اثر بازدارندگی عصاره بلوط (Quercus brantii L.) بر نماتد ریشه‌گرهی (Meloidogyne javanica) در گیاه گوجه‌فرنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 استاد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

چکیده

نماتدهای ریشه‌گرهی غالب‌ترین نماتد در میان نماتدهای انگل گیاهی در سبزیجات می‌باشند. از نظر اهمیت، این نماتدها جزو سه گروه مهم نماتدهای انگل گیاهی تلقی می‌شوند و از برخی جهات، ازجمله دامنه میزبانی و تعامل با بسیاری از عوامل بیماری‌زا، از مهمترین نماتدهای انگل گیاهی به‌شمار می‌آیند. خسارت این نماتدها در گوجه‌فرنگی ۲۰% تا ۳۰% محصول تخمین زده شده‌است. از روش‌های نوین در کنترل آفات و بیماری‌های گیاهی و به‌ویژه در تولید محصولات ارگانیک، استفاده از مواد و ترکیب‌های طبیعی با منشأ میکروبی و گیاهیست. در این تحقیق، به‌منظور بررسی اثر بازدارندگی عصاره گیاهی بلوط (Quercus brantii L.) بر نماتد ریشه‌گرهی گونه M. javanica در گیاه گوجه‌فرنگی، به‌صورت ترکیب تیماری با دو جزء، 1- دو اندام گیاهی شامل: برگ و میوه 2- پنج غلظت عصاره: 1، 2، 3، 5 و 7 درصد وزن به حجم (پودر خشک در آب) در شرایط آزمایشگاهی و پنج نسبت پودر: 0.05، 0.1، 0.15، 0.25 و 0.35 درصد (گرم پودر خشک در 100 گرم خاک) در شرایط گلخانه‌ای، در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار انجام شد. در بررسی‌های آزمایشگاهی، بیشترین میزان مرگ و میر لارو سن دوم مربوط به غلظت‌های 5 و 7 درصد عصاره برگ و میوه بلوط بود که در غلظت‌ 7% عصاره‌ها 100% مرگ و میر لارو سن دوم مشاهده شد. در بررسی‌های گلخانه‌ای، از نظر فاکتورهای رشدی گیاه شامل طول، وزن تر و خشک ریشه و شاخساره، هیچ‌یک از تیمارها اثر نامطلوب بر رشد گیاه نداشتند و تیمارهای مایه‌زنی شده با نسبت 0.35% بیشترین تأثیر را بر شاخص‌های نماتدی داشتند.

کلیدواژه‌ها


-Chitwood, D.J., 2002. Phytochemical based strategies for nematode control. Annual Review of Phytopathology, 40: 221-249.

- D'Addabbo, T., 1995. The nematicidal effect of organic amendments: a review of the literature. Nematologia Mediterranea, 23(2): 299-305.

- Ghazalbash, N. and Abdollahi, M., 2013. In vitro inhibition of root-knot nematode, Meloidogyne javanica by aqueous extract of Zataria multiflora and Ferulago angulata and some of their compounds. Research in Plant Pathology, 1(3): 51-60.

- Grewal, P.S., 1989. Nematicidal effects of some plant-extracts to Aphelenchoides composticola (Nematoda) infesting mushroom, Agaricus bisporus. Revue Nematology, 12: 317-322.

- Hunt, D.J. and Handoo, Z.A., 2009. Taxonomy, identification and principal species: 55-97. In: Perry, R.N., Moens, M. and Starr, J.L., (Eds.). Root-Knot Nematodes. CABI, Wallingford, 520p.

- Hussey, R.S. and Barker, K.R., 1973. A comparison of methods of collecting inocula of Meloidogyne spp., including a new technique. Plant Disease Reporter, 57: 1025-1028.

- Khoshkhoy, M., Sheibani, B., Rohani, E. and Tafazzoli, E., 2010. Principles of Horticulture. Shiraz University Press, Shiraz, Iran, 596p.

- Mayo, P.S. and Bergeson, G.B., 1970. The role of secondary invaders in Meloidogyne incognita infection. The Journal of Nematology, 2(1): 80-83.

- Nelmes, A.J., 1970. Behavioral responses of Heterodera rostochiensis larvae to aldicarb and its sulfoxide and sulfone. Journal of Nematology, 2: 223-227.

- Oka, Y., Kaltai, H., Bar-Eyal, M., Mor, M., Sharon, E., Chet, I. and Spiegel, Y. 2000. New strategies for the control of plant parasitic nematodes. Pest Management Science, 56(11): 983-988.

- Postuka, J.W., Dropkin, V.H. and Nelson, C.J. 1986. Photosynthesis, photorespiration, and respiration of soybean after infection with Root knot nematode. Photosynthetica, 20: 405-410.

- Sabeti, H., 2013. Forests, Trees and Shrubs of Iran. Yazd University Press, 576p.

- Sano, Z., 2005. Cultural control of the nematode damage: 281-316. In: Noubunkyo, (Ed.). Large Encyclopedia of Environmental Conservation Agriculture. Noubunkyo, Tokyo.

- Sano, Z., Nakasono, T. and Araki, M., 1983. Penetration and development of Meloidogyne incognita in some enemy and host plants. Kyushu Plant Protection Research, 29: 132-136.

- Sellami, S. and Mouffarrah, A., 1994. Effect of some aqueous plant extracts on juvenile hatching and larval mortality against Meloidogyne incognita. Mededelingen Faculteit Landbouwkundige en Toegepaste Biologische Wetenschappen Universiteit Gent, 59(2b): 813-816.

- Shakeri, M., Sodaizadeh, H. and Hakimi, M.H., 2013. Allelopathic and nematodicidal effects of Capparis spinosa aqueous extracton growth parameters of cucumber and tomato. Sustainable Agriculture and Production Science, 23(2): 97-111.

- Siddiqui, M.A. and Alam, M.M., 2001. Screening of Tomato Varieties/Lines for Resistance Against Root-Knot. Nematode (Meloidogyne incognita). The IPM Practitioner, 23: 9-11.

- Sikora, R.A. and Fernandez, E., 2005. Nematode parasites of vegetables. In: Luc, M., Sikora, R.A. and Bridge, J., (Eds.). Plant Parasitic Nematodes in Subtropical and Tropical Agriculture. CAB International, Wallingford, UK, 871p.

- Singh, H.P, Batish, D.R. Kaur, S. and Kohli, R.K., 2003. Phytotoxic interference of Ageratatum conyzoides with wheat (Triticum aestivum). Journal of Agronomy and Crop Science, 189: 341-346.

- Tsay, T., Wu, S. and Lin, Y., 2004. Evaluation of Asteraceae plants for control of Meloidogyne incognita. Journal of Nematology, 36: 36-41.

- Vrain, T.C., 1977. A technique for the collection of larvae of Meloidogyne spp. and a comparison of eggs and larvae as inocula. Journal of Nematology, 9(3): 249-251.

- Walia, K.K. and Gupta, D.C., 1995. Neem an effective biocide against Meloidogyne javanica attacking vegetable crops. Plants Diseases Research, 10: 59-61.

- Zasada, I.A., Ferris, H. and Zheng, L., 2002. Plant sources of chinese herbal remedies: laboratory efficacy, suppression of Meloidogyne javanica in soil, and phytotoxicity assays. Nematology, 34: 124-129.