ارزیابی عملکرد و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک گل گاوزبان (Borago officinalis L.) تحت تراکم بوته و تاریخ‌های مختلف کاشت در منطقه اهواز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 استاد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

4 مربی، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

چکیده

به‌‌منظور بررسی عملکرد و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک گل گاوزبان (Borago officinalis L.) تحت تراکم بوته و تاریخ‌های مختلف کاشت در شهر اهواز، آزمایشی به‌صورت کرت‏های یک‌بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 96-1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل تاریخ کاشت در پنج سطح (15 مهر، 5 آبان، 25 آبان، 15 آذر و 5 دی) در کرت‌های اصلی و تراکم بوته با چهار سطح (6، 10، 14 و 18 بوته در متر‌مربع) در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که کشت‌ دیرهنگام (5 دی‌ماه) سبب افزایش دما در مرحله گلدهی و کاهش معنی‌دار عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی به‌ترتیب با میانگین 182.2 و 1443.4 کیلوگرم در هکتار گردید. تاریخ کاشت 5 آبان در تراکم 10 بوته در متر‌مربع به‌ترتیب با میانگین‌های 1243.8 و 470.3 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه و عملکرد روغن و تاریخ کاشت 15 مهر در تراکم 14 بوته در متر‌مربع با میانگین‌های 1.13 و 2.39 میلی‏گرم بر گرم وزن تر بیشترین کلروفیل a و کلروفیل کل را به خود اختصاص دادند. با تأخیر در تاریخ کاشت از 15 مهر تا 5 دی، محتوای نسبی آب برگ، پایداری غشاء سلول و میزان کلروفیل برگ کاهش یافت. تراکم بالای بوته در متر‌مربع باعث افزایش ارتفاع بوته و عملکرد بیولوژیکی و کاهش درصد روغن شد. صفات مورد بررسی بجز درصد روغن دانه در تاریخ کاشت‏های مختلف با هم اختلاف معنی‏دار داشتند.

کلیدواژه‌ها


- Akbarinia, A., Karamaty, M. and Hadi Tavatori, M.H., 2007. Effect of irrigation intervals on flower yield of Echium amoenum Mey & Fisch. Pajouhesh & Sazandegi, 76: 122-128.

- Asgarnejad, M.R., Zarei, Gh. and Zarezadeh, A., 2015. Effect of planting date and density on yield and yield components of Black mustard (Brassica nigra L.) in Abarkuh climate. Production of crops, 8(3): 183-198.

- Ashori, D., Hosseini, A.N. and Safarzadeh, M.N., 2014. Effect of plant density and planting arrangement on yield and yield components of (Echium amoenum Fisch & Mey) in Guilan province. Journal Horticulture Science, 28(2): 135-143.

- Ashraf, M.Y., Azmi, A.R., Khan, A.H. and Ala, S.A., 1994. Effect of water stress on total phenols, peroxidase activity and cholorophyll content in wheat. Acta Physiologiae Plantarum, 16(3): 185-191.

- Baloch, A.W., Soomro, A.M., Javed, M.A., Ahmad, A., Bughio, H.R., Bughio, M.S. and Mastoi, N., 2002. Optimum plant density for high yield in rice. Asian Journal of Plant Sciences, 1: 25-27.

- Barzegar, M., Afshari, H., Borhan, N., Laei, Gh. and Zadehbagheri, N., 2013. The effect of planting date and symbiotic Mycorrhiza fungi on physiological characteristics and active ingredients of three medicinal plants cultivars of fennel (Foenicumlum vulgare Mill.) endemic to Iran. Eco-phytochemical Journal of Medical Plants, 2: 51-64.

- Daneshfar, A., 2009. Investigation of genetic diversity and reproductive changes (growth, flowering and yield of active ingredients) in various populations Iranian Echium amoenum Fisch & May. Master Thesis in Agriculture, Tarbiat Modares University.

- Daneshian, J., Jamshidi, A., Jonoubi, P. and Shiranirad, A.H., 2011. Study of oil yield variation under sowing date and plant density effects in sunflower (Helianthus annuus L.). Iranian Journal of Crop Sciences, 1&2(2): 77-87.

- Ebrahimi, A., Moaveni, P. and Aliabadi Farahani, H., 2010. Effects of planting dates and compost on mucilage variations in borage (Borago officinalis L.) under different chemical fertilization systems. International Journal for Biotechnology and Molecular Biology Research, 1(5): 58-61.

- EL-Hafid, R.E., Blade, S.F. and Hoyano, Y., 2003. Seeding date and nitrogen fertilization effect on the performance of borage (Borago officinalis L.). Industrial Crops Products, 16: 193-199.

- Farhadi, N., Souri, M.K., Alirezalou, A. and Angorani, H., 2012. Effect of planting date on yield and physicochemical characteristics of Ricinus communis L. oil. Journal of Horticultural Science, 26(3): 334-342.

- Fathi, Gh., Enayate Gholizdeh, M.R. and Razzaz, M., 2012. Response of yield and yield components of rapeseed cultivars and planting dates to heat. Journal of Plant Physiology, 4(13): 21-36.

- Heidari, M. and Minaei, A., 2014. Effects of drought stress and humic acid application on flower yield and content of macro-elements in medical plant borage (Borago officinalis L.). Journal of Plant Products Research, 21(1): 167-182.

- Khajehpour, M., 2014. Fundamentals of Agriculture. Jihad University Publishing of Isfahan, Iran, 658p.

- Luts, S., Kinet, J.M. and Bouhanmont, J., 1996. Nacl-induced senescence in leaves of rice (Oryza sativa L.) cultivars differing in salinity resistance. Annals of Botany, 78: 389-398.

- Martinez-Carrasco, R., Perez, P. and Morcuende, R., 2005. Interactive effects of evaluate CO2, temperature and nitrogen on photosynthesis of wheat grown under temperature gradient tunnels. Journal of Environment and Experimental Botany, 54: 49-59.

- Mollafilabi, A., Khorramdel, S., Siahmarguee, A. and Shourideh, H., 2013. Plant density and nitrogen fertilizer effects on yield and qualitative characteristics of marigold (Calendula officinalis L.) under Torbat-e-Jam climatic conditions. Journal of Plant Production, 20(4): 83-100.

- Naghdibadi, H., Sorushzadeh, A., Rezazadeh, Sh,, Sharifi, M., Ghalavand, A. and Omidi, H., 2007. Borage (Borago officinalis L.): A review. Journal of Medicinal Plants, 6(4): 1-13.

- Naghdibadi, H., Zainali Mobarakeh, Z., Omidi, H. and Reza Zadeh, S., 2012. Morphologic, agronomic and phytochemical changes in borage (Borago officinalis L.) as effected by chemical and biofertilizers. Journal of Medicinal Plants, 9: 145-156.

- Omidbaigi, R., 1998. Effect of planting method and planting time on the production of sibulatybin and its active ingredients. Journal of Seedlings and Seeds, 14(1): 24-31.

- Omidbaigi, R., 2005. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol 3). Behnashr Pubilcation Mashhad, Iran, 347p.

- Pirzad, A., Aliary, H., Shakiba, M., Salmasi, S. and Mohammadi, A., 2008. Effects of irrigation and plant density on water use efficiency for essential oil production in Germany chamomil (Matricaria chamomilla L.). Journal of Agricultural Science, 18: 49-58.

- Potter, T.D., Kay, J.R., Ludwig, I.R. and Frischke, B.M., 1999. Effect of row spacing and sowing rate on Canola cultivars with varying early vigour. South Australia Journal Research and Development Institute, 635-641.

- Rezvani Moghaddam, P., Bromand Rezazadeh, Z., Mohamad Abadi, A.A. and Sharif, A., 2008. Effects of sowing dates and different fertilizers on yield, yield components, and oil percentage of castor bean (Ricinus communis L.). Iranian Journal of Field Crops Research, 6(2): 303-313.

- Richie, S.W., Nguyen, H.T. and. Haloday, A.S., 1990. Leaf water content and gas exchange parameters of two wheat genotypes differing in drought resistance. Crop Science, 30: 105-111.

- Rondanini, D.B., Anita, M., Roxana, S. and Antonio, H., 2005. Responses of sunflower yield and grain quality to alternating day/night high temperature regimes during grain filling effects of timing, duration and intensity of exposure to stress. European Journal of Agronomy, 28: 258-266.

- Savchenko, G.E., Klyunchareva, E.A., Abrabchik, L.M. and Serdyuchenko, E.V., 2002. Effect of periodic heat shock on the membrane system of etioplasts. Russian Journal of Plant Physiology, 49: 349-359.

- Sepehri, A., Mehranrad, T. and Karami, A., 2015. Effect of planting date and plant density on yield, harvest index and calendic acid content of two varieties of marigold (Calendula officinalis L.) in Arak. Journal of Sustainable Agricultural and Production Science, 8(3): 183-198.

- Soltani, A., 2010. Re-consideration of Application of Statistical Methods in Agricultural Researches. Jihad University Publishing of Mashhad, Iran, 74p.

- Tazeh, K., Piri, I. and Mostafavi Rad, M., 2015. Effects of plant density on flower, essential oil yield and some important agronomic indices of borage (Borago officinalis L.). Plant Production Research, 22(4): 87-100.

- Uquiche, E., Jerez, M. and Ortiz, J., 2008. Effect of pretreatment with microwaves on mechanical extraction yield and quality of vegetable oil from Chilean hazelnuts. Journal of Innovative Food Science Emerging Technologies, 9: 495-500.

- Wahid, A., Gelani, S., Ashraf, M. and Foolad, M.R., 2007. Heat tolerance in plants: An overview. Environmental and Experimental Botany, 61: 199-223.

- Zand, A., Darzi, M.T. and Haj Seyed Hadi, M., 2013. Effects of phosphate solubilizing micro organisms and plant density on seed yield and essential oil content of anise (Pimpinella anisum L.). Middle-East Journal of Scientific Research, 14(7): 940-946.