نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه زیستشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 گروه زیست شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
چکیده
سابقه و هدف: گسترش مقاومتهای آنتیبیوتیکی بهویژه در باکتریهای گرم منفی سبب شده است، استفاده از اثر ترکیبی آنتیبیوتیکها و بهدست آوردن ترکیبهای گیاهی در درمان عفونتهای ناشی از باکتریها مورد توجه قرار گیرد. هدف از این مطالعه، بررسی اثر ماده مؤثره آلیسین و سینامون بر سودوموناس آئروژینوزا مقاوم به بتالاکتام میباشد.
مواد و روشها: ماده مؤثره گیاهی آلیسین و سینامون از شرکت سیگما خریداری شد. 20 سویه بالینی سودوموناس آئروژینوزا تهیهشده از آزمایشگاه پاتوبیولوژی بیمارستان رازی شهر رشت، برای تأیید گونه و خالصسازی باکتری، آزمایشهای بیوشیمیایی شامل بررسی قابلیت تولید همولیزین، اکسیداز، کاتالاز، اورهآز، قابلیت رشد در دمای 42 درجه سلسیوس، منظره رشد در محیطهای مککانکی آگار، آگار سه قند آهن و سولفید-ایندول–تحرک، منظره رشد در محیط آگار مولر هینتون و رنگآمیزی گرم انجام شد. برای بررسی اثر ضدباکتریایی مواد مؤثره سینامون و آلیسین بهترتیب در غلظتهای 0.5 و 0.004 میلیگرم در میلیلیتر، از آزمون آنتیبیوگرام و آزمون کمی حداقل غلظت بازدارنده بهروش رقتهای متوالی MIC و MBC استفاده شد و در نهایت قطر هالههای عدم رشد اطراف دیسکهای آغشته به ماده مؤثره، اندازهگیری و ثبت گردید. در ادامه، آزمون بیوانفورماتیک، برای آمادهسازی لیگاند و پروتئین، ساختار سهبعدی آلیسین و سینامون و پروتئینهای هر دو بهترتیب از پایگاههای داده pubchem و rcbs بهدست آمدند. سپس با استفاده از نرمافزار Discover Studio بارهای قابل چرخش و مرکز ثقل مولکول در تمامی باندها مشخص و داکینگ مولکولی برای پروتئین در 200 مرتبه مستقل تکرار شد. در این مطالعه، از الگوریتم ژنتیک Lamarckian GA استفاده شد و اطلاعات بهدست آمده تحلیل شدند. استخراج RNA، سنتز cDNA و RT-PCR برای تعیین اثر مواد مؤثره بر میزان بیان ژن blaIMP انجام شد.
یافتهها: 20 سویه باکتری مورد بررسی، براساس مرفولوژی کلنی، بوی کلنی، تشکیل رنگدانه در آگار مولر هینتون، تولید همولیزین بر روی آگار خوندار، نتیجه رنگآمیزی گرم (باسیل گرم منفی)، مثبت بودن آزمایش اکسیداز، رشد در دمای 42 درجه سلسیوس بر روی آگار مغذی، مثبت بودن تست حرکت، عدم تخمیر قندها در محیطهای مک کانکی آگار و TSI بهعنوان سودوموناس تأیید هویت شدند. میانگین قطر هاله عدم رشد در تست دیسک دیفیوژن باکتری سودوموناس آئروژینوزا در مداخله با mg.mL-1 0.004 آلیسین برابر با mm16 و mg.mL-1 0.5 سینامون، برابر با mm 17 بود. ماده مؤثر آلیسین در یک سویه، MIC 0.001 و mg.mL-1 MBC 0.002 و در دیگر سویهها MIC و MBC بهترتیب 0.002 و mg.mL-1 0.004 گزارش شد. ماده مؤثر سینامون در یک سویه، MIC 0.125 و MBC با mg.mL-1 0.25 و در سایر سویهها، MIC برابر با 0.25 و مقدار mg.mL-1 MBC 0.5 بهدست آمد. نتایج حاصل از داکینگ مولکولی بین سینامون و پروتئین بتالاکتاماز، پایینترین سطح حداقل انرژی آزاد اتصال (ΔG) را دارا میباشد
(kcal.mol-1 4.83-) و در مقابل، انرژی اتصالی بین آلیسین و پروتئین بتالاکتاماز برابر با kcal.mol-14.24- است. با توجه به دادهها، میتوان به این نتیجه رسید که ماده مؤثر سینامون بیشترین تأثیر را بر روی پروتئین بتالاکتاماز دارد و سینامون توانسته تأثیر مطلوبی بر روی تضعیف عملکرد و فعالیت پروتئین بتالاکتاماز بگذارد. اختلاف کم حداقل انرژی آزاد اتصال (ΔG) دو ماده مؤثر سینامون و آلیسین بر بتالاکتاماز، با برهمکنش داروی کنترل سولفونامید و بتالاکتاماز (kcal.mol-1 5.34-)، نشان میدهد که تأثیر و برهمکنش سینامون و آلیسین بر پروتئین بتالاکتاماز مثبت است. سینامون و آلیسین، هر دو کاهش بیان ژن blaIMP را در باکتری سودوموناس آئروژینوزا در غلظت subMIC منجر شدند.
نتیجهگیری: امروزه یکی از مشکلات اصلی در رابطه با میکروارگانیسمهای بیماریزا، افزایش مقاومت آنها نسبت به آنتیبیوتیکهاست. سویههای سودوموناس آئروژینوزای مقاوم به بتالاکتام تحت تیمار با سینامون و آلیسین کاهش بیان ژن مقاومت به بتالاکتام را نسبت به سویه تیمار نشده نشان میدهند و نتیجه اینکه تیمار با سینامون و آلیسین منجر به کاهش مقاومت به بتالاکتام میشود. پیشنهاد میگردد، دو ماده مؤثر سینامون و آلیسین، در کنار داروهای شیمیایی برای مبارزه با عفونتهای ناشی از باکتری سودوموناس آئروژینوزا، بعد از انجام آزمایشهای بالینی استاندارد استفاده شود.
کلیدواژهها
موضوعات