بررسی فیتوشیمی جمعیت‌های مختلف Marrubium astracanicum Jacq. در استان فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد، بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

3 مربی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

چکیده

Marrubium astracanicum Jacq. (فراسیون) گیاهی از خانواده نعناعیان یا Lamiaceae می‌باشد. در این تحقیق 5 جمعیت از گونه فراسیون (مناطق دراک، غرب دشت ارژن، بوانات- سیمکان (لاک‌پشتی)، پاسارگاد (قرق ابوالمهدی) و صدرا) جمع‌آوری شدند. پس از خشک کردن نمونه‌های گیاهی، از قسمت‌های هوایی آنها با استفاده از روش تقطیر با آب اسانس‌گیری شد و ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس با دستگاه‌های کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنج جرمی (GC/MS) و کروماتوگرافی گازی (GC)، شناسایی و تعیین مقدار گردید. عصاره متانولی به روش خوابانیدن در حلال تهیه و با کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) برای ترکیب‌های پلی‌فنولی آنالیز شد. بازده اسانس‌ها از 21/0% تا 34/0% برحسب وزن خشک گیاه (وزنی/وزنی) بدست آمد. ترکیب‌های عمده اسانس ان-دکان، ان-دودکان، جرماکرن دی، ان-هگزادکانوئیک اسید، بتا-کاریوفیلن، بی سیکلوجرماکرن، فیتول، ان-تری کوزان، ان-پنتا کوزان، ان-هنئی کوزان و کاریوفیلن اکسید بودند. دوازده ترکیب عمده با استفاده از نرم‌افزار Minitab V.14 مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با وجود اختلاف ارتفاع و آب و هوا، منطقه صدرا از نظر ترکیب‌های شیمیایی قرابت بیشتری به دو منطقه دراک و لاک‌پشتی بوانات دارد. استانداردهای گالیک اسید، کوئرستین، کاتچین، کافئیک اسید و کلروجنیک اسید در طول موج‌های 280 و 320 نانومتر بررسی شدند. میزان این پلی‌فنل‌ها در مناطق مختلف متفاوت بودند. نتایج ما نشان داد که ارتفاع و شرایط آب و هوایی در هر یک از این مناطق باعث تغییر در ترکیب‌های پلی‌فنولی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


- Adams, R.P., 2001. Identification of Essential Oil Components by Gas Chromatography/Quadrupole Mass Spectroscopy. Allured Publishing Corporation, Carol Stream, Illinois, USA, 455p.

- Baher Nik, Z. and Mirza, M., 2003. Composition of the essential oil of Marrubium astracanicum Jacq. Journal of Essential Oil Research, 15(5): 342-343.

- Clevenger, J.F., 1928. Apparatus for determination 295 of essential oil. Journal of the American Pharmaceutical Association, 17: 346-349.

- Ghahraman, A., 1993. Heraldic Herbal Cumrmophyte, Herald Award, Academic Publishing Center, 768p.

- Ghalichnia, H., 2002. Distribution and ecology of 36 species of oil producing plants in Mazandaran province. Medical Plants Research Journal, 13: 84-86.

- Habibi, H., Mazaheri, D., Majnoun Hosseini, N., Chaeichi, M.R., Fakhr Tabatabaei, M. and Bigdeli, M., 2007. Effect of altitude on essential oil and components in wild Thyme (Thymus kotschyanus Boiss.) Taleghan region. Pajouhesh va Sazandegi, 19(4): 2-10.

- Hajihassani, M., Hassani, A., Hassanpouraghdam, M.B., Meshkatalsadat, M.H., Pirzad, A., Heidari, M. and Eivazi, A.R., 2017. Wild habitat altitude and harvest time influence volatile oil content and composition of Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen. International Journal of Pure & Applied Bioscience, 5(3): 15-22.

- Hennebellea, T., Sahpaz, S., Skkaltsunib, A.L. and Bailleula, F., 2006. Phenolic compounds and diterpenoids from Marrubium peregrinum. Biochemical Systematics and Ecology, 35(9): 624-626.

- Hovenden, M.J. and Vander Schoor, J.K., 2003. Nature vs nurture in the leaf morphology of Southern beech, Nothofagus cunninghamii (Nothofagaceae). New Phytologist, 161(2): 585-594.

- Javidnia, K., Miri, R., Sortani, M. and Khosravi, A.R., 2007. Constituents of the essential oil of Marrubium astracanicum Jacq. from Iran. Journal of Essential Oil Research, 19(6): 559-561.

- Justesen, U., Knuthsen, P. and Leth, T., 1998. Quantitative analysis of flavonols, flavones and flavanons in fruits, vegetables and beverages by HPLC with photodiode array and mass spectrometric detection. Journal of Chromatography A, 799: 101-110.

- Khanavi, M., Ghasamian, L., Motlagh, E.H., Hajiakhoondi, A. and Shafiee, A., 2005. Chemical composition of the essential oils of Marrubium parviflorum Fisch. & C. A. Mey. and Marrubium vulgare L. from Iran. Flavour and Fragrance Journal, 20: 324-326.

- Lazari, D.M., Skaltsa, H.D. and Constantinidis, T., 1999. Essential oils of Marrubium velutinum SM. and Marrubium peregrinum L., growing wild in Greece. Flavour and Fragrance Journal, 14: 290-292.

- Majnoon Hosseini, N. and Davazdah-Emami, S., 2007. Crops and the Production of Medicinal Plants and Spices. Tehran University Publications, 300p.

- Omidbaigi, R., 2009. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 1). Astan Quds Razavi Publications, Mashhad, 348p.

- Rechinger, K.H., 1982. Flora Iranica. Akademischepruck. Verlagsantalt: Geraz, Austeria.

- Singh, N. and Singh R.K. 2002. Efficant of inoculation and washing methods on the efficacy of different sanitizers against E. coli O157: H7 on lettce. Food microbiology, 19: 183-193.

- Stankovic, M.S., 2010. Total phenolic content, flavonoid concentration activity of Marrubium peregrinum L. extracts. Kragujevac Journal of Science, 33: 63-72.

- Zargari, A., 1990. Medicinal Plants (Vol 3). Tehran University Publications, 923p.

- Zawiślak, G., 2014. Comparison of chemical composition of the essential oil from Marrubium vulgare L. and M. incanum Desr. during the second year of Cultivation. Acta Agrobotanica, 68(1): 59-62.