordjević, J., 2019. The influence of chemical, organic and biological fertilizers on agrobiological and antioxidant properties of Syrian cephalaria (Cephalaria syriaca L.). Agriculture, 9(6): 122-135.
- Rahimi, Y., Taleei, A. and Ranjbar, M., 2018. Long-term water deficit modulates antioxidant capacity of peppermint (Mentha piperita L.). Scientia Horticulturae, 237: 36-43.
- Ritchie, S.W., Nguyen, H.T. and Holaday, A.S., 1990. Leaf water content and gas exchange parameters of two wheat genotypes differing in drought resistance. Crop Science, 30: 105-111.
- Salehi, A., Tasdighi, H. and Gholamhoseini, M., 2016. Evaluation of proline, chlorophyll, soluble sugar content and uptake of nutrients in the German chamomile (Matricaria chamomilla L.) under drought stress and organic fertilizer treatments. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 6(10): 886-891.
- Sirousmehr, A., Arbabi, J. and Asgharipour, M.R., 2014. Effect of drought stress levels and organic manures on yield, essential oil content and some morphological characteristics of sweet basil (Ocimum basilicum). Advances in Environmental Biology, 8(4): 880-885.
- Wu, Z., Tan, B., Liu, Y., Dunn, J., Martorell Guerola, P., Tortajada, M., Cao, Z. and Ji, P., 2019. Chemical composition and antioxidant properties of essential oils from peppermint, native spearmint and scotch spearmint. Molecules, 24(15): 2825.
- Zamil, S.S., Quadir, Q.F., Chowdhury, M.A.H. and Vahid, A.A., 2004. Effects of different animal manure on yield quality and nutrient uptake by Mustard (CV. Agrani). Brac University Journal, 1(2): 59-66.