بررسی اثر چهار تنظیم‌‌کننده رشد بر عملکرد، رنگدانه‌های فتوسنتزی و صفات کیفی زعفران (Crocus sativus L.) در شرایط گلخانه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.704.96.4.1576.1610

به‌منظور بررسی اثر تنظیم‌‌کننده‌‌های رشد بر عملکرد و صفات زراعی زعفران (Crocus sativus L.)،‌ آزمایشی در قالب بلوک‌‌های کامل تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده ‌کشاورزی دانشگاه زنجان اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل پرایم بنه‌ها با ‌جیبرلیک اسید (250، 500 و 750 میکرو‌مولار)، سالیسیلیک اسید (700، 1400 و 2100 میکرومولار)، پاکلوبوترازول (50، 100 و 150 میکرومولار) و کلرمکوات کلراید (500، 1000 و 1500 میکرومولار)، هیدروپرایم (آب‌مقطر) و یک تیمار بدون استفاده از تنظیم‌‌کننده‌‌های رشد (شاهد) بودند. در بین تیمارهای بکار برده شده تأثیر جیبرلیک اسید مشهودتر از سایر تنظیم‌‌کننده‌‌های رشد بود، به‌طوری که بیشترین میزان عملکرد خشک گل و کلاله در تیمار با جیبرلیک اسید و به‌ویژه در تیمار 500 میکرو‌مولار جیبرلیک اسید مشاهده شد. کمترین عملکرد گل و کلاله مربوط به تیمار بنه‌ها با دو تنظیم‌کننده کلرومکوات کلراید و پاکلوبوترازول بودند. از سوی دیگر، کاربرد کلرمکوات کلراید و پاکلوبوترازول موجب گردید تا میزان رنگیزه‌های کلروفیل در مقایسه با دیگر تیمارها افزایش پیدا کند. در مقابل، استفاده از جیبرلیک اسید و سالیسیلیک اسید موجب کاهش کلروفیل شد. تیمار هیدروپرایم اختلاف معنی‌داری با شاهد نشان نداد. تیمار بنه‌ها با سالیسیلیک اسید موجب افزایش سافرانال (عطر) و کروسین (رنگ) کلاله‌های تولید گردید. بیشترین اثر روی پیکروکروسین (طعم) در تیمار با کلرمکوات کلراید حاصل شد.

کلیدواژه‌ها


- Abdul Jaleel, C., Manivannan, P., Sankar, B., Kishorekumar, A., Sankari, S. and Panneerselvam, R., 2007. Paclobutrazol enhances photosynthesis and ajmalicine production in Catharanthus roseus. Process Biochemistry, 42: 1566-1570.

- Ahmadi, N., Zeynali, H. and Lari, H., 2012. Effect of salinity stress and salicylic acid on quantitative and qualitative traits of saffron. National Convention on Herbal Medicine in Traditional Lifestyle: 69.

- AL-Khassawneh, N.M., Karam, N.S. and Shibli, R.A., 2006. Growth and flowering of black iris (Iris nigricans Dinsm) following treatment with plant growth regulators. Scientia Horticulture, 107: 187-193.

- Arnon, A.N., 1967. Metod of extraction of chlorophyll in the plants. Agronomy Journal, 23: 112-121.

- Barnes, A.M., Walser, R.H. and Davis, T.D., 1989. Anatomy of Zea mays and Glysine max seedlings treated with triazole plant growth regulators. Biologia Plantarum, 31: 370-375.

- Bina, A., 2002. Effect of temperature and gibberellin on local saffron landraces in cities of Quaen. Birjand and Gonabad. First Saffron Festival, Quaen, 11-12 November: 25.

- Chang, Y. and Sung, F., 2000. Effect of gibberellic acid and dormancy breaking chemicals on flower development of Rhododendron pulchrum Sweet and R. scabrum Don. Scientia Horticulturae, 83: 331-337.

- Chen, Y., Zhang, H., Tian, X., Zhao, C., Cai, L., Liu, Y., Jia, L., Yin, H.X. and Chen, C., 2008. Antioxidant potential of crocins and ethanol extracts of Gardenia jasminoides ELLIS and Crocus sativus L.: A relationship investigation between antioxidant activity and crocin contents. Food Chemistry, 109: 484-492.

- Chrungoo, N.K. and Farooq, S., 1984. Influence of GA and NAA on the yield and growth of saffron. Indian Journal of Plant Physiology, 27: 201-205.

- Devis, K.N., Vyas, A.K., Singh, M.S. and Singh, N.G., 2011. Effect of bioregulators on growth, yield and chemical constituents of soybean (Glycine max). Journal of Agricultural Science, 3: 151-159.

- Dhua, R.S., Ghosh, S.K., Mitra, S.K., Yadav, L.P. and Bose, T.K., 2005. Effect of bulb size, temperature treatment of bulbs and chemicals on growth and flower production in tuberose. Acta Horticulture, 205: 121-128.

- Du Toit, E.S., Robbertse, P.J. and Niederwieser, J.G., 2004. Plant carbohydrate partitioning of Lachenalia cv. Ronina during bulb production. Scientia Horticulturae, 102: 433-440.

- Kanakis, C.D., Tarantilis, P.A., Tajmir-Riahi, H.A. and Polissiou, M.G., 2007. Crocetin, dimethylcrocetin, and safranal bind human serum albumin: Stability and antioxidative properties. Jornal of Agriculture Food Chemistry, 55: 970-977.

- Fletcher, R., Sankhla, N. and Davis, T., 2000. Triazoles as plant growth regulators and stress protectants. Horticultural Reviews, 24: 55-122.

- Grilli-Caiola, M., 2004. Saffron reproduction Biology. Acta Horticulture, 650: 25-39.

- Hartman, H., Kester, D. and Davis, J., 1990. Plant Propagation: Principles and Practices. Prentices-Englewood Cliffs, NJ, 928p.

- Martín-Mex, R., Vergara-Yoisura, R., Nexticapán-Garcés, A. and Larqué-Saavedra, A., 2010. Application of low concentrations of salicylic acid increases the number of flowers in Petunia hibrida. Agrociencia, 44: 773-778.

- Monselise, S.P. and Halevy, A.H., 2011. Effects of gibberellin and Amo-1618 on growth, dry-matter accumulation, chlorophyll content and peroxidase activity of citrus seedlings. American Journal of Botany, 49(4): 405-412.

- Muchopadhyay, A. and Banker, G.J., 1983. Regulation of growth and flowering in Polianthes tuberosa L. with gibberelic acid on ethrel spray. Horticulture Science, 19: 149-152.

- Namin, M.H., Ebrahimzadeh, H., Ghareyazie, B., Radjabian, T. and Namin, H.H., 2010. Initiation and origin of stigma-like structures (SLS) on ovary and style explants of saffron in tissue culture. Acta Biologica Cracoviensia Series Botanica, 52: 55-60.

- Plessner, O., Ziv, M. and Negbi, M., 1990. In vitro corm production in the saffron crocus (Crocus sativus L.). Plant Cell Tissue Organ Culture, 20: 89-94.

- Preeti, H., Gogoi, S., Mazumder, A. and Hatibarua, P., 1997. Effect of pre-plant chemical treatment of bulbs on growth and flowering of tuberose cv. single. Annals of Biology of Ludhaiana, 13(1): 145-149.

- Ramaswamy, N., Paulraj, C. and Choockalingam, P., 1979. Studies on the influence of growth regulators on flowering and yield of tuberose (Polianthes tuberosa L.). Annamalai University of Agricultural Research, 7: 29-33.

- Ranwala, A. and William, M., 2008. Gibberellin-mediated changes in carbohydrate metabolism during flower stalk elongation in tulips. Plant Growth Regulators, 55: 241-248.

- Rossini pinto, A.C., Rodrigues, T.D.J.D., Leits, I.C. and Barbosa, J.C., 2005. Growth retardants on development and ornamental quality of potted Zinnia elegans Jacq. Scientia Agricola, 62: 337-345.

- Rubio- Moraga, A., Trapero-Mozos, A., Gemez-Gemez, L. and Ahrazem, O., 2010. Intersimple sequence repeat markers for molecular characterization of Crocus cartwrightianus cv. albus. Industrial Crops and Products, 32: 147-151.

- Srivastava, N.K. and Srivastava, A.K., 2007. Influence of gibberellic acid on 14CO2 metabolism, growth, and production of alkaloids in Catharanthus roseus. Photosynthetica, 45: 156-160.

- Shanks, J.B., 1972. Chemical control of growth and flowering in Hibiscus. HortScience, 7: 574.

- Shekari, F., Ebrahimzadeh, A. and Esmailpour, B., 2005. Plant Growth Regulators in Agriculture and Horticulture (translation), Zanjan University Press, 250p.

- Tolbert, N. E., 1960. 2-chloroethyl trimethyl ammonium chloride and related compounds as plant growth substances. II. Effect on growth of wheat. Plant Physiology 35: 380-385.

- Umrao, V.K., Sharma, V. and Kumar, B., 2007. Influence of gibberellic acid spraying on gladiolus cv. Rose Delight. Progressive Agriculture, 7(1&2): 187-188.

- Whipker, B.E. and McCall, I., 2000. Response of potted sunflower cultivars to daminozide foliar sprays and paclobutrazol drenches. HortTechnology, 10: 209-211.