تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران

همکاری با انجمن علمی گیاهان دارویی ایران

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

فرمولاسیون و بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی فرم خوراکی مایع از گیاه دارویی پامچال (Primula macrocalyx Bunge.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

2 کارشناس، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، لنگرود، ایران

3 دانشجو، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

4 استادیار، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

5 کارشناس، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

6 استادیار، گروه داروسازی سنتی، دانشکده طب ایرانی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

چکیده

سابقه و هدف: گیاه پامچال کاسه بزرگ با نام علمی Primula macrocalyx Bunge. گیاهی از خانواده Primulaceae می‌باشد که در ارتفاعات استان گیلان رویش دارد. این گیاه از گذشته در طب سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف ازجمله پنومونی، برونشیت و سرماخوردگی استفاده می‌شده است. با وجود این، تاکنون در ایران فراورده دارویی از این گیاه تولید نشده ‌است. ازاین‌رو، در این مطالعه تهیه فرمولاسیون خوراکی مایع از این گیاه مورد بررسی قرار گرفته و خواص فیزیکی و شیمیایی فرمولاسیون تهیه شده، سنجش شد.
مواد و روش‌ها: پس از جمع‌آوری گیاه پامچال کاسه بزرگ در خرداد 1399 از منطقه اولسبلنگا در استان گیلان، عصاره اتانولی برگ، گل و ریشه گیاه به روش خیس کردن تهیه شد. در ادامه، اجزاء گیاه از نظر مقدار آب موجود، خاکستر تام و نامحلول در اسید مورد بررسی قرار گرفته، آزمون‌های کیفی شناسایی ترکیب‌های مؤثره انجام شده و نیز مقادیر فنول و فلاونوئید تام موجود در اجزاء گیاه تعیین گردید. طی مطالعات پیش‌فرمولاسیون، قابلیت انحلال عصاره‌های اجزاء گیاه و دوز و مواد جانبی مناسب فرمولاسیون ارزیابی شده و بر این اساس، فرمولاسیون شربت از این گیاه تهیه شد. در ادامه، فرمولاسیون تهیه شده از نظر خواص ظاهری و ارگانولپتیک، pH، کارایی ماده محافظ ضدمیکروبی، تشکیل رسوب و قفل شدن درب ظرف نگهداری و بررسی شد.
یافته‌ها: بازده عصاره‌گیری گیاه پامچال کاسه بزرگ در گل، برگ و ریشه به‌ترتیب برابر با 19.04، 25.17 و 21.12 درصد بود. مقدار آب موجود در گل، ریشه گیاه و برگ آن به‌ترتیب 13، 13 و 12درصد بود. میزان خاکستر تام در گل، برگ و ریشه گیاه به‌ترتیب برابر با 6، 11 و 9.5 درصد و میزان خاکستر نامحلول در اسید در این اجزاء به‌ترتیب برابر با 2، 3.5 و 3 درصد بود. برگ گیاه مورد مطالعه حاوی فلاونوئید، ساپونین و تانن، گل گیاه حاوی فلاونوئید و تانن و ریشه آن حاوی ساپونین و تانن بود. پلی‌فنول تام برحسب گالیک‌اسید در ریشه، برگ و گل به‌ترتیب برابر با 41.44، 81.05 و 125.896 درصد بود. درصد فلاونوئید تام برحسب ایزوکوئرستروزاید در گل و برگ گیاه به‌ترتیب برابر با 0.081 ± 2.88 و 0.041 ± 2.26 به‌دست آمد. شاخص کف‌کنندگی در برگ و ریشه گیاه به‌ترتیب برابر با 333 و 250و در گل کمتر از 100 بود. در مطالعات پیش‌فرمولاسیون شربت پامچال کاسه بزرگ، قابلیت انحلال اجزاء عصاره گیاه، دوز و مواد جانبی مناسب فرمولاسیون و پایه مناسب تهیه فراورده بررسی شد. بر این اساس، تمامی اجزاء عصاره گیاه انحلال مناسبی در آب خالص از خود نشان دادند و افزودن پروپیلن گلایکول و گلیسیرین به‌عنوان کمک حلال، به انحلال بهتر عصاره‌ها کمک کرد. فرمولاسیون شربت تهیه شده از گیاه، از نظر فاکتورهایی ازجمله خواص ارگانولپتیک، pH، نحوه ریزش فرمولاسیون از ظرف (به‌عنوان معیاری از گرانروی فرمولاسیون)، کارایی ماده محافظ، عدم ایجاد رسوب و عدم قفل‌شدن درب ظرف مورد پذیرش قرار گرفت.
نتیجه‌گیری: با توجه به وجود ترکیب‌های فلاونوئیدی و ساپونین‌ها در گیاه پامچال کاسه بزرگ و مقبولیت فرمولاسیون تهیه شده از این گیاه از نظر خواص ارگانولپتیک، pH، گرانروی، کارایی ماده محافظ و عدم ایجاد رسوب، این فرمولاسیون می‌تواند به‌عنوان یک فراورده گیاهی در درمان بیماری‌های تنفسی پیشنهاد گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع
- Aulton, M.E. and Taylor, K.M.G., 2021. Aulton's Pharmaceutics: The Design and Manufacture of Medicines. Elsevier, 435p. https://shop.elsevier.com/books/aultons-pharmaceutics/taylor/978-0-7020-8154-5
- Aziz, A., Khan, I.A., Afzal, A. and Munawar, S.H., 2013. Formulation and evaluation of herbal antitussive syrup of methanolic extract of Lycopus europaeus in mice. American Journal of Phamacy & Health Research, 1: 121-128. https://www.researchgate.net/publication/264311665
- Bączek, K., Przybył, J.L., Mirgos, M., Kosakowska, O., Szymborska-Sandhu, I. and Węglarz, Z., 2017. Phenolics in Primula veris L. and P. elatior (L.) Hill raw materials. International Journal of Analytical Chemistry, 2017: 2871579. 10.1155/2017/2871579
- Calis, I., Yürüker, A., Rüegger, H., Wright, A. and Sticher, O., 1992. Triterpene saponins from Primula veris subsp macrocalyx and Primula elatior subsp meyeri. Journal of Natural Products, 55(9): 1299-1306. https://doi.org/10.1021/np50087a019
- Colombo, P.S., Flamini, G. and Fico, G., 2014. Primula latifolia Lapeyr. and Primula vulgaris Hudson. flavonoids. Natural Product Research, 28(19): 1641-1644. https://doi.org/10.1080/14786419.2014.924003
- Emami, A. and Ahi, A., 2014. Medicinal Botany. Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, 289p. (In Persian) https://www.gisoom.com/book/11411512
- European Directorate for the Quality of Medicines and HealthCare (EDQM)., 2013. European Pharmacopoeia, 8th ed. Strasbourg, France, Council of Europe. https://www.edqm.eu/documents/52006/80222/EDQM-factsheet.pdf/dc0e9d89-f41d-6bf4-63d0-eb3addd0f195?t=1623742703611
- Feyzi, P., Ahmadzadeh Sani, T., Kamali, H., Alesheikh, P. and Mohammadi, A., 2016. Evaluation of qualitative and quantitative of antocyanines, carotenoids, flavonoids and antioxidant activity of methanol extract from aerial parts of Scutellaria pinnatifida A. Hamilt. subsp alpina (Bornm) Rech. f. Journal of North Khorasan University of Medical Sciences, 7(3): 645-655. https://doi.org/10.29252/jnkums.7.3.645
- Jamzad, Z., 1998. Flora of Iran: No. 25, Primulaceae. Research Institute of Forests and Rangelands. (In Persian) https://lib.pnu.ac.ir/inventory/3/289053.htm
- Jose, C.K., Mathew, F. and Aleykutty, N., 2018. Investigation of phytochemicals, total phenols and total flavonoids content of two anti-arthritic plants. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 3(9): 238-240. https://ijisrt.com/wp-content/uploads/2018/09/Investigation-of-Phytochemicals-Total-Phenols-and-Total-Flavonoids-Content-of-Two-Anti-Arthritic-Plants.pdf
- Kakhramanova, S., Bokov, D., Rendyuk, T., Janulis, V., Sakr, M., Samylina, I., Potanina, O., Nikulin, A. and Nasser, R., 2020. Evaluation of the nomenclature of herbal expectorants on Russian pharmaceutical market: Current status and future prospects. Systematic Reviews in Pharmacy, 11(6): 196-205. https://doi.org/10.31838/srp.2020.6.31
- Kosenkova, Y.S., Polovinka, M.P., Komarova, N.I., Korchagina, D.V., Morozov, S.V., Vyalkov, A., Kurochkina, N., Y., Cheremushkina, V.A. and Salakhutdinov, N.F., 2008. Fatty-acid composition and secondary metabolites from slightly polar extracts of the aerial part of Primula macrocalyx. Chemistry of Natural Compounds, 44(5): 564-568. https://link.springer.com/article/10.1007/s10600-008-9145-5
- Kupina, S., Fields, C., Roman, M.C. and Brunelle, S.L., 2018. Determination of total phenolic content using the folin-C assay: Single-laboratory validation, first action 2017.13. Journal of AOAC International, 101(5): 1466-1472. https://doi.org/10.5740/jaoacint.18-0031
- Li, X., Wang, X., Li, C., Khutsishvili, M., Fayvush, G., Atha, D., Zhang, Y. and Borris, R.P., 2019. Unusual flavones from Primula macrocalyx as inhibitors of OAT1 and OAT3 and as antifungal agents against Candida rugosa. Scientific Reports, 9(1): 9230. https://doi.org/10.1038/s41598-019-45728-5
- Lupitu, A., Tomescu, D., Mot, C., Moisa, C., Copolovici, D. M. and Copolovici, L., 2018. Variation in phenolic content and antioxidant activity of different plant parts of Primula veris. Scientific Bulletin Series F. Biotechnologies, 22: 50-53. https://biotechnologyjournal.usamv.ro/pdf/2018/Art8.pdf
- Marchyshyn, S., Shostak, L., Dakhym, I. and Voloshchyk, N., 2017. Evaluation of anti-inflammatory action of Primula veris L. The Pharma Innovation, 6(3): 241. https://www.thepharmajournal.com/archives/2017/vol6issue3/PartD/6-3-43-610.pdf
- Mozafarian, V., 2014. Flora of Guilan. Rasht, Farhang Eilia, 798p. (In Persian) https://www.gisoom.com/book/11555152
- Noroozisharaf, A., Samizadeh Lahiji, H., Hatamzadeh, A. and Bakhshi, D., 2015. Phytochemical attributes of endemic endangered primrose (Primula heterochroma Stapf.) accessions grown in Iran. Physiology and Molecular Biology of Plants, 21(4): 573-581. https://doi.org/10.1007/s12298-015-0328-9
- Okršlar, V., Plaper, I., Kovač, M., erjavec škerget, A., Obermajer, T., Rebec, A., Ravnikar, M. and Zel, J., 2007. Saponins in tissue culture of Primula veris L. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant, 43: 644-651. https://doi.org/10.1007/s11627-007-9072-3
- Poracova, J., Zahatnanska, M. and Blascakova, M.J.P.M., 2009. The contents of therapeutically effective compounds of cowslip (Primula veris L.) from various stands of Levocske Mountains in eastern Slovakia. Planta Medica, 75(09): PD45. https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/abstract/10.1055/s-0029-1234524
- Samsam Shariat, H., 2014. Extraction and Derivation of Treatment Plant's Active Ingredients. Mani, Esfahan, 177-179. (In Persain) https://www.gisoom.com/book/1499301
- Schonknecht, K., Krauss, H., Jambor, J. and Fal, A.M., 2016. Treatment of cough in respiratory tract infections-the effect of combining the natural active compounds with thymol. Wiadomości Lekarskie Medical Advances, 69(6): 791-798. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28214817/
- Sheikh, Z.A., Zahoor, A., Khan, S.S. and Usmanghani, K., 2014. Design, development and phytochemical evaluation of a poly herbal formulation linkus syrup. Chinese Medicine, 5(5): 104-112. https://doi.org/10.4236/cm.2014.52012
- Shostak, L., Marchyshyn, S., Vasenda, M. and Husak, L., 2017. Selection of the optimal extractant for extracting the complex of biologically active substances from the cowslip leaves and rhizomes with roots. Ukrainian Biopharmaceutical Journal, 4(51): 46-51. https://doi.org/10.32782/2522-9680-2024-2-147
- Talreja, T., Goswami, A. and Sharma, T., 2016. Preliminary phytochemical analysis of Achyranthes aspera and Cissus quadrangularis. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 5(5): 362. https://www.phytojournal.com/archives/2016/vol5issue5/PartE/5-6-6-236.pdf
- Thomson, H., 2007. PDR for Herbal Medicines, 4th Edition, Thomson Reuters, 1106p https://naturalingredient.org/wp/wp-content/uploads/Pdr_for_Herbal_Medicines.pdf
- Ukwubile, C.A., Ikpefan, E.O., Malgwi, T.S. and Umeokoli, B.O., 2020. Pharmacognostic study and physiochemical assessment on the leaves of Melastomastrum capitatum Fern. anticancer plant in Nigeria. American Journal of Physiology, Biochemistry and Pharmacology, 10(1): 1-8. https://www.bibliomed.org/gotodoi.php?mno=302644445&gdoi=10.5455/ajpbp.20190822065441
- United States Pharmacopeial Convention, 2016. The United States Pharmacopeia, 39 ed. NF 34: U.S. Pharmacopeia, National formulary. https://ci.nii.ac.jp/ncid/BB20598839?l=en
- World Health Organization, 2011. Quality Control Methods for Herbal Materials. WHO Press, Geneva, Switzerland, 187p. https://www.who.int/publications/i/item/9789241500739
تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران
دوره 42، شماره 1 - شماره پیاپی 127
خرداد 1405
صفحه 116-130
فایل ها
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار