ترکیب‌های شیمیایی اسانس دو گونه Pycnocycla nodiflora Decne ex. Boiss. و P. flabellifolia Boiss. در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

4 کارشناس ارشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

جنس Pycnocycla متعلق به خانواده Apiaceae است و در ایران 8 گونه چندساله دارد. در این مطالعه بازده اسانس و ترکیب‌های شیمیایی دو گونه P. nodiflora و P. flabellifolia بررسی شد. به این منظور اندام هوایی گیاهان در مرحله بذردهی به‌ترتیب از دو رویشگاه در استان‌ هرمزگان در دو سال متوالی و استان کرمانشاه در یک‌سال جمع‌آوری شدند. اندام‌های ساقه، برگ و بذر جدا و در سایه خشک شدند. اسانس به روش تقطیر با آب توسط دستگاه کلونجر به مدت 3 ساعت استخراج گردید. تعیین درصد و نوع ترکیب‌های شیمیایی با استفاده از دستگاه‌های GC و GC/MS انجام شد. بازده اسانس ساقه و برگ گونه P. nodiflora در دو سال متوالی در رویشگاه تنگ‌زاغ هرمزگان 0.23% و 1.21% و بازده اسانس بذر 0.23%  بود. در رویشگاه آب‌ماه بازده اسانس ساقه و برگ در دو سال متوالی 0.02% و 0.06% و بازده اسانس بذر 0.01% بود. کاریوفیلن اکسید (7.8% تا 28.1%) و بتا-اودسمول (15.5% تا 57.2%) ترکیب‌های عمده در اسانس ساقه، برگ و بذر در تمام نمونه‌های مورد بررسی P. nodiflora بودند. در گونه P. flabellifolia بازده اسانس ساقه و برگ (0.66%) و بذر (0.76%) بود. ترکیب‌های غالب در اسانس ساقه و برگ P. flabellifolia شامل سیس-بتا-اوسیمن (33.8%)، ترانس-بتا-اوسیمن (39.6%) و ترپینولن (12.9%) بودند. در اسانس بذر P. flabellifolia ترانس-بتا-اوسیمن (28%)، سیس-بتا-اوسیمن (31%) و ترپینولن (12.6%) ترکیب‌های عمده بودند.

کلیدواژه‌ها


- Abbasi, E., Ghorban Dadras, O. and Asgarpanah, J., 2014. Essential oil composition of the endemic species Pycnocycla bashagardiana Mozaff. Journal of Essential Oil Research, 26(5): 363-366.
- Adams, R.P., 2017. Identification of Essential Oils by Ion Trap Mass Spectroscopy. Academic Press, New York, 809p.
- Alimirzaloo, F. and Asgarpanah, J., 2017. Chemical composition of the volatile oils from the fruits and seeds of the medicinal plant Pycnocycla aucheriana Decne Ex Boiss. from Iran. Farmacia, 65(4): 591-595.
- Alizadeh, A. and Abdollahzadeh, H., 2017. Essential oil constituents and antimicrobial activity of Pycnocycla bashagardiana Mozaff. from Iran. Natural Product Research, 31(17): 2081-2084.
- Aramideh, Sh., Heshmati, M. and Asgarpanah, J., 2018. Apoptosis induction of the essential oil from the leaf of Pycnocycla bashagardiana mozaff. in ht-29 cells: association with expression bcl-2 and bax. 2nd International Congress on Biomedicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran, 13-15 January.
- Asgarpanah, J., Karbala Mohamad, N. and Behbahani, P., 2014. Essential oil composition of the endemic species of Pycnocycla caespitosa Boiss. & Hausskn. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 17(4): 633-637.
- Asghari, Gh., Houshfar, Gh. and Mahmoudi, Z., 2001. Composition of the essential oil of Pycnocycla spinosa Decne ex Boiss. from Isfahan. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences, 9(3-4): 28-29.
- Chehrazimeydan, M. and Asgarpanah, J., 2015. Essential oil chemical compositions of the fruit and seeds of the endemic species Pycnocycla bashagardiana Mozaff. Journal of the Chilean Chemical Society, 60(3): 3038-3039.
-Davies, N.W., 1990. Gas Chromatographic retention index of monoterpenes and sesquiterpenes on methyl silicon and carbowax 20M phases. Journal of Chromatography, 503: 1-24.
- Jahandar, F., Asgarpanah, J., Najafizadeh, P and Mousavi, Z., 2018. Anti-inflammatory activity and chemical composition of Pycnocycla bashagardiana fruit’s essential oil in animal models. Iranian Journal of Basic Medical Sciences, 21(2): 188-193.
- Javidnia, K., Miri, R., Soltani, M. and Khosravi, A.R., 2008. Constituents of the essential oil of Pycnocycla nodiflora Decne ex Boiss. from Iran. Journal of Essential Oil Research, 20(6): 502-504.
- Mahboubi, M., Mahdizadeh, E. and Heidary Tabar, R., 2016. The chemical composition, antimicrobial, and antioxidant activities of Pycnocycla spinosa and Pycnocyla flabellifolia essential oils. Zeitschrift für Naturforschung C. A Journal of Biosciences, 71(11-12): 403-408.
- Mozaffarian, V., 2007. Flora of Iran Umbelliferae Family (No. 54). RIFR Publication, Tehran, Iran.
- Mozaffarian, V., 2006. A Dictionary of Iranian Plants Name. Farhang Moaser Press, 596p.
- Nasr, M. and Asgarpanah, J., 2014. Volatile constituents of the seeds and fruit of Pycnocycla nodiflora. Natural Product Communications, 9(12): 1781-1782.
- Palizban, A.A., Sadraei, H., Asgari, G. and Zinalzadeh, S.J., 2008. Assessment of the effect of Pycnocyla spinosa hydroalcoholic extract on rat renal function. Journal of Biological Sciences, 8(1): 205-208.
- Sadraei, H., Asghari, Gh. and Alipour, M., 2016. Anti-spasmodic assessment of hydroalcoholic extract and essential oil of aerial part of Pycnocycla caespitosa Boiss. & Hausskn on rat ileum contractions. Research in Pharmaceutical Sciences, 11(1): 33-42.
- Shibamoto, T., 1987. Retention indices in essential oil analysis: 259-274. In: Sandra, P. and Bicchi, C., (Eds.). Capillary Gas Chromatography in Essential Oil Analysis. Huethig, New York, 435p.
- Teimouri, M., Shaabani, A. and Sefidkon, F., 2005. Composition of the essential oils of Pycnocycla aucheriana Decne ex Boiss. var. aucheriana and Pycnocycla musiformis Hedge et Lamond from Iran. Journal of Essential Oil Research ,17(5): 473-474.
- Yari, M., Aghjani, Z., Masoudi, S., Monfared, A. and Rustaeiyan, A., 1999. Essential oils of Pycnosycla flabellifolia (Boiss.) Boiss. and Malabaila Secacule (Miller) Boiss. from Iran. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences, 7(3): 1-3.