خصوصیات حشره‌کشی و ضدتغذیه‌ای عصاره متانولی گیاه سرخس شترمرغی (Matteucia struthiopteris (L.) Tod) بر شب‌پره پشت الماسی (Plutella xylostella L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار، گروه حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

شب‌پره پشت الماسی آفت عمده محصولات خانواده چلیپائیان است که به بسیاری از حشره‌کش‌های شیمیایی مقاوم شده‌است. در سال‌های اخیر استفاده از متابولیت‌های ثانویه با دارا بودن خواص ضدتغذیه‌ای و حشره‌کشی نقش مهمی را در کنترل آفات بر عهده دارد. در این مطالعه، حشره‌کشی عصاره متانولی سرخس شترمرغی (Matteucia struthiopteris (L.) Tod) بر لارو سن سوم شب‌پره پشت الماسی (Plutella xylostella L.) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش‌های زیست‌سنجی نشان داد که با افزایش غلظت عصاره، میزان مرگ و میر لاروی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. به‌طوری که در غلظت‌های 01/12% و 58/28% به‌ترتیب باعث کشته شدن 25% (LC25) و 50% (LC50) جمعیت مورد مطالعه شد. در این تحقیق، اثر غلظت‌های زیرکشنده عصاره متانولی سرخس شترمرغی روی پارامترهای دموگرافی ازجمله جدول زندگی، جدول تولیدمثل و پارامترهای رشد جمعیت مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج حاصل، طول مراحل مختلف زیستی، باروری و میانگین طول عمر حشرات کامل به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر غلظت‌های مختلف مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که افزایش غلظت به‌طور معنی‌داری سبب کاهش نرخ خالص تولیدمثل (R0)، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) و همچنین سبب افزایش مدت زمان یک نسل (T) و مدت زمان دو برابر شدن جمعیت (DT) شد. این نتایج حساسیت لارو شب‌پره پشت الماسی را به عصاره متانولی سرخس شترمرغی نشان داد، بنابراین استفاده از این گیاه می‌تواند به‌عنوان یکی از روشهای مناسب در مدیریت تلفیقی این آفت باشد.

کلیدواژه‌ها


- Alix, A.A., Cortesero, M., Nenon, J.P. and Anger, J.P., 2001. Selectivity assessment of chlorfenvinphos reevaluated by including physiology and behavioral effects on an important beneficial insect. Environmental Toxicology and Chemistry, 20(11): 2530-2536.

- Bagniewska-Zadworna, A. and Zenkteler, E., 2006. Ultrastructure of endodermis and stele cells of dehydrated Polypodium vulgare L. rhizomes.
Acta Biologica Cracoviensia Series Botanica, 48(2): 73-81.

- Bagniewska-Zadworna, A., Zenkteler, E., Karolewski, P. and Zadworny, M., 2008. Phenolic compound localisation in Polypodium vulgare L. rhizomes after mannitol-induced dehydration and controlled desiccation. Plant Cell Reports, 27(7): 1251-1259.

- Blackford, M., Clarke, B. and Dinan, L., 1996. Tolerance of the Egyptian cotton leafworm Spodoptera littoralis to ingested phytoecdysteroids. Journal of Insect Physiology, 42(1): 931-936.

- Blackford, M. and Dinan, L., 1997. The effect of ingested ecdysteroid agonists (20-hydroxyecdysone, RH5849 and RH5992) and an ecdysteroid antagonist (cucurbitacin B) on larval development of two polyphagous lepidoptera (Acherontia atropos and Lacanobia oleracea). Entomologia Experimentalis etApplicata, 83(3): 263-276.

- Carey, J.R., 1993. Applied Demography for Biologists with Special Emphasis on Insect. Oxford University Press, New York, 224p.

- Cutler, G.C., Scott-Dupree, C.D., Tolman, J.H. and Harris, C.R., 2005. Acute and sublethal toxicity of novaluran, a novel chitin synthesis inhibitor, to Leptinotarsa decemlineata (Coleoptera: Chrysomelidae). Pest Management Science, 61(11): 1060-1068.

- Dinan, L., 2001. Review of Phytoecdysteroids: Biological aspect. Phytochemistry, 57(3): 325-339.

- Finney, D.J., 1971. Probit Analysis. Cambridge University, London, 333p.

- Fujiwara, Y., Takahashi, T., Yoshioka, T. and Nakasuji, F., 2002. Changes in egg size of the diamondback moth, Plutella xylostella (Lepidoptera: Yponomeutidae) treated with fenvalerate at sublethal doses and viability of
the eggs. Applied Entomology and Zoology,
37: 103-109.

- Gupta, P.R. and Chandel, R.S., 1995. Effects of diflubenzuron and penfluron of workers of Apis cerana indica F. and Apis mellifera L. Apidologie, 26: 3-10.

- Hamilton, A.J., Endersby, N.M., Ridland, P.M., Zhang, J. and Neal, M., 2005. Effects of cultivar on oviposition preference, larval feeding and development time of diamondback moth, Plutella xylostella (Lepidoptera: Plutellidae), on some Brassica oleracea vegetables in Victoria. Australian Journal of Entomology, 44(3): 284-287.

- Haque, M.A., Nakakita, H., Ikenaga, H. and Sota, N., 2000. Development inhibiting activity of some tropical plants against Sitophilus zeamais Motschulsky (Col: Curculionidae). Journal of Stored Products Research, 36(3): 281-287.

- Haseeb, M. and Amano, H., 2002. Effects of contact, oral and persistent toxicity of selected pesticides on cotesia plutella (Hym., Braconidae), a potential parasitoid of Plutella xylostella (Lep., Plutellidae). Journal of Applied Entomology, 126: 8-13.

- Kakhovskaja, I., Rudacova, A. and Manteuffel, R., 2003. Legumin and vicilin-like proteins from spores of the fern Matteuccia struthiopteris. Journal of Plant Physiology, 160(6): 583-588.

- Kubo, I., Klocke, J.A. and Asano, S., 1983. Effects of ingested phytoecdysteroids on the growth and development of two lepidopterous larvae. Journal of Insect Physiology, 29(4): 307-316.

- Lafont, R., 1997. Ecdysteroids and related molecules in animals and plants. Archives of Insect Biochemistry and Physiology, 35: 3-20.

- Menon, A., Flinn, P.W. and Dover, B.A., 2002. Influence of temperature on the functional response of Anisopteromalus calandrae (Hymenoptera: Pteromalidae) a parasitoid of Rhyzopertha dominica (Coleoptera: Bostrichidae). Journal of Stored Products Research, 38(5): 463-469.

- Mirsa, G. and Pavlostathis, S.G., 1997. Biodegradation kinetic of monoterpenes in liquid and in a soil-slurry system. Applied Microbiology, 47(5): 572-577.

- Reddy, G.V.P., Tabone, E. and Smith, M.T., 2004. Mediation of host selection and oviposition behavior in the diamondback moth Plutella xylostella and its predator Chrysoperla carnea by chemical cues from cole crops. Biological Control, 29: 270-277.

- Rharrabe, K., Sayeh, F. and Lafton, R., 2010. Dietary effect of four phytoecdysteroids on growth and development of the Indian meal moth, Plodia interpunctella. Journal of Insect Science, 10: 13.

- Seffrin, R.D.C., Shikano, I., Akhtar, Y. and Isman, M.B., 2010. Effects of crude seed extracts of Annona atemoya and Annona squamosa L. against the cabbage looper Trichoplusia ni in laboratory and greenhouse. Crop Protection, 29: 20-24.

- Sota, N., Motoyama, N., Fujisaki, K. and Nakasuji, F., 1998. Possible amplification of insecticide hormoligosis from resistance in the Plutella xylostella (Lepidoptera: Yponomeutidae). Japanese Society of Applied Entomology and Zoology, 33(3): 435-440.

- Wang, D., Qiu, X., Gong, P., Li, M. and Wang, K.Y., 2009. Sublethal effects of spinosad on survival, growth and reproduction of
Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae). Pest Management Science, 65(2): 223-227.

- Yin, X.H., Wu, Q.J., Li, X.F., Zhang, Y.J. and Xu, B.Y., 2008. Sublethal effects of spinosad on Plutella xylostella (Lepidoptera: Yponomeutidae). Crop Protection, 27(10): 1385-1391.

- Zolotar, R.M., Bykhovets, A.I. and Kovganko, N.V., 2001. Effect of certain phytoecdysteroids on larvae of Leptinotarsa decemlinata. Chemistry of Natural Compounds, 37(6): 537-540.