بررسی تأثیر روش‌های مختلف خشک کردن و ترکیب‌های افزودنی بر روی خواص فیزیکی و شیمیایی عصاره گیاه بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استادیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

خشک کردن یکی از مراحل اصلی در فرایند پس از برداشت گیاهان دارویی است که نقش مهمی در کمّیت و کیفیت مواد مؤثره آنها دارد. به‌منظور بررسی تأثیر روش‌های مختلف خشک کردن شامل آون (40 و 80 درجه سانتی‌گراد) و خشک‌کن پاششی (120 درجه سانتی‌گراد) در حضور کمک خشک‌کن‌های مالتودکسترین (M)، مالتودکسترین و پکتین سیب (M+P) و بدون کمک خشک‌کن، آزمایش‌هایی بر روی عصاره گیاه بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.) به‌صورت طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. پس از خشک کردن نمونه‌ها صفاتی همانند جریان‌پذیری پودر حاصل، شاخص‌های رنگی پودر شامل روشنی-تیرگی (L*)، قرمزی (a*)، زردی (b*)، Chroma (شاخص اشباع)، Hue (زاویه رنگ غالب) و برخی خواص فیتوشیمیایی مانند محتوای فنل کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی ارزیابی شدند. نتایج نشان‌دهنده تأثیر معنی‌دار روش‌های مختلف خشک کردن بر روی صفات اندازه‌گیری شده بود. پودرهای خشک شده به‌وسیله آون در دو دمای 40 و 80 درجه سانتی‌گراد نسبت به سایر تیمارها از جریان‌پذیری خوبی برخوردار بودند. بیشترین مقدار L* در تیمار خشک شده (M) با مقدار 76.61 و کمترین مقدار این شاخص در تیمار خشک شده با آون در دمای ºC80 با مقدار 24.36 مشاهده شد. بیشترین مقدار فنل کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در تیمار خشک‌ شده با (M+P) به‌ترتیب با مقدار 19.72 میلی‌گرم در گرم برگ گیاه و 73.16% مشاهده شد. کمترین مقدار فنل کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در تیمار خشک شده با خشک‌کن پاششی و بدون کمک خشک‌کن به‌ترتیب با مقادیر 4.11 و 10.41 مشاهده شد. بیشترین مقدار فلاونوئید کل در تیمار M)) با مقدار 1.487 میلی‌گرم در گرم برگ گیاه مشاهده شد. با توجه به نتایج بدست آمده و نظر به اهمیت ترکیب‌های فیتوشیمیایی گیاه بادرشبو، روش خشک کردن (M+P) به‌دلیل حفظ بیشتر ترکیب‌ها قابل توصیه است.

کلیدواژه‌ها


- Adibkia, K., Barzegar-Jalali, M., Javadzadeh, Y. and Maheri-Esfanjani, H., 2012. A review on the methods and applications of spray drying technology. Pharmaceutical Sciences, 18(2): 119-132.

- Akowuah, G.A., Ismail, Z., Norhayati, I. and Sadikun, A., 2005. The effects of different extraction solvents of varying polarities on polyphenols of Orthosiphon stamineus and evaluation of the free radical-scavenging activity. Food Chemistry, 93(2): 311-317.

- Beketov, E.V., Pakhomov, V.P. and Nesterova, O.V., 2005. Improved method of flavonoid extraction from bird cherry fruits. Pharmaceutical Chemistry Journal, 39(6): 316-318.

- Bonjar, S., 2004. Evaluation of antibacterial properties of some medicinal plants used in Iran. Journal of Ethnopharmacology, 94(2): 301-305.

- Boonyai, P., Bhandari, B. and Howes, T., 2004. Stickiness measurement techniques for food powders: a review. Powder Technology, 145(1): 34-46.

- Brosnan, T. and Sun, D.W., 2002. Inspection and grading of agricultural and food products by computer vision systems a review. Computers and Electronics in Agriculture, 36(2): 193-213.

- Carr, R.L., 1965. Evaluating flow properties of solids. Chemical Engineering, 72: 163-168.

- Chaul, L.T., Conceição, E.C., Bara, M.T.F., Paula, J.R. and Couto, R.O., 2017. Engineering spray-dried rosemary extracts with improved physicomechanical properties: a design of experiments issue. Revista Brasileira de Farmacognosia, 27(2): 236-244.

- Cortés-Rojas, D.F., Souza, C.R.F. and Oliveira, W.P., 2016. Assessment of stability of a spray dried extract from the medicinal plant Bidens pilosa L. Journal of King Saud University-Engineering Sciences, 28(2): 141-146.

- Dastmalchi, K., Dorman, H.D., Laakso, I. and Hiltunen, R., 2007. Chemical composition and antioxidative activity of Moldavian balm (Dracocephalum moldavica L.) extracts. LWT-Food Science and Technology, 40(9): 1655-1663.

- Gallo, L., Llabot, J.M., Allemandi, D., Bucalá, V. and Piña, J., 2011. Influence of spray-drying operating conditions on Rhamnus purshiana (Cáscara sagrada) extract powder physical properties. Powder Technology, 208(1): 205-214.

- Gallo, L., Ramírez-Rigo, M.V., Piña, J. and Bucalá, V., 2015. A comparative study of spray-dried medicinal plant aqueous extracts. Drying performance and product quality. Chemical Engineering Research and Design, 104: 681-694.

- Ganesan, V., Rosentrater, K.A. and Muthukumarappan, K., 2008. Flowability and handling characteristics of bulk solids and powders a review with implications for DDGS. Bosystems Engineering, 101(4): 425-435.

- Gharsallaoui, A., Roudaut, G., Chambin, O., Voilley, A. and Saurel, R., 2007. Applications of spray-drying in microencapsulation of food ingredients: An overview. Food Research International, 40(9): 1107-1121.

- Hassanpouraghdam, M.B., Hassani, A., Vojodi, L. and Farsad-Akhtar, N., 2010. Drying method affects essential oil content and composition of basil (Ocimum basilicum L.). Journal of Essential Oil Bearing Plants, 13(6): 759-766.

- Hausner, H.H., 1967. Friction conditions in a mass of metal powder. International Journal of Powder Metallurgy, 3(4): 7-13.

- Jafari, S.M., Assadpoor, E., He, Y. and Bhandari, B., 2008. Encapsulation efficiency of food flavours and oils during spray drying. Drying Technology, 26(7): 816-835.

- Langrish, T.A.G. and Fletcher, D.F., 2001. Spray drying of food ingredients and applications of CFD in spray drying. Chemical Engineering and Processing: Process Intensification, 40(4): 345-354.

- Mafakheri, S., Omidbaigi, R., Sefidkon, F. and Rejali, F., 2012. Influence of biofertilizers on the essential oil content and constituents of Dracocephalum moldavica L. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 15(1): 58-65.

- Marinova, D., Ribarova, F. and Atanassova, M., 2005. Total phenolics and total flavonoids in Bulgarian fruits and vegetables. Journal of the University of Chemical Technology and Metallurgy, 40(3): 255-260.

- Martinov, M. and Oztekin, S., 2007. Medicinal and Aromatic Crops: Harvesting, Drying and Processing. Haworth Food & Agricultural Products Press, 320p.

- Moreira, G.E.G., Costa, M.G.M., de Souza, A.C.R., de Brito, E.S., de Medeiros, M.F.D. and de Azeredo, H.M.C., 2009. Physical properties of spray dried acerola pomace extract as affected by temperature and drying aids. LWT-Food Science and Technology, 42(2): 641-645.

- Oliveira, W.P., Bott, R.F. and Souza, C.R., 2006. Manufacture of standardized dried extracts from medicinal Brazilian plants. Drying Technology, 24(4): 523-533.

- Omidbaigi, R., 2005. Production and Processing Of Medicinal Plants (Vol. 1). Astan Godesa Razavei Publication, 346p.

- Peng, Z., Li, J., Guan, Y. and Zhao, G., 2013. Effect of carriers on physicochemical properties, antioxidant activities and biological components of spray-dried purple sweet potato flours. LWT-Food Science and Technology, 51(1): 348-355.

- Santhalakshmy, S., Bosco, S.J.D., Francis, S. and Sabeena, M., 2015. Effect of inlet temperature on physicochemical properties of spray-dried jamun fruit juice powder. Powder Technology, 274: 37-43.

- Sarabandi, K. and Peighambardoust, S.H., 2015. Effect of some production parameters and storage time on the flowability characteristics of spray-dried malt extract powder. Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology, 10(1): 51-60.

- Sigge, G.O., Hansmann, C.F. and Joubert, E., 2001. Effect of storage conditions, packaging material and metabisulphite treatment on the color of dehydrated green bell peppers (Capsicum annuum L.). Journal of Food Quality, 24(3): 205-218.