بهبود صفات فیزیولوژیک، عملکرد و اسانس زیره سبز (Cuminum cyminum L.) با کاربردکودهای زیستی فسفره و آبیاری تکمیلی در شرایط کشت دیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران

4 دانشجوی کارشناسی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.1044.98.6.1576.1605

به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف آبیاری تکمیلی و کودهای زیستی بر برخی صفات فیزیولوژیک عملکرد و درصد اسانس گیاه دارویی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) آزمایشی در سال زراعی ۹7-۹6 در مزرعه تحقیقات و آموزش کشاورزی یاسوج اجرا شد. آزمایش به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل آبیاری تکمیلی (دیم کامل، آبیاری تکمیلی در زمان 50% گلدهی و آبیاری تکمیلی در زمان شروع دانه‌بندی) و فاکتور فرعی شامل کود زیستی (بدون کود زیستی فسفره، میکوریزا گونه Glomus mosseae، کود زیستی فسفره و تلفیق میکوریزا و کود زیستی فسفره) بود. کاربرد آبیاری تکمیلی همراه با کود زیستی باعث افزایش کلروفیل کل، کاروتنوئید و کاهش مقدار پرولین شد. همچنین استفاده از کود زیستی فسفره باعث افزایش کاتالاز در گیاه گردید. اثر آبیاری تکمیلی و فسفر زیستی بر تعداد چتر در بوته، ارتفاع بوته، وزن هزاردانه و تعداد دانه در چتر معنی‌دار بود؛ بیشترین وزن هزاردانه (2.55 گرم)، عملکرد دانه (622.4 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد زیستی (1252 کیلوگرم در هکتار) و درصد اسانس (54.86%) مربوط به تیمار مایکوریزا همراه با کود زیستی فسفره بود. در مجموع نتایج حاصل نشان داد که استفاده از کود زیستی فسفره، مایکوریزا و آبیاری تکمیلی می‌تواند باعث بهبود صفات فیزیولوژیک، عملکرد و اسانس زیره سبز در شرایط دیم ‌شود.

کلیدواژه‌ها


- Aebi, H. 1984. Catalase in vitro. Methods in Enzymology, 105: 121-126.

- Alinian, S. and Razmjoo, J., 2014. Phenological yield, essential oil yield and oil content of cumin accessions as affected by irrigation regimes. Industrial Crops and Products, 54: 167-174.

- Ansari, M.F., Tipre, D.R. and Dave, S.R., 2015. Efficiency evaluation of commercial liquid biofertilizers for growth of Cicer aeritinum (chickpea) in pot and field study. Biocatalysis and Agricultural Biotechnology, 4(1): 17-24.

- Armada, E., Roldán, A. and Azcon, R., 2014. Differential activity of autochthonous bacteria in controlling drought stress in native Lavandula and Salvia plants species under drought conditions in natural arid soil. Microbial Ecology, 67(2): 410-420.

- Arnon, A.N., 1967. Method of extraction of chlorophyll in the plants. Agronomy Journal, 23: 112-121.

- Baghizadeh, A. and Shahbazi, M., 2013. Effect of Zn and Fe foliar application on yield, yield components and some physiological traits of cumin (Cuminum cyminum) in dry farming. International Journal of Agronomy and Plant Production, 4(12): 3231-3237.

- Barea, J.M., Andrade, G., Bianciotto, V.V., Dowling, D., Lohrke, S. and Bonfante, P., 1998. Impact on arbuscular mycorrhiza formation of pseudomonas strains used as inoculants for biocontrol of soil-borne fungal plant pathogens. Applied Environmental Microbiology, 64: 2304-2307.

- Bettaieb Rebey, I., Jabri-Karoui, I., Hamrouni-Sellami, I., Bourgou, S., Limam, F. and Marzouk, B., 2012. Effect of drought on the biochemical composition and antioxidant activities of cumin (Cuminum cyminum L.) seeds. Industrial Crops and Products, 36: 238-245.

- Chaves, M.M., Flexas, J. and Pinheiro, C., 2009. Photosynthesis under drought and salt stress: regulation mechanisms from whole plant to cell. Annals of Botany, 102: 551-560.

- Faraji, A., Latifi, N., Soltani, A. and Rad, A.H.S., 2009. Seed yield and water use efficiency of canola (Brassica napus L.) as affected by high temperature stress and supplemental irrigation. Agricultural Water Management, 96(1): 132-140.

- Ganjeh, S.G. and Salehi, A., 2015. Effects of different levels of vermicompost and biofertilizers on essential oil content and uptake of some elements
in cumin (Cuminum cyminum L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 5: 822-829.

- Ghosh, D., Sen, S. and Mohapatra, S., 2017. Modulation of proline metabolic gene expression in Arabidopsis thaliana under water-stressed conditions by a drought-mitigating Pseudomonas putida strain. Annals of Microbiology, 67(10): 655-668.

- Gururani, M.A., Upadhyaya, C.P., Baskar, V., Venkatesh, J., Nookaraju, A. and Park, S.W., 2013. Plant growth-promoting rhizobacteria enhance abiotic stress tolerance in Solanum tuberosum through inducing changes in the expression of ROS-scavenging enzymes and improved photosynthetic performance. Journal of Plant Growth Regulation, 32(2): 245-258.

- Heidari, M., Mousavinik, S.M. and Golpayegani, A., 2011. Plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) effect on physiological parameters and mineral uptake in basil (Ociumum basilicum L.) under water stress. ARPN Journal of Agricultural and Biological Science, 6(5): 6-11.

- Hmaeid, N., Wali, M., Mahmoud, O.M.B., Pueyo, J.J., Ghnaya, T. and Abdelly, C., 2019. Efficient rhizobacteria promote growth and alleviate NaCl-induced stress in the plant species Sulla carnosa. Applied Soil Ecology, 133: 104-113.

- Ishizuka, J., 1992. Trends in biological nitrogen fixation research and application. Plant and Soil, 141: 197-209.

- Kapoor, R., Giri, B. and Mukerji, K.G., 2004. Improved growth and essential oil yield and quality in Foeniculum vulgare Mill. on mycorrhizal inoculation supplemented with P-fertilizer. Bioresource Technology, 93(3): 307-311.

- Khalesro, Sh., Ghalavand, A., Sefidkon, F. and Asgharzadeh, A., 2012. The effect of biological and organic inputs on quantity and quality of essential oil and some elements content of anise (Pimpinella anisum L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 27: 551-560.

- Khanna-Chopra, R. and Selote, D.S., 2007. Acclimation to drought stress generates oxidative stress tolerance in drought-resistant than-susceptible wheat cultivar under field conditions. Environmental and Experimental Botany, 60(2): 276-283.

-Kuznetsov, V. and Shevyakova, N.L., 1999. Proline under stress: Biological role metabolism and regulation. Russian Journal of Plant Physiology, 46(2): 274-287.

- Lichtenthaler, H.K., 1987. Chlorophylls and carotenoids: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in Enzymology, 148: 350-382.

- Lopes, M.S., Araus, J.L., Van Heerden, P.D. and Foyer, C.H., 2011. Enhancing drought tolerance in C4 crops. Journal of Experimental Botany, 62(9): 3135-3153.

- Mishra, B.K., Meena, K.K., Dubey, P.N., Aishwath, O.P., Kant, K., Sorty, A.M. and Bitla, U., 2016. Influence on yield and quality of fennel (Foeniculum vulgare Mill.) grown under semi-arid saline soil, due to application of native phosphate solubilizing rhizobacterial isolates. Ecological Engineering, 97: 327-333.

- Moghaddam, P.R., Moradi, R. and Mansoori, H., 2014. Influence of planting date, intercropping and plant growth promoting rhizobacteria on cumin (Cuminum cyminum L.) with particular respect to disease infestation in Iran. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants, 1(4): 134-143.

- Motamedi-Mirhosseini, L., Mohammadi-Nejad, G., Bahraminejad, A.R., Golkar, P. and Mohammadinejad, Z., 2011. Evaluation of cumin (Cuminum Cyminum L.) lan-draces under drought stress based on some agronomic traits. African Journal of Plant Science, 5: 819-822.

- Overvoorde, P., Fukaki, H. and Beeckman, T., 2010. Auxin control of root development. Cold Spring Harbor Perspectives in Biology, 2(6): a001537.

- Oweis, T., Hachum, A. and Pala, M., 2004. Lentil production under supplemental irrigation in a Mediterranean environment. Agricultural Water Management, 68: 251-265.

- Paquin, R. and Lechasseur, P., 1979. Observations sur une méthode de dosage de la proline libre dans les extraits de plantes. Canadian Journal of Botany, 57(18): 1851-1854.

- Sainz, M.J., Taboada-Castro, M.T. and Vilarino, A., 1998. Growth, mineral nutrition and mycorrhizal colonization of red clover and cucumber plants grown in a soil amended with composted urban wastes. Plant and Soil, 205(1): 85-92.

- Santos, A.D.A., Silveira, J.A.G.D., Guilherme, E.D.A., Bonifacio, A., Rodrigues, A.C. and Figueiredo, M.D.V.B., 2018. Changes induced by co-inoculation in nitrogen-carbon metabolism in cowpea under salinity stress. Brazilian Journal of Microbiology, 49(4): 685-694.

- Singh, J.S., 2013. Plant growth promoting rhizobacteria. Resonance, 18(3): 275-281.

- Srivastava, S., Chaudhry, V., Mishra, A., Chauhan, P.S., Rehman, A., Yadav, A., Tuteja, N. and Nautiyal, C.S., 2012. Gene expression profiling through microarray analysis in Arabidopsis thaliana colonized by Pseudomonas putida MTCC5279, a plant growth promoting rhizobacterium. Plant Signaling and Behavior, 7: 235-245.

- Taktek, S., Trépanier, M., Servin, P.M., St-Arnaud, M., Piché, Y., Fortin, J.A. and Antoun, H., 2015. Trapping of phosphate solubilizing bacteria on hyphae of the arbuscular mycorrhizal fungus Rhizophagus irregularis DAOM 197198. Soil Biology and Biochemistry, 90: 1-9.

- Talaei, H., Talaei, G.H., Gholami, S., Pishva, Z.K. and Amini Dehaghi, M., 2018. Effects of biological and chemical fertilizers nitrogen on yield quality and quantity in cumin (Cuminum Cyminum L.). Journal of Chemical Health Risks, 4(2): 55-64.

- Villegas, J. and Fortin, J.A., 2001. Phosphorus solubilization and pH changes as a result of the interactions between soil bacteria and arbuscular mycorrhizal fungi on a medium containing NH4+ as nitrogen source. Canadian Journal of Botany, 79: 865-870.

- Zhu, X.C., Song, F.B., Liu, S.Q., Liu, T.D. and Zhou, X., 2012. Arbuscular mycorrhizae improves photosynthesis and water status of Zea mays L. under drought stress. Plant, Soil and Environment, 58(4): 186-191.

- Zhu, X., Song, F. and Liu, S., 2011. Arbuscular mycorrhiza impacts on drought stress of maize plants by lipid peroxidation, proline content and activity of antioxidant system. Journal of Food, Agriculture and Environment, 9(2): 583-587.