بررسی سینتیک انتقال جرم و مدل‌سازی خشک کردن ترخون (Artemisia dracunculus L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل؛ باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

فرایند خشک کردن اهمیت زیادی در فرآوری گیاهان دارویی دارد، زیرا گیاهان دارویی اسانس‌دار اگر بلافاصله خشک نشوند و یا اسانس آنها استخراج نشود مواد مؤثره و ترکیب‌های فرّار خود را از دست می‌دهند. در این تحقیق، سینتیک خشک کردن لایه نازک گیاه دارویی ترخون (Artemisia dracunculus L.) در یک خشک‌کن هیبریدی خورشیدی مدل‌سازی شد. آزمایش در چهار دمای 40، 50، 60 و 70 درجه سانتی‌گراد و سه سرعت هوای 1، 1.51 و 2 متر بر ثانیه در آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار انجام شد. 8 مدل مرسوم خشک کردن بر داده‌های آزمایشگاهی برازش و با هم مقایسه شدند. باتوجه به نتایج آنالیز واریانس عوامل دمای هوای خشک کردن و سرعت هوای خشک کردن در سطح احتمال 1% معنی‌دار شده ولی اثر متقابل دما و سرعت هوای خشک کردن معنی‌دار نشده و بیشترین میزان اسانس استحصالی مربوط به دمای 40 درجه سانتی‌گراد و سرعت جابجایی هوا 1.5 متر بر ثانیه با مقدار تقریب 1.27 میلی‌لیتر براساس حجمی (v/w) بدست آمد و با افزایش دما از 40 درجه سانتی‌گراد به 70 درجه سانتی‌گراد میزان اسانس استحصالی به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. طبق نتایج بدست آمده مدل آغباشلو و همکاران منحنی سینتیک خشک شدن ترخون را نسبت به مدل‌های دیگر بهتر برآورد کرد. حداکثر مقدار ضریب پخش رطوبت مؤثر در سرعت هوا 1.5 متر بر ثانیه و دمای هوای ورودی 70 درجه سانتی‌گراد برابر با 10-10×2.74 (مترمربع بر ثانیه) بدست آمد. همچنین، حداقل مقدار ضریب پخش رطوبت مؤثر در سرعت هوا یک متر بر ثانیه و دمای هوای ورودی 40 درجه سانتی‌گراد برابر با 10-10×1.34 (متر مربع بر ثانیه) بدست آمد.

کلیدواژه‌ها


- Aghbashlo, M., Kianmehr, M. and Samimi-Akhijahani, H., 2009a. Evaluation of thin-layer drying models for describing drying kinetics of berberries (Berberries vulgaris). Journal of Food Process Engineering, 32(2): 278-293.

- Aghbashlo, M., Kianmehr, M.H., Khani, S. and Ghasemi, M., 2009b. Mathematical modelling of thin-layer drying of carrot. International Agrophysic, 23(4): 313-317.

- Akpinar, E.K., Bicer, Y. and Cetinkaya, F., 2006. Modelling of thin layer drying of parsley leaves in a convective dryer and under open sun. Journal of Food Engineering, 3: 308-315.

- Alibas, I., 2006. Characteristics of chard leaves during microwave, convective and combined microwave-convective drying. Drying Technology, 24(11): 1425-1435.

- Amiri Chayjan, R. and Kaveh, M., 2014. Physical parameters and kinetic modeling of fix and fluid bed drying of terebinth seeds. Journal of Food Processing and Preservation, 38(3): 1307-1320.

- AOAC., 1984. Official Methods of Analysis. Association of Official Analytical Chemists Press, Washington, USA.

- Arslan, D. and Ozcan, M.M., 2008. Evaluation of drying methods with respect to drying kinetics, mineral content and colour characteristics of rosemary leaves. Energy Conversion Management, 49(5): 1258-1264.

- Blanco, M.C.S.G., Ming, L.C., Marques, M.O.M. and Bovi, O.A., 2002. Drying temperature effects in peppermint essential oil content and composition. Acta Horticulturae, 569: 95-98.

- Borah, A., Hazarika, K. and Khayer, S.M., 2015. Drying kinetics of whole and sliced turmeric rhizomes (Curcuma longa L.) in a solar conduction dryer. Information Processing In Agriculture, 2: 85-92.

- Cakmak, G. and Yıldız, C., 2011. The drying kinetics of seeded grape in solar dryer with PCM-based solar integrated collector. Food and Bioproducts Processing, 89: 103-108.

- Crank, J., 1975. The Mathematics of Diffusion. Clarendon Press, Oxford, 414p.

- Cremasco, M.A., 2003. Influence of fixed-bed drying on the saftrole content in essential oil from long pepper (Piper hispidinervium C. DC). Final Report, Fapespe Project, No. 00/12422-7.

- Doymaz, I., 2009. Thin-layer drying of spinach leaves in a convective dryer. Journal of Food Process Engineering, 32: 112-125

- Doymaz, I., 2011. Drying of thyme (Thymus vulgaris L.) and selection of a suitable thin-layer drying model. Journal of Food Processing and Preservation, 35: 458-465.

- Doymaz, I., 2014. Thin-layer drying of bay laurel leaves (Laurus nobilis L.). Journal of Food Processing and Preservation, 38: 449-456.

- Doymaz, I., Tugrul, N. and Pala, M., 2006. Drying characteristics of dill and parsley leaves. Journal of Food Engineering, 3: 559-565.

- Guarte, R.C., 1996. Modelling the drying behaviour of copra and development of a natural convection dryer for production of high quality copra in the Philippines. Ph.D. dissertation, Hohenheim University, Stuttgart, Germany, 287.

- Henderson, S.M., 1974. Progress in developing the thin layer drying equation. Transactions of the ASAE, 17: 1167-1172.

- Karami, H., 2014. Design, construction and evaluation of hybrid dryer for medicinal plants. Master's Thesis, Razi University, Kermanshah, Iran.

- Karami, H., Rasekh, M. and Darvishi, Y., 2017b. Effect of temperature and air velocity on drying kinetics and organo essential oil extraction efficiency in a hybrid dryer. Innovative Food Technologies, 5(1): 65-75.

- Karami, H., Rasekh, M., Darvishi, Y. and Khaledi, R., 2017a. Effect of drying temperature and air velocity on the essential oil content of Mentha aquatica L. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 20(4): 1131-1136.

- Karathanos, V.T., 1999. Determination of water content of dried fruits by drying kinetics. Journal of Food Engineering, 39: 337-344.

- Kaveh, M., Amiri Chayjan, R. and Nikbakht, A.M., 2017. Mass transfer characteristics of eggplant slices during length of continuous band dryer. Heat and Mass Transfer, 53(6): 2045-2059.

- Kaya, A. and Aydin, O., 2009. An experimental study on drying kinetics of some herbal leaves. Energy Conversion and Management, 50: 118-124.

- Midilli, A., Kucuk, H. and Yapar, Z., 2002. A new model for single layer drying. Drying Technology, 20(7): 1503-1513.

- Mirzaee, E., Rafiee, S. and Keyhani A., 2010. Evaluation and selection of thin-layer models for drying kinetics of apricot (cv. NASIRY). Agricultural Engineering International: CIGR Journal, 12(2): 111-116.

- Nasiri, A., 2011. Effect of temperature and velocity of air drying on small amounts of essential oil extracted from thyme and peppermint. Master's Thesis, University of Tehran, Iran.

- Omidbaigi, R., 2009a. Production and Processing Of Medicinal Plants (Vol. 2). Astan Quds Razavi, 438p.

- Omidbaigi, R., 2009b. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 3). Astan Quds Razavi, 400p.

- Panchariya, P.C., Popovic, D. and Sharma, A.L., 2002. Thin-layer modeling of black tea drying process. Journal of Food Engineering, 52: 349-357.

- Piga, A., Usai, A., Marchetti, M., Foddai, M., Del Caro, A., Meier, H.P., Onorati, V. and Vinci, F., 2007. Influence of different drying parameters on the composition of volatile compounds of thyme and rosemary cultivated in Sardinia. Proceedings of the 3rd CIGR Section VI International Symposium on Food and Agricultural Products, Naples, Italy,
24-26. September.

- Rodriguez, I., Clemente, G., Sanjuan, N. and Bon, I., 2014. Modelling drying kinetics of thyme (Thymus vulgaris L.): theoretical and empirical models, and neural networks. Food Science and Technology International, 20: 13-22.

- Rohloff, J., Dragland, S., Mordal, R. and Iversev, T.H., 2005. Effect of harvest time and drying method on biomass production, essential oil yield, and quality of peppermint (Mentha piperita L.). Agricultural and Food Chemistry Journal, 53: 4143-4148.

- Verma, L.R., Bucklin, R.A., Endan, J.B. and Wraten, F.T., 1985. Effects of drying air parameters on rice drying models. Transactions of A.S.A.E., 28: 296-301.

- Wang, C.Y. and Singh, R.P., 1978. A single layer drying equation for rough rice. American Society of Agricultural Engineers, ASAE paper No.: 78-3001.

- Yaldiz, O. and Ertekin, C., 2001. Thin layer solar drying of some different vegetables. Drying Technology, 19: 586-596.

- Yaldız, O., Ertekin, C. and Uzun, H.I., 2001. Mathematical modeling of thin layer solar drying of Sultana grapes. Energy, 26(5): 457-464.