القاء کالوس و تولید اسید‌های فنولیک درکشت کالوس مریستم انتهایی و رویان گیاه نوروزک (Salvia leriifolia Benth.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران

چکیده

نوروزک (Salvia leriifolia Benth.) از خانواده نعناعیان، دارای خواص ضددرد، ضدالتهاب، ضددیابت و آنتی‌اکسیدان است. به‌منظور القاء کالوس از مریستم انتهایی و رویان گیاه نوروزک برای تولید اسیدهای فنولیک آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. جداکشت‌های مریستم انتهایی و رویان بر روی محیط کشت MS همراه با ترکیب‌های مختلف از مواد تنظیم‌کننده رشد 2,4-D (صفر، 1، 2 و 3 میلی‌گرم بر لیتر) با KIN (صفر، 3/0 و 1 میلی‌گرم بر لیتر) و نیز BAP (صفر، 0.5، 1، 2 و 3 میلی‌گرم بر لیتر) با NAA (صفر، 0.5، 1 و 1.5 میلی‌گرم بر لیتر) کشت داده شد. پس از چهار هفته درصد تولید کالوس، وزن تر و خشک کالوس‌ها بررسی گردید و تجمع اسید‌های فنولیک با استفاده از تکنیک کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) اندازه‌گیری شد. بهترین تیمار برای القاء و رشد کالوس از مریستم انتهایی و رویان 2,4-D، 2 میلی‌گرم بر لیتر با Kin 1 میلی‌گرم بر لیتر بود. میزان تجمع کافئیک اسید در کالوس‌های رویان در این تیمار به‌طور معنی‌داری بیشتر از برگ گیاه بود و میزان رزمارینیک اسید تولید شده قابل مقایسه با برگ بود. بیشترین میزان سالویانولیک اسیدB از عصاره حاصل از کالوس مریستم انتهایی بدست آمد که حدود سه برابر بیشتر از برگ گیاه نوروزک بود.

کلیدواژه‌ها


- Bulgakov, V.P., Inyushkina, Y.V. and Fedoreyev, S.A., 2012. Rosmarinic acid and its derivatives: biotechnology and applications. Critical Reviews in Biotechnology, 32: 203-217.

- Dong, U., Guowei, W. and Zongsuo, L., 2010. Accumulation of salicylic acid-induced phenolic compounds and raised activities of secondary metabolic and antioxidative enzymes in Salvia miltiorrhiza cell culture. Journal of Biotechnology, 148: 99-104.

- Dong, Y.B., Liu, Z.S. Liang, and Wang, W.L., 2010. Investigation on ultrasound-assisted extraction of salvianolic acid B from Salvia miltiorrhiza root. Ultrasonics Sonochemistry, 17: 61-65.

- DuzzoGamaro, G., Suyenaga, E., Borsoi, M., Lermen, J., Pereira, P. and Ardenghi, P., 2011. Effect of rosmarinic and caffeic acids on inflammatory and nociception process in rats. International Scholarly Research Notices: Pharmacology, 10: 1-6.

- Hosseinzadeh, H. and Lary, P., 2000. The effect of Salvia leriifolia Benth. root extracts on morphine dependence in mice. Phytotherapy Research, 14: 384-387.

- Hosseinzadeh, H. and Yavary, M., 1999. Anti-inflammatory effect of Salvia leriifolia Benth. leaf extract in mice and rat. Pharmaceutical and Pharmacological Letters, 9: 60-61.

- Hosseinzadeh, H., Haddad Khodaparast, M.H. and Hosseini, E., 2000. Anti-ulcer effect of Salvia leriifolia Benth. leaf extract in mice. Pharmaceutical and Pharmacological Letters, 10: 63-64.

- Jalili, A. and Jamzad, Z., 1999. Red Data Book of Iran. Research Institute of Forest and Rangeland, 215p.

- Karam, N.S., Jawad, F.M., Arikat, N.S. and Shibli, R A., 2003. Growth and rosmarinic acid accumulation in callus, cell suspension, and root cultures of wild Salvia fruticosa. Plant Cell Tissue and Organ Culture, 73: 117-121.

- Kintzios, S., Nikolaou, A. and Skoula, M., 1999. Somatic embryogenesis and in vitro rosmarinic acid accumulation in Salvia officinalis and S. fruticosa leaf callus cultures. Plant Cell Reports, 18: 462-466.

- Krajewska-Patan, A., Dreger, M., Górska-Paukszta, M., Mścisz, A., Mielcarek, S., Baraniak, M., Buchwald, W., Marecik, R., Grajek, W. and Mrozikiewicz, P.M., 2007. Salvia milthiorrhiza Bunge in vitro cultivation in callus cultures. Herba Polonica Journal, 53: 88-96.

- Liu, H., Guoping, Z., Guozheng, S., Songlin, R. and Qiaojuan, F., 2012. Callus induction and plant regeneration from mature seeds of Salvia splendens. International Journal of Agriculture and Biology, 14: 445-452.

- Liu, Y.L. and Liu, G.T., 2002. Inhibition of human low-density lipoprotein oxidation by salvianolic acid-A. Acta Pharmaceutica Sinica B, 37: 81-85.

- Lu, Y. and Foo, L.Y., 2002. Polyphenolics of Salvia. Phytochemistry, 59: 117-40.

- Modarres, M. and Abrishamchi, P., 2009. The effect of harvesting time on the antibacterial activity of Salvia leriifolia Benth. Leaf extract. Journal of Science Tarbiat Moallem University, 8(4): 343-356.

- Modarres, M. and Abrishamchi, P., 2011. Antibacterial activity of Salvia leriifolia Benth. root extract in different stages of growth and development, 23(5): 707-717.

- Modarres, M., Abrishamchi, P., Ejtehadi, H. and Ramezani, A., 2007a. Propagation of Salvia leriifoliaby embryo culture. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 15(2): 129-141.

- Modarres, M., Abrishamchi, P., Farhoosh R. and Ejtehadi, H., 2007b. Variation of antioxidant activity of Salvia leriifolia Benth. root and leaf extracts during the different stages of plant growth. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 23(3): 285-294.

- Modarres, M., Asili, J., Lahouti, M., Iranshahi, M. and Sahebkar, A., 2014. Simultaneous determination of Rosmarinic acid, Salvianolic acid B and Caffeic acid in Salvia leriifolia Benth. root, leaf and callus extracts using a high-performance liquid chromatography with diode-array detection technique. Journal of liquid chromatography and related techniques, 37(12): 1721-1730.

- Modarres, M., Lahooti, M., Asili, J., Kafi, M. and Ramazani, A., 2013. Optimizing leaf callus culture in Salvia leriifolia for phenolic acids production. Journal of Plant Process and Function, 2(4): 65-74.

- Moore, T.C., 1989. Biochemistry and physiology of plant hormones. Springer-Verlag, 14: 234-242.

- Morimoto, S., Goto, Y. and Shoyama, Y., 1994. Production of lithospermic acid B and rosmarinic acid in callus tissue and regenerated plantlets of Salvia miltiorrhiza. Journal of Natural Products, 57: 817-823.

- Murashige, T. and Skoog, F., 1962. A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum, 15: 473-497.

- Ourmazd, P. and Chalabian, F., 2006. Tissue culture and organogenesis of Salvia nemorosa. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 14(2): 69-79.

- Petersen, M., 2013. Rosmarinic acid, new aspects. Phytochemistry Reviews, 12: 207-227.

- Rechinger, K.H., 1982. Flora Iranica. N.150 Labiatae. Tab 582 (Tabulate). Graz-Austeria: AcademischeDruk-u,Verlagsantalt, 439p.

- Ren-Wang, J., Kit-Man, L., Po-Ming, H., Thomas, C.W., Mak, K.S. and Kwok-Pui, F., 2005. Chemistry and biological activities of caffeic acid derivatives from Salvia miltiorrhiza. Current Medicinal Chemistry, 12: 237-246.

- Santos-Gomes, P.C., Seabra, R.M., Andrade, P.B. and Fernandes-Ferreira, M., 2003. Determination of phenolic antioxidant compounds produced by calli and cell suspensions of sage (Salvia officinalis L.). Journal of Plant Physiology, 160: 1025-1032.

- Shewry, P.R., Pinfield, N.J. and Stobart, A.K., 1971. The effect of 2.4-dichlorophenoxyacetic acid and (2-chloroethyle)-trimethylammo chloride on chlorophyll synthesis in barley leaves. Planta, 101: 352-359.

- Shimojo, Y., Kosaka, K., Noda, Y., Shimizu, T. and Shirasawa, T., 2010. Effect of rosmarinic acid in motor dysfunction and life span in a mouse model of familial amyotrophic lateral sclerosis. Journal of Neuroscience Research, 88: 896-904.

- Thomas, T.D. and Sreejesh, K.R., 2004. Callus induction and plant regeneration from cotyledoary explants of ash gourd (Benincasa hispida L.). Scientia Horticulturae Journal, 100: 359-367.

- Vikrant, R.A., 2003. Somatic embryogenesis or shoot formation following high 2,4-D pulse-treatment of mature embryos of Paspalumscrobiculatum. Biologia Plantarum, 46: 297-300.

- Wu, C.F., Karioti, A., Rohr, D., Bilia, A.R. and Efferth, T., 2016. Production of rosmarinic acid and salvianolic acid B from callus culture of Salvia miltiorrhiza with cytotoxicity towards acutelymphoblastic leukemia cells. Food chemistry, 201: 292-297.