اثرات بیولوژیک اسانسها و عصارهها
زهرا حقانی؛ شهرام پورسیدی؛ آزاده لهراسبی نژاد؛ سپیده خراسانی؛ سارا عابدینی
چکیده
زمینه و هدف: گیاهان دارویی به دلیل اهمیت اقتصادی، کاربردهای دارویی و درمانی و داشتن ترکیبات زیستی ارزشمند، بسیار حایز اهمیت میباشند. داروهای با منشا گیاهی میتوانند بیخطر و مؤثر علیه طیف وسیعی از بیماریها مورد استفاده قرار گیرند. آنغوزه (Ferula assa-fuetida)و درمنه (Artemidia siebbr) گیاهان دارویی رایج هستند که به عنوان ضد عفونی کننده و ضد میکروب ...
بیشتر
زمینه و هدف: گیاهان دارویی به دلیل اهمیت اقتصادی، کاربردهای دارویی و درمانی و داشتن ترکیبات زیستی ارزشمند، بسیار حایز اهمیت میباشند. داروهای با منشا گیاهی میتوانند بیخطر و مؤثر علیه طیف وسیعی از بیماریها مورد استفاده قرار گیرند. آنغوزه (Ferula assa-fuetida)و درمنه (Artemidia siebbr) گیاهان دارویی رایج هستند که به عنوان ضد عفونی کننده و ضد میکروب به خوبی شناخته شدهاند. اما بیشتر ترکیبات زیستی عصارههای گیاهی ناپایدارند و میتوانند به راحتی توسط شرایط محیطی تجزیه شوند. محصور کردن مواد زیست فعال در پوششها یا پلیمرها با تولید ذرات نانو میتواند این محدودیت را جبران کند. بنابراین هدف از این مطالعه تولید نانو کپسولهای آلبومینی حاوی عصاره اتانولی آنغوزه (تلخ) و درمنه و بررسی فعالیت ضد میکروبی آنها میباشد. مواد و روش: به منظور تهیه مواد گیاهی صمغ آنغوزه در فصل بهار از گیاهان شهرستان راور واقع در شمال استان کرمان جمع آوری شد. برگ گیاه درمنه نیز در فصل پاییز از روستای سیرچ واقع در شمال شرق استان کرمان جمعآوری شدند. عصاره اتانولی پودر صمغ آنغوزه و پودر برگ خشک درمنه استخراج شد. برای تهیه عصاره اتانولی آنغوزه، صمغ آن به صورت پودر درآمده و به اتانول 50% اضافه شد. مخلوط حاصل در دمای 50 درجه سانتیگراد به مدت دو ساعت به طور مداوم هم زده شد سپس توسط کاغذ صافی واتمن فیلتر شد. برای خروج اتانول از دستگاه روتاری تحت شرایط خلا استفاده شد تا زمانیکه ماده جامد قهوهای رنگ باقی بماند. برای تهیه عصاره اتانولی درمنه از برگ خشک استفاده شد و عصارهگیری مشابه عصارهگیری آنغوزه انجام شد. سپس به منظور تعیین ترکیبات سازنده عصاره گیاهی آنالیز کروماتوگرافی گازی (GC-MS) انجام شد. در مرحله بعد پودر عصاره به محلول حاوی آلبومین اضافه شد و تحت همزدن مداوم قرار گرفت. از گلوتارآلدهید نیز به عنوان اتصال دهنده استفاده شد. سپس ویژگیهای نانوذرات توسط آنالیزهای میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM)، روش تفرق نور لیزر (DLS) و طیف سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز (FTIR) تعیین شدند. در نهایت خاصیت ضدباکتریایی نانوذرات پروتئینی حاوی عصاره آنغوزه و درمنه در مقایسه با عصاره خالص بر باکتریهای گرم مثبت، گرم منفی و مخمر مورد ارزیابی قرار گرفت.یافتهها: نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که نانوذره پروتئینی حاوی عصاره اتانولی آنغوزه و درمنه به ترتیب با میانگین اندازه 75/50 و 24/122 نانومتر و نانوذرات به شکل کروی هستند. نتایج GC-MS برای هر دو عصاره آنغوزه و درمنه ترکیبات با خاصیت ضدباکتری را نشان داد. مقایسه انجام شده در مورد نتایج FTIR مربوط به نانوذرات پروتئینی نشان داد که نانو ذرات پروتئینی حاوی عصاره درمنه دارای مقادیر قابل توجهی ترکیبات فنلی، آلکانها، ترکیبات استخلافدار و ترکیبات آلدئیدی میباشد. علاوه براین نانو ذرات پروتئینی حاوی عصاره آنغوزه دارای ترکیبات فنلی، آلکانها و آلکنها میباشد. نتایج حاصل از آزمایش میکروبی نیز نشان داد عصاره خام آنغوزه و درمنه به طور معنیداری فعالیتهای ضد میکروبی کمتری داشتند. در حالی که نانوذرات پروتئینی حاوی عصاره آنغوزه و درمنه سطح بالایی از اثرات ضد میکروبی را نشان دادند.نتیجه گیری: نانوذرات پروتئینی حاوی عصاره آنغوزه و درمنه علاوه بر داشتن شکل فیزیکی پایدار یک عامل ضدمیکروبی مناسب هستند که میتوانند در تولید داروهای آنتیبیوتیک مورد توجه قرار گیرند.
اثرات بیولوژیک اسانسها و عصارهها
بنیامین علیمردانی پور؛ گلاله مصطفوی؛ سیده مهدخت مداح
چکیده
سابقه و هدف: گونهNepeta binaludensis گیاهی کمیاب، معطر و انحصاری است که بهدلیل محتوای فنلی و فلاونوئیدی دارای فعالیت ضد باکتریایی است. با توجه به گسترش مقاومت آنتیبیوتیکی، بررسی روشهای درمانی نوآورانه مانند استفاده از ترکیبهای مشتق شده از گیاهان همراه نانوذرات لازم به نظر میرسد؛ زیرا این روشها اغلب ضمن افزایش خواص ضد باکتریایی ...
بیشتر
سابقه و هدف: گونهNepeta binaludensis گیاهی کمیاب، معطر و انحصاری است که بهدلیل محتوای فنلی و فلاونوئیدی دارای فعالیت ضد باکتریایی است. با توجه به گسترش مقاومت آنتیبیوتیکی، بررسی روشهای درمانی نوآورانه مانند استفاده از ترکیبهای مشتق شده از گیاهان همراه نانوذرات لازم به نظر میرسد؛ زیرا این روشها اغلب ضمن افزایش خواص ضد باکتریایی گیاهان دارویی، مقدار مصرف این گیاهان ارزشمند را کاهش داده و در حفظ آنها مؤثر هستند. در این پژوهش، خواص ضد میکروبی نانوامولسیون نقره حاوی عصاره گیاه پونهسای بینالودی و تأثیر آن بر بیان ژن toxA که در ترشح توکسین A و ژن algD که در تشکیل لایه نازک زیستی در باکتری سودوموناس آئروژینوزا نقش دارند، مطالعه شد. مواد و روشها: سرشاخههای گلدار پونهسای بینالودی از ارتفاع 2517 متری کوه بینالود واقع در شمالشرق استان خراسان رضوی جمعآوری شد. عصاره اتانولی این گیاه با روش خیس کردن، از 40 گرم پودر گیاه خشک شده بدست آمد. مقادیر ترکیبهای فلاونوئیدی و فنلی عصاره به کمک دستگاه HPLC مورد سنجش قرار گرفت. در این مطالعه، نانوامولسیون نقره حاوی عصاره که پیش از این با روش انرژی بالا ساخته شده بود مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از روشهای FTIR، SEM، DLS، ظرفیت زتا و XRD صحت سنتز نانوامولسیون مورد ارزیابی قرار گرفت. خواص آنتیباکتریال غلظتهای مختلف نانو ذره نقره، عصاره تام و نانوامولسیون نقره حاوی عصاره بر روی سویه استاندارد باکتری سودوموناس آئروژینوزا با آزمون انتشار دیسک کربی- بائر و با روش رقت سریالی میکرودایلوشن ضمن تعیین MIC و MBC مورد بررسی قرار گرفت. استخراج RNAها از باکتریهای تحت تیمار با غلظتهای MIC و subMICاز نانوذره نقره، عصاره تام و نانوامولسیون نقره عصاره بهطور جداگانه انجام شد. پس از سنتز cDNA تغییرات بیان ژنهای toxA و algD با استفاده از Real-Time PCR مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از آزمایشReal-Time PCR به وسیله نرمافزار REST مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج با آزمون تجزیه واریانس یکطرفه با استفاده از نرمافزارهای Microsoft Excel 2016 و GraphPad Prism 9.5.1 در سطح معناداری (P value < 0.05) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج: سنجش مقدار برخی ترکیبهای عصاره با HPLC نشان داد که عصاره این گیاه فاقد گالیک اسید، کاتکین، روتین و کوئرستین است. در بین ترکیبهای فنلی مانند کلروژنیک اسید، کافئیک اسید، سالیسیلیک اسید و رزمارینیک اسید بیشترین مقدار مربوط به رزمارینیک اسید به میزان 20.82 میلیگرم بر گرم بود. ارزیابیهای نانوامولسیون سنتز شده تأیید کرد که ذرات این نانوامولسیون کروی و به قطر حدود 270 نانومتر بوده و بار سطحی آن منفی و غیر کریستالی است. حضور آب و پیوندهای استری نیز مشخص گردید. یافتههای بدست آمده از آزمون انتشار دیسک کربی- بائر نشان داد که کمترین قطر به مقدار 12 میلیمتر مربوط به تیمار با نانو ذره نقره بود. بیشترین قطر هاله عدم رشد با مقدار 21 میلیمتر مربوط به تیمار با نانوامولسیون عصاره بود که تقریباً مشابه میزان هاله عدم رشد القا شده توسط آنتی بیوتیک سفتازیدیم (CAZ 30µg) بود. کمترین مقدار MBC، MIC و subMICبه ترتیب به میزان 80، 40 و µg.ml-120 مربوط به تیمارهای نانوامولسیون عصاره بود. میزان بیان ژن algD، فقط تحت تیمار با غلظت MIC نانوامولسیون حاوی عصاره گیاه (µg.ml-140)،0.87 برابر کاهش نسبت به کنترل نشان داد (P < 0.01). تحت تیمار با نانوامولسیون نقره حاوی عصاره گیاه، بیان ژن toxAبه میزان 0.78 برابر کنترل، کاهش معنیدار در سطح 5 درصد نشان داد. بهطوریکه تغییر بیان این ژن تحت تأثیر مقادیر MIC عصاره تام گیاه و نانوذره نقره در مقایسه با کنترل تفاوت معنیداری نداشت.نتیجهگیری: نانوامولسیون عصاره گیاه قدرت ممانعت از رشد و باکتریکشی بیشتری دارد. با توجه به اینکه ژن algD در تشکیل بیوفیلم مؤثر است و ژن toxA مسئول ترشح پروتئین سمی اندوتوکسینA میباشد، این احتمال وجود دارد نانوامولسیون نقره عصاره گیاه از طریق تأثیر بر بیان این ژنها در باکتری سودوموناس آئروژینوزا بتواند موجب مهار رشد در این باکتری گردد. کاهش اندازه قطرات عصاره درون نانوامولسیون، غلظت ترکیبات فعال زیستی و ظرفیت ضد باکتریایی را در مقایسه با عصاره خالص افزایش داد؛ بنابراین میتوان از آن در صنایع داروسازی و غذایی استفاده کرد.
سیده مریم شرفی؛ ایرج رسولی؛ طلوعالله قدری؛ محمدرضا جلالی ندوشن؛ محمدباقر رضایی
چکیده
در مطالعه حاضر فعالیتهای ضد میکروبی، آنتیاکسیدانی، هماتولوژی و سیتوتوکسسیته اسانس لیموترش (Citrus limon L.) مورد آزمایش قرار گرفت. نمای حساسیتی میکروارگانیسمها در برابر اسانس لیمو براساس حساسترین به مقاومترین بهترتیب زیر بود: E.coli> K. pneumonia> S. aureus> Streptococcus faecalis> Candida albicans> P. aeruginosa. حداقل غلظتهای مهارکنندگی (MIC) و کشندگی (MBC) اسانس ...
بیشتر
در مطالعه حاضر فعالیتهای ضد میکروبی، آنتیاکسیدانی، هماتولوژی و سیتوتوکسسیته اسانس لیموترش (Citrus limon L.) مورد آزمایش قرار گرفت. نمای حساسیتی میکروارگانیسمها در برابر اسانس لیمو براساس حساسترین به مقاومترین بهترتیب زیر بود: E.coli> K. pneumonia> S. aureus> Streptococcus faecalis> Candida albicans> P. aeruginosa. حداقل غلظتهای مهارکنندگی (MIC) و کشندگی (MBC) اسانس تازه تعیین گردید. اسانس، خاصیت کشندگی و مهارکنندگی میکروبی خوبی بجز در خصوص Pseudomonas aeruginosa نشان داد. از این رو خاصیت آنتیاکسیدانی اسانس با روش بتا-کاروتنزدایی انجام و نتایج مقایسهای آنها با آنتیاکسیدانهای سنتتیک استاندارد انجام شد. بازدارندگی پراکسیداسیون لیپید به وسیله اسانس لیمو تقریباً برابر یا بیش از قدرت آنتیاکسیدانهای سنتتیک BHT و BHA بود. مقدار اسانس لازم برای 50% رادیکالزدایی اسانس لیمو μg/ml 81/22 بود. بهطوری که محتوای فنلی و ظرفیت DPPHزدایی برای هر اسانس مشخص و بعد نسبت بین محتوای فنلی و ظرفیت DPPHزدایی تعیین گردید. فنل کل اسانس خالص لیمو μgGAE/mg 43/57 بود. بازدارندگی پراکسیداسیون لیپید به وسیله اسانس لیمو تقریباً برابر یا بیش از قدرت آنتیاکسیدانهای سنتتیک BHT و BHA بود. قدرت آنتیاکسیدانی احیا فریک در سرم خون موشهایی که به مدت یک ماه و روزانه به میزان 100 میکرولیتر اسانس گاواژ شده بودند افزایش نشان داد. بهنحوی که تأثیرات درمانی در نتیجه تغذیه اسانس توسط موشها در خون آنها دیده شد. غلظت 50% کشندگی (IC50) اسانس لیمو بر علیه سلولهای Hela و خون محیطی بهترتیب 97/0 و 57/0 میکروگرم در هر میلیلیتر تعیین گردید. بنابراین نتایج نشان میدهد که اسانس لیمو با احتیاط و فقط پس از تعیین دوز مورد مصرف قرار گیرد.
محمدرضا جلالیندوشن؛ حسین جعفری؛ پرویز اولیاء؛ نادر فلاح؛ علی دواتی
چکیده
سالمونلوز یکی از شایعترین بیماریهای عفونی در کشورهای در حال توسعه است که برای درمان آن از آنتیبیوتیکها استفاده میگردد. استفاده از آنتیبیوتیک میتواند منجر به عوارض خطرناک ناشی از دارو و مقاومت دارویی گردد. از اینرو، از مدتها قبل برای درمان بسیاری از بیماریهای عفونی از گیاهان دارویی استفاده شده که یکی از این گیاهان سیر است ...
بیشتر
سالمونلوز یکی از شایعترین بیماریهای عفونی در کشورهای در حال توسعه است که برای درمان آن از آنتیبیوتیکها استفاده میگردد. استفاده از آنتیبیوتیک میتواند منجر به عوارض خطرناک ناشی از دارو و مقاومت دارویی گردد. از اینرو، از مدتها قبل برای درمان بسیاری از بیماریهای عفونی از گیاهان دارویی استفاده شده که یکی از این گیاهان سیر است که دارای اثرات متنوعی از جمله، اثرات ضد باکتریایی میباشد. در مورد اثر سیر بهصورت in vivo بر روی سالمونلا تیفیموریوم (Salmonella typhimurium) مطالعه نشده است و در این مطالعه نقش آن در کاهش دفع مدفوعی باکتری مورد مطالعه قرار میگیرد. 60 خرگوش نر از نژاد Dutch polish در سه گروه شامل گروههای آلوده بدون درمان، آلوده با درمان دوز پایین و آلوده با درمان دوز بالای عصاره سیر مورد مطالعه قرار گرفتند. تمام حیوانات با CFU 1011 باکتری سالمونلا تیفیموریوم بهصورت خوراکی آلوده شده و 48 ساعت پس از آلودگی عصاره آبی سیر با دوز mg/kg20 و mg/kg40، سه بار در روز به گروههای تحت درمان بهصورت خوراکی تجویز و کشت مدفوع بدون درمان انجام شد. شمارش کلونی باکتری اختلاف معنیداری را در روزهای مختلف نشان داد و همچنین اختلاف معنیداری در شمارش کلونی بین گروههای تحت درمان و گروه بدون درمان دیده شد (p<0.001)، اما اختلاف معنیداری بین دو گروه تحت درمان وجود نداشت. در مجموع، بهنظر میرسد عصاره آبی سیر دارای اثرات ضد باکتریال روی سالمونلا تیفیموریوم است.
