تأثیر نگهداری طولانی‌مدت اسانس ترخون (Artemisia dracunculus L.) بر ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و LD50 آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ایران

2 دانش‌آموخته دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ایران

3 استادیار، بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ایران

چکیده

داروهای گیاهی به‌دلیل طبیعی بودن ترکیب‌های سالمی هستند ولی عوارض سوئی به دنبال استفاده بی‌رویه از آنها اتفاق می‌افتد. هدف این پژوهش ارزیابی سمّیت حاد و فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس ترخون (Artemisia dracunculus L.) می‌باشد. اسانس ترخون توسط دستگاه کلونجر با روش تقطیر با آب استخراج شد. تمام پروتکل‌های آزمایش برای اسانس تازه و اسانس کهنه که به مدت سه ماه در شرایط آزمایشگاهی نگهداری شده بود، انجام گردید. میزان LD50 براساس روش لورک و با روش آنالیز احتمال و Maximum Likelihood با استفاده از نرم‌افزار MINITAB تعیین شد. برای بررسی مسمومیت حاد و تغییرات رفتاری ایجاد شده از دوزهای (mg/kg) 10، 100، 1000،1600،2900 و 5000 اسانس (به روش خوراکی و تزریق داخل صفاقی) استفاده گردید. فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس دوزهای مختلف (mg/ml32-1)، با بهره‌گیری از دو روش DPPH و ABTS ارزیابی شد. مقدار LD50 برای اسانس ترخون تازه و کهنه در روش خوراکی به‌ترتیب بیشتر از g/kg5 و mg/kg33/3801 وزن بدن بود. با تزریق داخل صفاقی مقدار LD50 برای اسانس تازه و اسانس کهنه به‌ترتیب 06/4810 و 33/3013 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تعیین شد. اسانس تازه فعالیت آنتی‌اکسیدانی قوی‌تری را در مقایسه با اسانس کهنه در هر دو روش ارزیابی نشان داد. یافته‌های اولیه این تحقیق نشان می‌دهد که اسانس این گیاه غیر سمّی بوده و دارای ترکیب‌های آنتی‌اکسیدانتی است که مؤید استفاده از این گیاه در طب سنتی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


- نوری قنبلانی، ق.، فتحی، س.ع.ا. و برمکی، م.، 1389. تأثیر برخی از اسانس‌های گیاهی روی رفتارهای تخمگذاری و تغذیه‌ای سوسک کلرادوی سیب‌زمینی Leptinotarsa decemlineata Say (Col.: Chrysomelidae). گیاه‌پزشکی (مجله علوم کشاورزی)، 23(2): 9-1.

- Abdalla, A.E. and Roozen, J.P., 1999. Effect of plant extracts on the oxidative stability of sunflower oil and emulsion. Food Chemistry, 64(3): 323-329.

- Ayoughi, F.M., Barzegar, M., Sahari, M.A. and Naghdibadi, H., 2011. Chemical compositions of essential oils of Artemisia dracunculus L. and endemic Matricaria chamomilla L. and an evaluation of their antioxidative effects. Journal of Agricultural Science and Technology, 13: 79-88.

- Boivin, J. and Schmidt, L., 2009. Use of complementary and alternative medicines associated with a 30% lower onging pregnancy, live birth rate during 12 months of fertility treatment. Human Reproduction, 24(7): 1626-1631.

- Deans, S.G. and Simpson, E.J.M., 2002. Artemisia dracunculus industrial profiles: 91-97. In: Wright, C.W., (Ed.). Artemisia: Medicinal and Aromatic Plants. Taylor & Francis, London, 358p.

- Elvin-Lewis, M., 2001. Should we be concerned about herbal remedies. Journal of Ethnopharmacology, 75: 141-167.

- Erel, B.S., Reznicek, G., Şenol, S.G., Se, N., Yavasogulu, U.K., Konyalioglu, S. and Zeybek, A.U., 2010. Antimicrobial and antioxidant properties of Artemisia L. species from western Anatolia. Turkish Journal of Biology, 36: 75-84.

- Espin, J.C., Soler-Rivas, C. and Wichers, H.J., 2000. Characterisation of the total free radical scavenger capacity of vegetable oils and oil fractions using 2.2-diphenyl-1-picrylhydrazyl radical. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 48(3): 648-656.

- Gordon, W.P., Forte, A.J., Mac-Murtry, R.J., Gal, J. and Nelson, S.D., 1982. Hepatotoxicity and pulmonary toxicity of pennyroyal oil and its constituent terpenes in the mouse. Toxicology and Applied Pharmacology, 65(3): 413-424.

- Jalilzadeh-Amin, G., Maham, M., Dalir-Naghadeh, B. and Kheiri, F., 2012. In vitro effects of Artemisia dracunculus essential oil on ruminal and abomasal smooth muscle in sheep. Comparative Clinical Pathology, 21: 673-680.

- Jang, I.C., Jo, E.K., Bae, M.S., Lee, H.J., Jeon, G.I., Park, E., Yuk, H.G., Ahn, G.H. and Lee, S.C., 2010. Antioxidant and antigenotoxic activities of different parts of persimmon (Diospyros kaki cv. fuyu) fruit. Journal of Medicinal Plant Research, 4: 155-160.

- Jothy, S.L., Zakaria, Z., Chen, Y., Lau, Y.L., Latha, L.Y. and Sasidharan, S., 2011. Acute oral toxicity of methanolic seed extract of Cassia fistula in mice. Molecules, 16(6): 5268-5282.

- Kordali, S., Kotan, R., Mavi, A., Cakir, A., Ala, A. and Yildirim, A., 2005. Determination of the chemical composition and antioxidant activity of the essential oil of Artemisia dracunculus and of the antifungal and antibacterial activities of Turkish Artemisia absinthium, A. dracunculus, Artemisia santonicum and Artemisia spicigera essential oils. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53(24): 9452-9458.

- Loomis, T.A. and Hayes, A.W., 1996. Loomis’s Essentials of Toxicology. Academic Press, California, 282p.

- Lopes-Lutz, D., Alviano, D.S., Alviano, C.S. and Kolodziejczyk, P.P., 2008. Screening of chemical composition, antimicrobial and antioxidant activities of Artemisia essential oils. Phytochemistry, 69(8): 1732-1738.

- Lorke, D., 1983. A new approach to practical acute toxicity testing. Archive of Toxicology, 54(4): 275-287.

- Maham, M., Moslemzadeh, H. and Jalilzadeh-Amin, G., 2014. Antinociceptive effect of the essential oil of tarragon (Artemisia dracunculus). Pharmaceutical Biology, 52(2): 208-212.

- Mehrotra, S., Rawat, A.K.S. and Shome, U., 1993. Antimicrobial activity of the essential oils of some Indian Artemisia species. Fitoterapia, 64: 65-68.

- Miller, N.J., Rice-Evans, C.A., Davies, M.J., Gopinathan, V. and Milner, A., 1993. A novel method for measuring antioxidant capacity and its application tomonitoring the antioxidant status in premature neonates. Clinical Science, 84: 407-412.

- Millet, Y., Jouglard, J., Steinmetz, M.D., Tognetti, P., Joanny, P. and Arditti, J., 1981. Toxicity of some essential plant oils-clinical and experimental study. Clinical Toxicology, 18(12): 1485-1498.

- Misharina, T.A., Polshkov, A.N., Ruchkina, E.L. and Medvedeva, I.B. 2003. Changes in the composition of the essential oil of marjoram during storage. Applied Biochemistry and Microbiology, 39(3): 353-358.

- Misharina, T.A., 2001. Effect of conditions and duration of storage on composition of essential oil from coriander seeds. Prikladnaia Biokhimiia Mikrobiologiia, 37(6): 726-732.

- Mukinda, J.T. and Syce, J.A., 2007. Acute and chronic toxicity of the aqueous extract of Artemisia afra in rodents. Journal of Ethnopharmacology, 112: 138-144.

- Raeisi, M., Tajik, H., Razavi Roohani, S.M., Maham, M., Moradi, M., Hajimohammadi, B., Naghili, H., Hashemi, M. and Mehdizadeh, T., 2012. Essential oil of tarragon (Artemisia dracunculus) antibacterial activity on Staphylococcus aureus and Escherichia coli in culture media and Iranian white cheese. Iranian Journal of Microbiology, 4(1): 30-34.

- Ribnicky, D.M., Poulev, A., O'Neal, J., Wnorowski, G., Malek, D.E., Jäger, R. and Raskin, I., 2004. Toxicological evaluation of the ethanolic extract of Artemisia dracunculus L. for use as a dietary supplement and in functional foods. Food and Chemical Toxicology, 42(4): 585-598.

- Ruberto, G. and Baratta, M.M.T., 2000. Antioxidant activity of selected essential oil components in two lipid model systems. Food Chemistry, 69(2):
167-171.

- Sharafati Chaleshtori, R., Rokni, N., Razavilar, V. and Rafieian, M., 2013. The evaluation of the antibacterial and antioxidant activity of tarragon (Artemisia dracunculus L.) essential oil and its chemical composition. Jundishapur Journal of Microbiology, 6(9): e7877.

- Sharma, N. and Tripathi, A., 2008. Effects of Citrus sinensis (L.) Osbeck epicarp essential oil on growth and morphogenesis of Aspergillus niger (L.) Van Tieghem. Microbiological Research, 163(3): 337-344.

- Shi, F., Jia, X., Zhao, C. and Chen, Y., 2010. Antioxidant activities of various extracts from Artemisia selengensis Turcz (LuHao). Molecules, 15(7): 4934-4946.

- Tariku, Y., Hymete, A., Hailu, A. and Rohloff, J., 2010. In vitro evaluation of antileishmanial activity and toxicity of essential oils of Artemisia absinthium and Echinops kebericho. Chemistry and Biodiversity; 8(4): 614-623.

- Tomlinson, T.R., 1998. Medicinal Plants: Their Role in Health and Biodiversity. University of Pennsylvania Press, Philadelphia, 221p.

- Vigan, M., 2010. Essential oils: renewal of interest and toxicity. European Journal of Dermatology, 20(6): 685-692.