بررسی پراکنش، خصوصیات فیتوشیمیایی و درصد اسانس جمعیت‌های مختلف چهار گونه جاشیر (Prangos spp.) در شمال‌غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

در این پژوهش 19 جمعیت از چهار گونه جاشیر (P. acaulic، P. ferulacea،P. uloptera وP. asperula) از مناطق مختلف شمال‌غرب ایران جمع‌آوری و میزان فنل و فلاونوئید کل، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، کلروفیل a و b، کاروتنوئید کل و درصد اسانس آنها ارزیابی شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان فنل کل (mg GAE/g DW 12.5) مربوط به جمعیت قوشچی از گونه P. uloptera جمع‌آوری شده از استان آذربایجان‌غربی و کمترین میزان آن (mg GAE/g DW4.18) در جمعیت شوط از گونه P. ferulacea جمع‌آوری شده از استان آذربایجان‌غربی مشاهده شد. بیشترین میزان فلاونوئید کل مربوط به جمعیت استان کردستان-بانه به مقدار mg/g DW5.51 از گونه P. ferulacea و کمترین آن در جمعیت استان آذربایجان‌غربی-نقده (mg/g DW1.2) از گونه P. asperula ثبت گردید. بیشترین میزان کلروفیل a و b به میزان mg/g DW0.41 و mg/g DW0.69 مربوط به جمعیت آذربایجان‌غربی- شوط3 از گونه P. uloptera و بیشترین کاروتنوئید کل (mg/g DW61.36) در جمعیت استان کردستان-سقز از گونه P. ferulacea گزارش شد. بیشترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی در جمعیت استان آذربایجان‌غربی-شوط در گونه P. ferulacea به میزان 77.089% ارزیابی گردید. بالاترین درصد اسانس مربوط به جمعیت استان آذربایجان‌غربی- ماکو و جمعیت استان آذربایجان‌غربی- شوط2 به‌ترتیب از گونه‌های P. acaulic و P. ferulacea مشاهده شد. براساس نتایج خوشه‌بندی و تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، مشخص شد که تنوع فیتوشیمیایی بالایی در جمعیت‌های مختلف جاشیر جمع‌آوری شده در نقاط مختلف شمال‌غرب ایران وجود دارد که می‌تواند در برنامه‌های اصلاحی این گیاه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


- Ahmed, J., Guvench, A., Kuchukboyaci, N., Boldemir, A. and Coshkun, M., 2011. Total phenolic contents and antioxidant activities of Prangos Lindl. (Umbellifera) species growing in Konya province (Turkey). Turkish Journal of Biology, 35(3): 353-360.

- Akerstrom, A., Jaakola, L., Bang, U. and Jäderlund, A., 2010. Effects of latitude- related factors and geographical origin on anthocyanidin concentrations in fruits of Vaccinium myrtillus L. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 58(22): 11939-11945.

- Akhlaghi, M., Shabanian, G., Rafieian-Kopaei, M., Parvin, N., Saadat, M. and Akhlaghi, M., 2011. Citrus aurantium blossom and preoperative anxiety. Revista Brasileira de Anestesiologia, 61(6): 702-712.

- Amor, E.C., 2005. Bioflavonoids as bioactive natural products from plants: 189-192. In: Rahman, A., Choudhary, M.I. and Khan, K.M., (Eds.). Frontiers in Natural Product Chemistry (Vol. 1). 234p.

- Asadi, S.Y., Zamiri, A., Ezzati, S., Parsaei, P., Rafieian, M. and Shirzad, H., 2011. Effect of alcoholic extract of green tea (Camellia sinensis) on the healing process in surgical and burn wounds in rats. Journal of Birjand University of Medical Sciences, 18(1): 1-9.

- Coruh, N., Celep, A.G.S. and Ozgokce, F., 2007. Antioxidant properties of Prangos ferulacea (L.) Lindl., Chaerophyllum macropodum Boiss. and Heracleum persicum Desf. from Apiaceae family used as food in Eastern Anatolia and their inhibitory effects on glutathione-S-transferase. Food Chemistry, 100(3): 1237-1242.

- Dai, J. and Mumper, R.J., 2010. Plant phenolics: extraction, analysis and their antioxidant and anticancer properties. Mulecules Journal, 15(10): 7313-7352.

- Dere, Sh., Gunesh, T. and Sivaci, R., 1998. Spectrophotometric determination of chlorophyll-a, b and total carotenoid contents of some Alga species using different solvents. Turkish Journal of Botany, 22: 13-17.

- Ebrahimi, M., Farajpour, M., Hadavand, H., Bahmani, K. and Khodaiyan, F., 2012. Essential oil variation among five Achillea millefolium ssp. elbursensis collected from different ecological regions of Iran. Annals of Biological Research, 3(7): 3248-3253.

- Ebrahimzadeh, M.A., Hosseinimehr, S.J., Hamidinia, A. and Jafari, M., 2008. Antioxidant and free radical scavenging activity of Feijoa sallowiana fruits peel and leaves. Journal of Pharmacology-online, 1: 7-14.

- Emamghoreishi, M., Taghavi, A. and Javidnia, K., 2012. The effect aqueous and methanolic extract of Ferulacea prangos on formalin-induced pain in mice. Journal of Jahrom University of Medical Sciences, 9(4): 1-6.

- Evans, W.C., 1989. Trease and Evans' Pharmacognosy. Baillier Tindall, London, 832p.

- Farokhi, F., Kaffash Farkhad, N., Togmechi, A. and Soltani Band, Kh., 2011. Preventive effects of Prangos ferulacea (L.) Lindle on liver damage of diabetic rats induced by alloxan. Journal of Phytomedicine, 2(2): 63-71.

- Fattahi, M. and Rahimi, R., 2016. Optimization of extraction parameters of phenolic antioxidants from leaves of Capparis spinosa using response surface methodology. Food Analytical Metods, 9(8): 2321-2334.

- Ghahraman, A., 1992. Flora of Iran (Vol. 7). Research Institute of Forests and Rangeland, Tehran, 114p.

- Ghahraman, A., 1997. Flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangeland, Tehran.

- Jamshidi, M., Ahmadi ashtiani, H.R., Rezazadeh, SH., Fathiazad, F., Mazandarani, M. and Khaki, A., 2010. Comparison of phenolic compounds and antioxidant activity of some plant species native to the Mazandaran. Journal of Botary, 2(34): 1-3.

- Kafash-Farkhad, N., Asadi-Samani, M. and Rafieian-Kopaei, M., 2013. A review on phytochemistry and pharmacological effects of Prangos ferulacea (L.) Lindle. Life Science Journal, 10(8): 360-367.

- Kim, K.S., Lee, S., Lee, Y.S., Jung, S.H., Park, Y., Shin, K.H. and Kim, B.K., 2003. Anti-oxidant activities of the extracts from the herbs of Artemisia apiacea. Journal of Ethnopharmacology, 85: 69-72.

- Maksimovic, M., Vidic, D., Milos, M., Olic, M.E.S., Zic, S.A. and Siljak-Yakovlev, S., 2007. Effect of the environmental conditions on essential oil profile in two Dinaric Salvia species: S. brachyodon Vandas and S. officinalis L. Biochemical Systematic and Ecology, 35(8): 473-478.

- Marzouki, H., Elaissi, A., Khaldi, A., Bouzid, S., Falconieri, D., Marongiu, B., Piras, A. and Porcedda, S., 2009. Seasonal and geographical variation of Laurus nobilis L. essential oil from Tunisia. The Open Natural Products Journal,
2: 86-91.

- Masoudi, B., Bihamta, M.R., Babayi, H.R. and Peighambari, S.A., 2009. Evaluation of genetic diversity for agronomic, morphological and phenological traits in soybean. Journal Plant and Seed, 24: 413-427.

- Mozaffarian, V., 1996. A Dictionary of Iranian Plant Names (in Persian), Farhang Moaser, Tehran, 596.

- Nakajima, J.I., Tanaka, I., Seo, S., Yamazaki, M. and Saito, K., 2004. LC/PDA/ESI-MS profiling and radical scavenging activity of anthocyanins in various berries. Journal of Biomedicine and Biotechnology, 2004(5): 241-247.

- Nikavar, B. and Abolhasani, F., 2009. Screening of antioxidant properties of seven umbellifereae fruits from Iran. Pakistan Journal of Pharmaceutical Sciences, 22(1): 30-35.

- Razavi Khosroshahi, S.M., 2008. Phytochemical and physiological investigation of some Prangos species in East Azerbaijan province. Ph.D. Thesis, Department of Plant physiology, The Tabriz University, Tabriz.

- Razavi, S.M., 2012. Chemical composition and some allelopathic aspects of essential oils of (Prangos ferulacea L.) Lindl at different stage of growth. Journal of Agricultural Science and Technology, 14(2): 349-356.

- Sefidkon, F. and Rahimi Bidgoli, A., 2002. Quantitative and qualitative variation assessment of Thymus kotschyanus assence in plant growth duration and using several instillation methods. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 15: 1-22.

- Silva Filho, A.A., Crottiand, A.E.M. and Arauja, A.R.B., 2008. Hypoglicemic effect of leandra lacunose innormal and alloxan-induced diabetic rats. Journal of Fitoterapia, 79: 356-360.

- Zarghami Moghadam, P., Mazandarani, M. and Zolfaghari, M.R., 2012. Antibacterial and antioxidant activities of root extract of Onosma dichroanthum Boiss. in north of Iran. African Journal of Microbiology Research, 6: 1776-1781.