بررسی مقایسه‌ای ترکیب‌های شیمیایی اسانس بذر و برگ Heracleum anisactis Boiss. & Hohen. در چند ارتفاع مختلف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 کارشناس ارشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

چکیده

در این مطالعه آنالیز اسانس بذر و برگ گونه انحصاری Heracleum anisactis Boiss. & Hohen. گزارش شده‌است. این گیاه از مناطق کوهستانی گاجره به دیزین و از سه ارتفاع 2100 متر، 2600 متر و 3200 متری جمع‌آوری گردید و با روش تقطیر با آب اسانس‌گیری شد. برای شناسایی ترکیب‌های اسانس از دستگاه‌های گاز کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگراف متصل به طیف‌سنج جرمی (GC/MS) استفاده گردید. 20 ترکیب در اسانس و 22 ترکیب در اسانس بذر شناسایی شد. مهمترین ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس‌ها در برگ به‌ترتیب در ارتفاعات 2100، 2600 و 3200 متری اکتیل‌استات (Octyl acetate) (9/66%، 4/67% و 3/69%)، اکتیل بوتیرات (Octyl butyrate) (7/3%، 5/3% و 6/5%) و هگزیل‌ایزوبوتیرات (Hexyl isobutyrate) (3/3%، 8/3% و 5/4%) بود. در بذر ترکیب اسانس‌ها به‌ترتیب در ارتفاعات 2100، 2600 و 3200 متری اکتیل‌استات (Octyl acetate) (4/69%، 4/72% و 5/76%) و هگزیل‌بوتیرات (Hexyl butyrate) (2/3%، 8/4% و 2/6%) بود. در مورد اسانس این گونه تاکنون گزارشی منتشر نشده‌است.

کلیدواژه‌ها


منابع مورد استفاده

- زرگری، ع.، 1369. گیاهان دارویی (جلد چهارم). انتشارات دانشگاه تهران، تهران،923 صفحه.

- مظفریان، و.، 1375. فرهنگ نامهای گیاهان ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، تهران، 740 صفحه.

- Adams, R.P., 1995. Identification of Essential Oil Components by Gas Chromatography and Mass Spectroscopy. Allured Publishing Crop, Carol Stream, USA, 469p.

- Davies, N.W., 1990. Gas chromatographic retention indices of monoterpenes and sesquiterpenes on methyl silicone and Carbowax 20M phases. Journal of Chromatography A, 503: 1-24.

- Firuzi, O., Asadollahi, M., Gholami, M. and Javidnia, K., 2010. Composition and biological activities of essential oils from four Heracleum species. Food Chemistry, 122(1): 117-122.

- Habibi, Z., Eshaghi, R., Mohammadi, M. and Yousefi, M., 2010. Chemical composition and antibacterial activity of essential oil of Heracleum rechingeri Manden from Iran. Natural Product Research, 24(11): 1013-1017.

- Iscan, G., Ozek, T., Ozek, G., Duran, A. and Baser, K.H.C., 2004. Essential oils of three species of Heracleum. Anticandidal activity. Chemistry of Natural Compounds, 40(6): 544-547.

- John, A.J., Karunakaran, V.P., George, V. and Sethuraman, M.G., 2007. Chemical composition of leaf and fruit oils of Heracleum candolleanum. The Journal of Essential Oil Research, 19(4): 358-359.

- Mirza, M. and Najafpour Navaei, M., 2012. Comparative study of the essential oils of Heracleum gorganicum fruit in different altitiudes. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 28(2): 324-329.

- Ozek, T., Ozek, G., Baser, K.H.C. and Duran, A., 2005. Comparison of the essential oils of three endemic Turkish Heracleum species obtained by different isolation techniques. Journal of Essential Oil Research, 17(6): 605-610.

- Ozek, T., Demirci, B. and Baser, K.H.C., 2002. Comparative study of the essential oils of Heracleum sphondylium ssp. Ternatum obtained by micro-and hydro-distillation methods. Chemistry of Natural Compounds, 38(1): 48-50.

- Scheffer, J.J., Hiltunen, R., Aynehchi, Y., Schantz, M.V. and Svendsen, A.B., 1984. Composition of essential oil of Heracleum persicum fruits. Planta Medica, 50(1): 56-60.

- Sefidkon, F., Dabiri, M. and Mohammad, N., 2004. Analysis of the oil of Heracleum persicum L. (seeds and stems). Journal of Essential Oil Research, 16(4): 296-298.

- Shibomoto, T., 1987. Retention indices in essential oil analysis: 259-274. In: Sandra, P. and Bicchi, C., (Eds.). Capillary Gas Chromatography in Essential Oil Analysis. Alfred Heuthig Verlag, New York, 435p.

- Tkachenko, K.G. and Zenkevich, I.G., 1993. The essential oil of the flowers of Heracleum antasiat Manden. grown in Russia. Journal of Essential Oil Research, 5(2): 227-228.