تغییر برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاه دارویی سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench) در پاسخ به تاریخ کشت و دوره غرقاب خاک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

2 استادیار، گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

5 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

6 دانشجوی دکترا، گروه باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

چکیده

با هدف بررسی اثر تاریخ کشت و دوره غرقاب خاک بر ظرفیت آنتی‌اکسیدانی گیاه دارویی سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench)، آزمایشی به‌‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ پژوهشی پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری طبرستان-دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1391 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه تاریخ کشت (10 تیر، 9 مرداد و 8 شهریور 1391) و سه دوره غرقاب (بدون غرقاب به‌عنوان شاهد، 3 روز غرقاب و 5 روز غرقاب) بودند که به‌ترتیب در کرت‌های اصلی و فرعی در نظر گرفته شدند. پس از پایان مدت غرقاب، مقدار مالون‌دی‌آلدهید (MDA) و اکسیداسیون پروتئین‌ برگ‌ها، فعالیت آنزیم‌های سوپر‌اکسید‌دیسموتاز (SOD)، آسکوربات پراکسیداز (APX)، پراکسیداز (POD) و کاتالاز (CAT)، میزان فنل و فلاونوئید کل و درصد بازدارندگی رادیکال آزاد DPPH اندازه‌گیری شدند. نتایج آزمایش افزایش معنی‌دار مقدار MDA را در برگ سرخارگل نشان داد که بیشترین مقدار آن در غرقاب 5 روزه و در تاریخ کشت 8 شهریور بدست آمد. در این تاریخ کشت، پروتئین کل 5 روز پس از غرقاب نسبت به شاهد 90% کاهش یافت. بیشترین فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی SOD و APX در سرخارگل‌های کشت شده در تاریخ 10 تیر و در 3 روز پس از غرقاب بدست آمد، در حالی‌که بیشترین فعالیت آنزیم POD و CAT مربوط به سرخارگل‌های نشاء شده در تاریخ 9 مرداد بود. غرقاب 5 روزه سرخارگل‌ها، میزان فنل و فلاونوئید کل گیاهان نشاء شده در تاریخ 10 تیر را افزایش داد. بیشترین درصد بازدارندگی رادیکال آزاد DPPH (1/79%)، در 5 روز پس از غرقاب و در تاریخ کشت 8 شهریور بدست آمد. به‌طور کلی، با توجه به یافته‌های این آزمایش می‌توان گفت که گیاه سرخارگل به تنش غرقاب تحمل نسبتاً خوبی دارد.

کلیدواژه‌ها


- فرهنگیان کاشانی، س. و ملک احمدی، ف.، 1388. اثر تنش غرقابی بر برخی از پارامترهای فیزیولوژی گیاه فلفل (Capsicum annuum L.). زیست‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، 4(1): 52-43.

- Arbona, V., Hossain, Z., Lopez-Climent, M.F., Perez-Clemente, R.M. and Gomez-Cadenas, A., 2008. Antioxidant enzymatic activity is linked to waterlogging stress tolerance in citrus. Physiologia Plantarum, 132(4): 452-466.

- Blokhin, O., Virolainen, E. and Fagerstedt, K., 2003. Antioxidant oxidative damage and oxygen deprivation stress: a review. Annals of Botany,
91: 179-194.

- Blumenthal, M., Lindstrom, A., Lynch, M.E. and Rea, P., 2011. Herb sales continue growth-up 3.3% in 2010. HerbalGram, 90: 64-67.

- Bradford, M.M., 1976. A rapid and sensitive method for the quantitation of microgram quantities of protein utilizing the principle of protein-dye binding. Analytical Biochemistry, 72: 248-254.

- Brand-Williams, W., Cuvelier, M.E. and Berset, C., 1995. Use of a free radical method to evaluate antioxidant capacity. Food Science and Technology, 28: 25-30.

- Chirkova, T., Novitskaya, V. and Blokhina, O.B., 1998. Lipid peroxidation and antioxidant systems under anoxia in plants differing in their tolerance to oxygen deficiency. Russian Journal of Plant Physiology, 45: 55-62.

- Dalby-Brown, L., Barsett, H., Landbo, A.R., Meyer A.S. and Molgaard, P., 2005. Synergistic antioxidative effects of alkamides, caffeic acid derivatives, and polysaccharide fractions from Echinacea purpurea on in vitro oxidation of human low-density lipoproteins. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53(24): 9413-9423.

- Demirci, B., Koşar, M., Demirci, F., Dinç, M., and Başer, K. H. C., 2007. Antimicrobial and antioxidant activities of the essential oil of Chaerophyllum libanoticum Boiss. et Kotschy. Food Chemistry, 105(4): 1512-1517.

- Du, G., Li, M., Ma, F. and Liang, D., 2009. Antioxidant capacity and the relationship with polyphenol and Vitamin C in Actinidia fruits. Food Chemistry, 113(2): 557-562.

- European Advisory Services., 2007. The Use of substances with nutritional or physiological effect other than vitamins and minerals in food supplements. Study undertaken for DG Sanco, European Commission. Service contract nr. Sanco/2006/E4/018, 82p.

- Giannopolitis, C. and Ries, S., 1977. Superoxide dismutase. I. occurrence in higher plant. Plant Physiology, 59(2): 309-314.

- Gutirrez Boem, F.H., Lavado, R.S.L. and Porcelli, C.A., 1996. Note on the effects of winter and spring waterlogging on growth, chemical composition and yield of rapeseed. Field Crops Research, 47: 175-179.

- Heath, R.L. and Packer, L., 1968. Photoperoxidation in isolated chloroplasts. I. Kinetics and stoichiometry of fatty acid peroxidation. Archives of Biochemistry and Biophysics, 125: 189-198.

- In, B.C., Motomura, S., Inamoto, K., Doi, M. and Mori, G., 2007. Multivariente analysis of realation between preharvest environmental factors, postharvest morphological and physiological factors and vase life of cut Asomi Red Roses. Japanese Society for Horticultural Science, 76: 66-72.

- Jackson, M.B., Ishizawa, K. and Ito, O., 2009. Evolution and mechanisms of plant tolerance to flooding stress. Annals of Botany, 103(2): 137-142.

- Kopyra, M. and Gwozdz, E.A., 2003. Nitric oxide stimulates seed germination and counteracts the inhibitory effect of heavy metals and salinity on root growth of Lupinus luteus. Plant Physiology and Biochemistry, 41: 1011-1017.

- Kumutha, D., Ezhilmathi, K., Sairam, R.K., Srivastava, G.C., Deshmukh, P.S. and Meena, R.C., 2009. Waterlogging induced oxidative stress and antioxidant activity in pigeonpea genotypes. Biology of Plants, 53: 75-84.

- Letchamo, W., Polydeonny, L.V., Gladisheva, N.O., Arnason, T.J., Livesey, J. and wang, D.V.C.A., 2002. Factors affecting Echinacea quality. Trends in New Crops and New Uses, 514-521.

- Lin, K.H.R., Tsou, C.C., Hwang, S.Y., Chen, L.F.O. and Lo, H.F., 2006a. Paclobutrazol pre-treatment enhanced flooding tolerance of sweet potato. Journal of Plant Physiology, 163: 750-760.

- Lin, K.H., Chao, P.Y., Yang, C.M., Cheng, W.C., Lo, H.F. and Chang, T.R., 2006b. The effects of flooding and drought stresses on the antioxidant constituents in sweet potato leaves. Botanical Studies, 47: 417-426.

- Luck, H., 1974. In: Methods in Enzymatic Analysis 2 (Ed Bergmeyer). Academic Press New York, 885P.

- Maclean, D., Murr, D.P., Deell, J.R. and Horvath C.R., 2006. Postharvest variation in apple (Malus domestica Borkh.) flavonoids following harvest, storage, and 1-MCP treatment. Agricultural and Food Chemistry, 54: 870-878.

- Meyers, K.J., Watkins C.B., Pritts M.P. and Hai-Liu, R., 2003. Antioxidant and antiproliferative activities of strawberries. Agricultural and Food Chemistry, 51: 6887-6892.

- Mittova, V., Guy, M., Tal, M. and Volokita, M., 2004. Salinity up-regulates the antioxidative system in root mitochondria and peroxisomes of the wild salt-tolerant tomato species Lycopersicon pennellii. Journal of Experimental Botany, 55: 1105-1113.

- Mrozikiewicz, P.M., Bogacz, A., Karasiewicz, M., Mikolajczak, P.L., Ozarowski, M., Seremak-Mrozikiewicz, A., Czerny, B., Bobkiewicz-Kozlowska, T. and Grzeskowiak, E., 2010. The effect of standardized Echinacea purpurea extract on rat cytochrome P450 expression level. Phytomedicine, 17: 830-833.

- Nakano, Y. and Asada, K., 1981. Hydrogen peroxide is scavenged by ascorbate-specific peroxidase in spinach chloroplasts. Plant Cell Physiology, 22: 867-880.

- Nijveldt, R.J., Vannood, E., Vanhoorn, D.E.C., Boelens, P.G., Vannorren, K. and Vanleeuwen, P.A.M., 2001. Flavonoids: a review of probable mechanism of action and potential applications. American Journal of Clinical Nutrition, 74: 418-425.

- Pellati, F., Benvenuti, S., Magro, L., Melegari, M. and Soragni, F., 2004. Analysis of phenolic compounds and radical scavengin activity of Echinacea spp. Journal of Pharmaceuticalan Biomedical Analysis, 35: 289-301.

- Pennycooke, J.C., Cox, S. and Stushnoff, C., 2005. Relationship of cold acclimation, total phenolic content and antioxidant capacity with chilling tolerance in petunia (Petunia × hybrida). Environmental and Experimental Botany, 53(2): 225-232.

- Perata, W., Armstrong, L.A.C. and Voesenek, J., 2011. Plants and flooding stress. New Phytologist, 190: 269-273.

- Qiujie, D., Bin, Y.S., Xiao, Z. and Wang, Z., 1996. Flooding- induced membrane damage, lipid oxidation and activated oxygen generation in Corn leaves. Plant and Soil, 179: 261-268.

- Razali, N., Razab, R., Mat Junit, S. and Abdulaziz, A., 2008. Radical scavenging and reducing properties of extracts of cashew shoots (Anacardium occidentale L.). Food Chemistry, 111: 38-44.

- Sabra, A., Daayf, F. and Renault S., 2012a. Differential physiological and biochemical responses of three Echinacea species to salinity stress. Scientia Horticulturae, 135: 23-31.

- Sabra, A., Adam, L., Daayf, F. and Renault, S., 2012b. Salinity-induced changes in caffeic acid derivatives, alkamides and ketones in three Echinacea species. Environmental and Experimental Botany, 77: 234-241.

- Sharma, S.S. and Dietz, K.J., 2009. The relationship between metal toxicity and cellular redox imbalance. Trends in Plant Science, 14: 43-50.

- Shi, Q., Fei, D., Wng, X. and Wei, M., 2007. Exogenous nitric oxide protect cucumber roots against oxidative stress induced by salt stress. Plant Physiology and Biochemistry, 45: 542-550.

- Simova-Stoilova, L., Demirevska, K., Kingaton-Smith, A. and Feller, U., 2012. Involvement of the leaf antioxidant system in the response to soil flooding in two Trifolium genotypes differing in their tolerance to waterlogging. Plant Science, 183: 43-49.

- Stanisavijevic, I., Stojicevic, S., Velickovic, D., Veljkovic V. and Lazic, M., 2009. Antioxidant and antimicrobial activities of Echinacea (Echinacea purpurea L.) extracts obtained by classical and ultrasound extraction. Biotechnology and Bioengineering. Bioeng, 17(3): 478-483.

- Tang, B., Shang-zhong, X.U., Zou, X.L., Zheng, Y.L. and Qiu, F.Z., 2010. Changes of Antioxidative Enzymes and Lipid Peroxidation in Leaves and Roots of Waterlogging-Tolerant and Waterlogging-Sensitive Maize Genotypes at Seedling Stage. Agricultural Sciences in China, 9: 651-661.

- Tanou, G., Molassiotis, A. and Diamantidis, G., 2009. Induction of reactive oxygen species and necrotic death-like destruction in strawberry leaves by salinity. Environmental and Experimental Botany, 65: 270-281.

- Tavarini, S., DeglInnocenti, E., Remorini, D., Massai, R. and Guidi, L., 2008. Antioxidant capacity, ascorbic acid, total phenols and carotenoids changes during harvest and after storage of Hayward kiwifruit. Food Chemistry, 107: 282-288

- Unger, I.M., Motavalli, P.P. and Muzika, R.M., 2009. Changes in soil chemical properties with flooding: a field laboratory approach. Agriculture, Ecosystems and Environment, 131: 105-110.

- Yan, B., Dai, Q., Liu, X., Huang, S. and Wang, Z., 1996. Flooding induced membrane damage, lipid oxidation and activated oxygen generation in corn leaves. Plant and Soil, 179: 261-268.

- Yanagawa, Y. and Komatsu, S., 2012. Ubiquitin/proteasome-mediated proteolysis is involved in the response to flooding stress in soybean roots, independent of oxygen limitation. Plant Science, 185-186: 250-258.

- Yordanova, R.Y. and Popova, L.P., 2001. Photosynthetic response of barley plants to soil flooding. Photosynthetica, 39: 515-520.

- Yordanova, R.Y., Christov, K.N. and Popova, L.P., 2004. Antioxidative enzymes in barley plants subjected to soil flooding. Environmental and Experimental Botany, 51: 93-10.