نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
چکیده
سابقه و هدف: در کشتهای بافت گیاهی، بهبود فرآیند کالوسزایی و ارتقاء ویژگیهای فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و متابولیتی گیاهان از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از الیسیتورهای طبیعی همچون عصاره مخمر بههمراه تنظیمکنندههای رشد گیاهی، میتواند بهعنوان روشی کارآمد برای افزایش تولید ترکیبات زیستفعال و بهبود کیفیت کالوس مطرح شود. گل داوودی بهعنوان یکی از گیاهان زینتی و دارویی ارزشمند، نیازمند بهینهسازی شرایط کشت درونشیشهای برای افزایش متابولیتهای مفید است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر انواع هورمونهای رشدی و عصاره مخمر بهعنوان الیسیتور بر ویژگیهای بیوشیمیایی، مورفوفیزیولوژیکی و متابولیتی کالوس گل داوودی در شرایط درونشیشهای بود.
مواد و روشها: در این تحقیق، محیط کشت MS برای کشت سلولهای داوودی تهیه شد و بهمنظور بهینهسازی فرآیند کالوسزایی، ترکیبات هورمونی مختلف از جمله NAA،BAP و 2,4-D به محیط اضافه گردیدند. بذرها برای ضدعفونی با استفاده از قارچکش بنومیل، اتانول و هیپوکلریت سدیم تیمار شدند. سپس ریزنمونههای برگ و ساقه از گیاهان جوان برداشت و در محیط کشت قرار گرفتند. آزمایشات در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج سطح هورمونی مختلف، دو نوع ریزنمونه و دو شرایط نوری انجام شد. همچنین، عصاره مخمر (0، 1000، 1200 و 1400 میلیگرم بر لیتر) به محیط کشت اضافه گردید و تأثیر آن بر ویژگیهای کالوس مورد ارزیابی قرار گرفت. در نهایت، ویژگیهای مختلف کالوس از جمله وزن تر،خشک، کلروفیل، کاروتنوئید، فنل، فلاونوئید، فعالیت آنتیاکسیدانی و غیره اندازهگیری شد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرمافزار SAS و آزمون چند دامنهای دانکن انجام گردید.
نتایج: بالاترین درصد کالوسزایی (66/96 درصد)، کمترین زمان شروع کالوسدهی، بیشترین وزن تر، خشک و حجم کالوس در تیمار E1H5L (برگ، 2 میلیگرم در لیتر BAP +2 میلیگرم در لیتر 2,4-D و روشنایی) مشاهده شد. تیمار عصاره مخمر با غلظت 1000 میلیگرم بر لیتر بهترین عملکرد را در افزایش وزن تر (09/2 گرم)، خشک (128/1 گرم) و حجم کالوس (35/1 میلیمتر مکعب) داشت. تیمارهای 1200 و 1400 میلیگرم بر لیتر نیز اثر مثبت داشتند اما کارایی کمتری نشان دادند. در تیمار کنترل، کلروفیل a کمترین مقدار (51/11میلیگرم بر گرم وزن تر) را داشت و عصاره مخمر با غلظت 1000 میلیگرم بر لیتر بالاترین میزان (33/24 میلیگرم بر گرم وزن تر) را ثبت کرد. در کلروفیل b، عصاره مخمر 1000 میلیگرم بر لیتر با مقدار 39/16 میلیگرم بر گرم بهترین عملکرد را داشت. کاروتنوئید، فنل، فلاونوئید، ظرفیت آنتیاکسیدانی، آنتوسیانین و پرولین با افزایش غلظت عصاره مخمر، بهویژه در 1400 میلیگرم بر لیتر، افزایش یافتند. میزان مالون دیآلدئید کاهش و فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز در همه تیمارها بهطور معنیدار افزایش یافت.
سابقه و هدف: در کشتهای بافت گیاهی، بهبود فرآیند کالوسزایی و ارتقاء ویژگیهای فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و متابولیتی گیاهان از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از الیسیتورهای طبیعی همچون عصاره مخمر بههمراه تنظیمکنندههای رشد گیاهی، میتواند بهعنوان روشی کارآمد برای افزایش تولید ترکیبات زیستفعال و بهبود کیفیت کالوس مطرح شود. گل داوودی بهعنوان یکی از گیاهان زینتی و دارویی ارزشمند، نیازمند بهینهسازی شرایط کشت درونشیشهای برای افزایش متابولیتهای مفید است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر انواع هورمونهای رشدی و عصاره مخمر بهعنوان الیسیتور بر ویژگیهای بیوشیمیایی، مورفوفیزیولوژیکی و متابولیتی کالوس گل داوودی در شرایط درونشیشهای بود.
مواد و روشها: در این تحقیق، محیط کشت MS برای کشت سلولهای داوودی تهیه شد و بهمنظور بهینهسازی فرآیند کالوسزایی، ترکیبات هورمونی مختلف از جمله NAA،BAP و 2,4-D به محیط اضافه گردیدند. بذرها برای ضدعفونی با استفاده از قارچکش بنومیل، اتانول و هیپوکلریت سدیم تیمار شدند. سپس ریزنمونههای برگ و ساقه از گیاهان جوان برداشت و در محیط کشت قرار گرفتند. آزمایشات در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج سطح هورمونی مختلف، دو نوع ریزنمونه و دو شرایط نوری انجام شد. همچنین، عصاره مخمر (0، 1000، 1200 و 1400 میلیگرم بر لیتر) به محیط کشت اضافه گردید و تأثیر آن بر ویژگیهای کالوس مورد ارزیابی قرار گرفت. در نهایت، ویژگیهای مختلف کالوس از جمله وزن تر،خشک، کلروفیل، کاروتنوئید، فنل، فلاونوئید، فعالیت آنتیاکسیدانی و غیره اندازهگیری شد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرمافزار SAS و آزمون چند دامنهای دانکن انجام گردید.
نتایج:
کلیدواژهها
موضوعات
)