بررسی تنوع مورفولوژیکی و تأثیر چین برداشت در ژنوتیپ‌های چای کوهی (Stachys lavandulifolia Vahl.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.25.93.1.1576.41

چای کوهی با نام علمی Stachys lavandulifolia Vahl. یکی از مهمترین گیاهان دارویی است که در صنایع دارویی و بهداشتی کاربرد داشته و پراکنش زیادی نیز در ایران دارد. به‌منظور بررسی تنوع مورفولوژیکی و تأثیر چین برداشت در ژنوتیپ‌های چای کوهی، آزمایشی بر روی 41 ژنوتیپ جمع‌آوری شده از چهار منطقه فریدون‌شهر، دامنه، سمیرم و شهرکرد، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا شد. براساس نتایج تجزیه واریانس تفاوت معنی‌داری بین ژنوتیپ‌ها، چین‌ها و اثر متقابل ژنوتیپ و چین برای همه صفات مشاهده شد؛ اما بین تکرارها تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. نتایج مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که ژنوتیپ دامنه 7 در چین دوم با 3.33 گرم بیشترین وزن خشک را دارا بود. ژنوتیپ شهرکرد 6 در چین اول با 100 روز بیشترین روز تا گلدهی را داشت. همچنین ژنوتیپ دامنه 20 در چین سوم بیشترین میزان اسانس (3.11%) و ژنوتیپ دامنه 17 در چین اول کمترین میزان اسانس (0.04%) را داشت. به‌طور کلی تنوع قابل ملاحظه‌ای بین ژنوتیپ‌ها و چین‌های مختلف مشاهده شد. براساس تجزیه خوشه‌ای ژنوتیپ‌ها در چین‌های مختلف گروه‌بندی متفاوتی داشتند.

کلیدواژه‌ها


- Akbarinia, A., Sharifi Ashoorabadi, E. and Mirza, M., 2010. Study on drug yield and essential oil content and composition of Thymus daenensis Celak. under cultivated condition. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 26(2): 205-219.

- Aktas, K., Ozdemir, C., Ozkan, M., Akyol, Y. and Baran, P., 2009. Morphological and anatomical characteristics of Salvia tchihatcheffii endemic to Turkey. African Journal of Biotechnology, 8: 4519-4528.

- Amiri, H., Roostaeian, A., Lary Yazdi, H. and Haghir-chehregani, A., 2008. Chemical composition and antibacterial activity of essential oil of Stachys lavandulifolia. Journal of Sciences (Islamic Azad University), 18(70): 43-50.

- Ardakani, M., Abbaszadeh, B., Sharifi Ashourabadi, A., Lebaschi, M. and Paknejad, F., 2007. The effect of water deficit on quantitative and qualitative characters of balm (Melissa officinalis L.). Iranian Journal of Medical and Aromatic Plant, 23(2): 251-261.

- Babalar, M., Khoshsokhan, F., Fatahi Moghaddam, F.R. and Purmydani, A, 2013. An evaluation of the morphological diversity and oil content in some populations of Thymus kotschyanus Boiss. and Hohen. Iranian Journal of Horticultural Science, 2(44): 119-128.

- Letchamo, W. and Gosselin, A., 1996. Transpiration, essential oil glands, epicuticular wax and morphology of Thymus vulgaris are influenced by light intensity and water supply. Journal of Horticultural Science, 71: 123-134.

- McGimpsey, J.A., Douglas, M.H., Van Klink, J.W., Beauregard, D.A. and Perry, N.B., 2006. Seasonal variation in essential oil yield and composition from naturalized Thymus vulgaris L. in New Zealand. Flavour and Fragrance Journal, 9(6): 347-352.

- Mokhtarpour, H., Mossavat, S.A., Feyzbakhsh, M.T. and Saberi, A.R., 2010. The effect of plant densities and cutting on some morphological charactrics, seed and forage production in french honysuckle (Hedysarum coronarium L.). Agronomy Journal (Pajouhesh & Sazandegi), 91: 1-9.

- Morteza-Semnani, K., Saeedi, M. and Mahdavi, V., 2005. Antibacterial studies on extracts of three species of Stachys and Phlomis. Pharmaceutical Biology, 43(3): 234-236.

- Omidbaigi, R. and Rezaei Nejad A., 2000. The influence of nitrogen fertilizer and harvest time on the productivity of Thymus vulgaris. International Journal Horticulture Science, 6: 43-46.

- Rabbani, M., Sajjadi, S.E. and Jalali, A., 2005. Hydroalcohol extract and fractions of Stachy lavandulifolia Vahl: Effects on spontaneous motor activity and elevated plus-maze behaviour. Phytotherapy Reaserch, 19: 854-858.

- Rezakhanlo, A. and Talebi, S.M., 2010. Trichomes morphology of Stachys lavandulifolia Vahl. (Labiatae) of Iran. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2): 3755-3763.

- Rustaiee, A.R., Khorshidi, J., Fakhr Tabatabaei, M., Omidbaigi, R. and Sefidkon, F., 2010. Essential oil composition of Thymus daenensis Celak. during its phenological cycle. Journal of Essential oil Bearing Plants, 13(5): 556-560.

- Zeynali, H., Arzani, A. and Razmjo, K., 2004. Morphological and essential oil content diversity of Iranian minhs (mentha spp.). Iranian Journal of Science and Technology, 28(1): 1-9.