اثر اسید هیومیک بر ویژگی‌های مورفولوژیک، اجزای عملکرد و اسانس بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) تحت تنش کم‌آبیاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی اثرات مصرف مقادیر متفاوت کود اسید هیومیک بر ویژگی‌های مورفولوژیک، اجزای عملکرد و عملکرد اسانس بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) تحت تنش کم‌آبیاری، پژوهشی در سال‏ زراعی 95-1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل آبیاری در سه سطح (آبیاری پس از 30، 60 و 90 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A به‌‏عنوان فاکتور اصلی) و مصرف هیومیک اسید در سه سطح (صفر، 5 و 10 کیلوگرم در هکتار به‏عنوان فاکتور فرعی) بود. نتایج نشان داد که با افزایش فاصله آبیاری؛ وزن تر گل، وزن خشک گل، قطر نهنج، ارتفاع ساقه و قطر ساقه کاهش معنی‌داری داشت. همچنین با افزایش مقادیر اسید هیومیک در همه سطوح آبیاری، شاخص برداشت گل، وزن خشک ریشه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد اسانس، عملکرد کامازولن، غلظت کلروفیل a، b و کل به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. در مورد شاخص برداشت گل، در تیمار آبیاری پس از 90 میلی‌متر تبخیر، تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای اسید هیومیک مشاهده نشد. بیشترین عملکرد بذر در تیمار آبیاری پس از 60 میلی‌متر تبخیر و با بکار بردن 5 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک بدست آمد. بیشترین عملکرد اسانس و کامازولن در تیمار آبیاری پس از 60 میلی‌متر تبخیر و استفاده از کود اسید هیومیک به میزان 10 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. با توجه به نتایج بدست آمده می‌توان آبیاری پس از 60 میلی‌متر تبخیر، همراه با 10 کیلوگرم اسید هیومیک در هکتار را برای تولید حداکثر اسانس و کامازولن و همین سطح آبیاری را به‌همراه 5 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک برای تولید حداکثر بذر پیشنهاد داد.

کلیدواژه‌ها


- Abedi, T. and Pakniyat, H., 2010. Antioxidant enzyme changes in response to drought stress in ten cultivars of oilseed rape (Brassica napus L.). Czech Journal of Genetics and Plant Breeding, 46: 27-34.

- Ahmadian, A., Ghanbari, A. and SIahsar, B., 2011. Effects of drought stress and use of organic fertilizers and inorganic residue on the yield of German chamomile (Matricaria chamomilla L.). Journal of Agricultural Ecology, 3: 383-395.

- Ashraf, M. and Foolad, M.R., 2007. Roles of glycine betaine and proline in improving plant abiotic stress resistance. Environmental and Experimental Botany, 59: 206-216.

- Azizi, M., Rezvani, F., Hassanzadeh khayat, M., Lekzian, A. and Nemati, A., 2009. Effects of vermicompost and irrigation on morphological traits and essential oil of chamomile. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 24(1): 82-93.

- Chamani, A., Esmaeilpour, B., Pourbeyrami, Y., Malekilajayer, H. and Saadati, A., 2012. Effect of thidiazuron and humic acid on the postharvest life of flowers Alstroemeria Cv. Knyambh. Journal of Horticultural Science, 26(2): 152-147.

- Charles, D.J., Joly, R.J. and Simon, J.E., 1990. Effects of osmotic stress on the essential oil content and composition of peppermint. Phytochemistry, 29: 2837-2840.

- Chen, Y. and Aviad, T., 1990. Effects of humic substances on plant growth. Humic substances in soil and crop sciences. Soil Science Society America, 161-187.

- Committee IHP. 2002. Iranian Herbal Pharmacopoeia. 2: 99-107.

- Franke, R. and Schilcher, H., 2005. Chamomile Industrial Profiles. CRC Press, 304p.

- Jafarnia, S., Khosroshahi, S., Safaei-Khoram, M., Zahmatkeshan-Torghabe, A. and Madah-Yazdi, W., 2009. Culture of Medicinal and Aromatic Plants. Mashhad of Nashr-e-Sokhan Publication, Mashhad, Iran, 168p.

- Jafarzadeh, L., Omidi, H. and Jafari, N., 2010. Effects of water stress on growth, essential oil content and proline content of marigold (Calendula officinalis L.). 16th Conference and the 4th International Conference of Biology, Iran, 14-16 September: 1261-1262.

- Jaimand, K. and Rezaee, M.B., 2001. Essential oil and essence oil making equipment. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 9: 105-125.

- Karakurt, Y., Unlu, H. and Padem, H., 2009. The influence of foliar and soli fertilization of humic acid on yield and quality of pepper. Plant Soli Science, 59(3): 233-237.

- Lebaschi, M.H., Sharifi Ashourabadi, E. and Mazaheri, D., 2003. Fluctuation of hypericin under water deficit. Agronomy and Horticulture, 16(58): 44-51.

- Lichtenthaler, H.K., 1987. Chlorophylls and carotenoids: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in Enzymology, 148: 350-382.

- Omidbeigei, R. and Hasani Malayeri, S., 2007. A study of the effects of nitrogen and plant density on the productivity of feverfew (Tanacetum parthenium L.) cv. Zardband. Iranian Journal of Agricultural Sciences (Agronomy and Crop Biotechnology), 38(2): 303-309.

- Omidbeigei, R., 2000. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 2). Astan Qods Razavi Publications, Mashhad, 440p.

- Omidbeigei, R., 2008. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 3). Astane Qods Razavi Publications. Mashhad, 400p.

- Pirzad, A., Alyari, H., Shakiba, M.R., Zehtab-Salmasi, S. and Mohammadi, A., 2006. Essential oil content and composition of German chamomile (Matricaria chamomilla L.) at different irrigation regimes. Journal of Agronomy, 5(3): 451-455.

- Pirzad, A.R., 2012. Effect of water stress on essential oil yield and storage capability of Matricaria chamomilla L. Journal of Medicinal Plants Research, 6(27): 4394-4400.

- Sabzevari, S. and Khazaei, H.R., 2009. The Effect of foliar application with humic acid on growth, yield and yield components of wheat (Triticum aestivum L.). Journal of Agroecology, 1(2): 53-63.

- Saki Nejad, T., Hossaini, S. M. and Hyvari, M., 2011. Calculate changes of bean germination process in the presence of various compounds of biological fertilizer humic acid mixed with micro and macro elements. Journal of American Science, 7(6): 10-14.

- Sharif, M., Khattak, R.A. and Sarir, M., 2002. Effect of different levels of lignitic coal derived humic acid on growth of maize plants. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 33: 3567-3580.

- Tahir, M.M., Khurshid, M., Khan, M.Z., Abbasi, M.K. and Kazmi, M.H., 2011. Lignite-derived humic acid effect on growth of wheat plants in different soils. Pedosphere, 21: 124-131.

- Taiz, L. and Zeiger, E., 2002. Plant Physiology. Sinauer Associates Publishers, Sunderland, 674p.

- Timmerman, B.N., Steelnik, C. and Loewus, F.A., 1984. Phytochemical Adaptations to Stress. Plenum Press, New York, 209p.