اثر عصاره هیدروالکلی سرخه‌ولیک (Crataegus monogyna Jacq.) بر هیستوپاتولوژی و نشانگرهای آسیب کبدی در موش‌های صحرایی دیابتی نر بالغ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه زیست‌شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران

2 استادیار، گروه زیست‌شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران

3 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.539.96.4.1575.1594

بیماری دیابت ملیتوس با تغییرات فیزیکی، فیزیولوژیکی و پاتولوژیکی در بافت کبد همراه است. هدف از این مطالعه بررسی اثرهای حفاظتی عصاره هیدروالکلی سرخه‌ولیک (Crataegus monogyna Jacq.) بر هیستوپاتولوژی و عملکرد کبد در موش‌های صحرایی دیابتی شده توسط استرپتوزوتوسین بود. در این مطالعه تجربی موش‌های صحرایی نر نژاد wistar به‌طور تصادفی در 6 گروه 8 تایی (8n=) شامل کنترل، دیابتی درمان نشده، دیابتی درمان شده با دوزهای 100، 200 و 400 (mg/kg) عصاره سرخه‌ولیک و کنترل مثبت (دیابتی درمان شده با کاپتوپریل) تقسیم شدند. پس از 3 هفته تجویز عصاره و دارو به‌صورت درون صفاقی، سطح سرمی آنزیم‌های کبدی و آلبومین تعیین گردید و نمونه بافت کبد برای بررسی‌های هیستوپاتولوژی تهیه شد. برای القاء دیابت mg/kg60 استرپتوزوتوسین (STZ) به‌صورت داخل صفاقی تزریق شد و پس از مشاهده علائم دیابت (قند خون بالای mg/dL25۰ و پرنوشی) تیمار توسط عصاره و دارو انجام گردید. در موش‌های دیابتی در مقایسه با موش‌های کنترل، آلبومین سرم کاهش معنی‌دار و میزان گلوتامیک پیروویک ترانس آمیناز (GPT) و گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) سرم افزایش معنی‌دار نشان دادند (0.05>P). تیمار موش‌های دیابتی با دوزهای مختلف عصاره سرخه‌ولیک سبب افزایش معنی‌دار آلبومین سرم و کاهش معنی‌دار GGT سرم شد (0.05>P). در موش‌های دیابتی نکروز هپاتوسیت‌ها، تخریب کامل لبول‌ها و طناب‌های رماک و پرخونی نسبتاً شدید مشاهده شد و تیمار با عصاره سرخه‌ولیک سبب پیشگیری از تغییرات پاتولوژیک گردید. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد عصاره سرخه‌ولیک می‌تواند سبب پیشگیری از اختلال عملکرد و آسیب بافتی کبد در موش‌های صحرایی دیابتی گردد.

کلیدواژه‌ها


- Abou Alfathi, A., Rezaie, A., Mosavi, S., Valilou, M. and Jafari, B., 2011. Effects of green tea extract on liver histopathology and serum biomarkers of hepatic tissue injury in streptozotocin-induced diabetic rats. Veterinary Clinical Pathology (Veterinary Journal Tabriz), 5(3): 1315-1324.

- Adeyemi, D.O., Ukwenya, V.O., Obuotor, E.M. and Adewole, S.O., 2014. Anti-hepatotoxic activities of Hibiscus sabdariffa L. in animal model of streptozotocin diabetes-induced liver damage. BMC Complementary and Alternative Medicine, 14: 277.

- Al-Ani, I.M., Abired, A.N., Mustafa, B.E., Abdel Wahab, E.N. and Azzubaid, M.S., 2017. Effect of flaxseed extract on the liver histological structure in streptozotocin induced diabetic rats. International Medical Journal Malaysia, 16(1): 91-98.

- Angulo, P., Kleiner, D.E., Dam-Larsen, S., Adams, L.A., Bjornsson, E.S., Charatcharoenwitthaya, P., Mills, P.R., Keach, J.C., Lafferty, H.D., Stahler, A., Haflidadottir, S. and Bendtsen, F., 2015. Liver fibrosis, but no other histologic features, is associated with long-term outcomes of patients with nonalcoholic fatty liver disease. Gastroenterology, 149(2): 389-397.

- Ashraf, H., Zara, S. and Farnad, N., 2014. The effect of aqueous extract of barberry fruit on liver damage in streptozotocin-induced diabetic rats. Journal of Shahrekord University of Medical Sciences, 15(6): 1-9.

- Bahorun, T., Trotin, F., Pommery, J., Vasseur, J. and Pinkas, M., 1994. Antioxidant activities of Crataegus monogyna extracts. Planta Medica, 60(04): 323-328.

- Bahorun, T., Aumjaud, E., Ramphul, H., Rycha, M., Luximon‐Ramma, A., Trotin, F. and Arouma, O.I., 2003. Phenolic constituents and antioxidant capacities of Crataegus monogyna (Hawthorn) callus extracts. Food/Nahrung, 47(3): 191-198.

- Barros, L., Carvalho, A.M. and Ferreira, I.C., 1991. Comparing the composition and bioactivity of Crataegus monogyna flowers and fruits used in folk medicine. Phytochemical Analysis, 22(2): 181-188.

- Baynes, J.W., 1991. Role of oxidative stress in development of complications in diabetes. Diabetes, 40(4): 405-412.

- Bernatonienė, J., Masteikova, R., Majienė, D., Savickas, A., Kėvelaitis, E., Bernatonienė, R., Dvorácková, K., Civinskiene, G., Lekas, R., Vitkevicius, K. and Peciūra, R., 2008. Free radical-scavenging activities of Crataegus monogyna extracts. Medicina, 44(9): 706-712.

- Brichard, S.M., Desbuquois, B. and Girard, J., 1993. Vanadate treatment of diabetic rats reverses the impaired expression of genes involved in hepatic glucose metabolism: effects on glycolytic and gluconeogenic enzymes, and on glucose transporter GLUT2. Molecular and Cellular Endocrinology, 91(1): 91-97.

- Birkenfeld, A.L. and Shulman, G.I., 2014. Nonalcoholic fatty liver disease, hepatic insulin resistance, and type 2 diabetes. Hepatology, 59(2): 713-723.

- Chang, W.T., Dao, J. and Shao, Z.H., 2005. Hawthorn: potential roles in cardiovascular disease. The American Journal of Chinese Medicine, 33(01): 1-10.

- Chowdhury, S., Islam, M., Jung, H. and Choi, J., 2014. In vitro antidiabetic potential of the fruits of Crataegus pinnatifida. Research in Pharmaceutical Sciences, 9(1): 11.

- Colditz, G.A., Willett, W.C., Rotnitzky, A. and Manson, J.E., 1995. Weight gain as a risk factor for clinical diabetes mellitus in women. Annals of Internal Medicine, 122(7): 481-486.

- Coskun, O., Kanter, M., Korkmaz, A. and Oter, S., 2005. Quercetin, a flavonoid antioxidant, prevents and protects streptozotocin-induced oxidative stress and β-cell damage in rat pancreas. Pharmacological Research, 51(2): 117-123.

- Dias, A.S., Porawski, M., Alonso, M., Marroni, N., Collado, P.S. and Gonzalez-Gallego, J., 2005. Quercetin decreases oxidative stress, NF-κB activation, and iNOS overexpression in liver of streptozotocin-induced diabetic rats. The Journal of Nutrition, 135(10): 2299-2304.

- Erfani, M.N., Shahriari, A., Tabandeh, M.R. and Soleimani, Z., 2016. Study of okra powder (Abelmoscus Esculentus) effects on histology of liver tissue and sero-biochemical parameters in diabetic rats (HFD/STZ). Journal of Shahid Sadoughi University Medical Science, 24(6): 690-705.

- Ganorkar, P. and Jain, R.K., 2013. Flaxseed - a nutritional punch. International Food Research Journal, 20: 519-525.

- Hassan, S.K., El-Sammad, N.M., Mousa, A.M., Mohammed, M.H., Farrag, A.R.H., Hashim, A.N.E., Werner, V., Lindequist, U. and Nawwar, M.A.E., 2015. Hypoglycemic and antioxidant activities of Caesalpinia ferrea Martius leaf extract in streptozotocin-induced diabetic rats. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 5(6): 462-471.

- Jalali, A.S. and Hasanzadeh, S., 2013. Monogyna fruit aqueous extract as a protective agent against doxorubicin-induced reproductive toxicity in male rats. Avicenna Journal of Phytomedicine, 3(2): 159-170.

- Jung, U.J., Lee, M.K, Park, Y.B., Kang, M.A. and Choi, M.S., 2006. Effect of citrus flavonoids on lipid metabolism and glucose-regulating enzyme mRNA levels in type-2 diabetic mice. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology, 38(7): 1134-1145.

- Kakkar, R., Mantha, S.V., Radhi, J., Prasad, K. and Kalra, J., 1998. Increased oxidative stress in rat liver and pancreas during progression of streptozotocin-induced diabetes. Clinical Science, 94(6): 623-632.

- Kirakosyan, A., Seymour, E., Kaufman, P.B., Warber, S., Bolling, S. and Chang, S.C., 2003. Antioxidant capacity of polyphenolic extracts from leaves of Crataegus laevigata and Crataegus monogyna (Hawthorn) subjected to drought and cold stress. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51(14): 3973-3976.

- Mohamed, J., Nafizah, A.N., Zariyantey, A. and Budin, S.B., 2016. Mechanisms of diabetes-induced liver damage: the role of oxidative stress and inflammation. Sultan Qaboos University Medical Journal. 16(2): e132-141.

- Moulisha, B., Karan, T.K., Kar, B., Bhattacharya, S., Ghosh, A.K., Kumar, R.B. and Haldar, P.K., 2011. Hepatoprotective activity of Terminalia arjuna leaf against paracetamol-induced liver damage in rats. Asian Journal of Chemistry, 23: 1739-1742.

- Nawwar, M., El-Mousallami, A., Hussein, S., Hashem, A., Mousa, M., Lindequist, U. and Linscheid, M., 2014. Three new di-O-glycosyl-C-glucosyl flavones from the leaves of Caesalpinia ferrea Mart. Z Naturforsch C, 69(9-10): 357-362.

- Pari, L. and Rajarajeswari, N., 2009. Efficacy of coumarin on hepatic key enzymes of glucose metabolism in chemical induced type 2 diabetic rats. Chemico-Biological Interactions, 181(3): 292-296.

- Quine, S.D. and Raghu, P.S., 2005. Effects of (-)-epicatechin, a flavonoid on lipid peroxidation and antioxidants in streptozotocin-induced diabetic liver, kidney and heart. Pharmacological Reports, 57(5): 610-615.

- Rasolabadi, M., Khaledi, S., Ardalan, M., Kalhor, M.M., Penjvini, S. and Gharib, A., 2015. Diabetes research in Iran: A scientometric analysis of publications output. Acta Informatica Medica, 23(3): 160-164.

- Rezaei-Golmisheh, A., Malekinejad, H., Asri-Rezaei, S., Farshid, A.A. and Akbari, P., 2015. Hawthorn ethanolic extracts with triterpenoids and flavonoids exert hepatoprotective effects and suppress the hypercholesterolemia-induced oxidative stress in rats. Iranian Journal of Basic Medical Sciences, 18(7): 691-699.

- Ruiz-Rodríguez, B.M., de Ancos, B., Sánchez-Moreno, C., Fernández-Ruiz, V., de Cortes Sánchez-Mata, M., Cámara, M. and Tardio, J., 2014. Wild blackthorn (Prunus spinosa L.) and hawthorn (Crataegus monogyna Jacq.) fruits as valuable sources of antioxidants. Fruits, 69(1): 61-73.

- Sallabanks, R., 1992. Fruit fate, frugivory, and fruit characteristics: a study of the hawthorn, Crataegus monogyna (Rosaceae). Oecologia, 91(2): 296-304.

- Salehi, S., Long, S.R., Proteau, P.J. and Filtz, T.M., 2009. Hawthorn (Crataegus monogyna Jacq.) extract exhibits atropine-sensitive activity in a cultured cardiomyocyte assay. Journal of Natural Medicines, 63(1): 1-8.

- Sicilia, T., Niemeyer, H.B., Honig, D.M. and Metzier, M., 2003. Identification and stereochemical characterization of lignans in flaxseed and pumpkin seeds. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51: 1181-1188.

- Sowndhararajan, K. and Kang, S.C., 2013. Free radical scavenging activity from different extracts of leaves of Bauhinia vahlii Wight & Arn. Saudi Journal of Biological Sciences, 20(4): 319-325.

- Srivastava, A. and Shivanandappa, T., 2010. Hepatoprotective effect of the root extract of Decalepis hamiltonii against carbon tetrachloride-induced oxidative stress in rats. Food Chemistry, 118(2): 411-417.

- Szkudelski, T., 2001. The mechanism of alloxan and streptozotocin action in B cells of the rat pancreas. Physiological Research, 50(6): 537-546.

- Tolman, K.G., Fonseca, V., Dalpiaz, A. and Tan, M.H., 2007. Spectrum of liver disease in type 2 diabetes and management of patients with diabetes and liver disease. Diabetes Care, 30: 734-743.

- Zarova, B., Stefan, N., Lindsay, R., Saremi, A., Pratley, R.E. and Bogardus, C., 2002. High alanine aminotransferase is associated with decreased hepatic insulin sensitivity and predicts the development of type 2 diabetes. Diabetes, 51(3): 1889-1995.