اثر عصاره اکدیستروئیدی گیاه اسفناج (Spinacia oleracea L.) روی پارامترهای جدول زندگی و رشد جمعیت شب‌پره آرد (Ephestia kuehniella)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار، گروه حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

در این تحقیق اثر عصاره اکدیستروئیدی گیاه اسفناج Spinacia oleracea L.)) از تیره Chenopodiceae، روی پارامترهای جدول زندگی و رشد جمعیت شب‌پره آرد (Ephestia kuehniella (Lepidoptera: Pyralidae)) بررسی شد. غذای حشرات مورد آزمایش با غلظت‌های مختلف عصاره اکدیستروئیدی برگ این گیاه که حاوی 20- هیدروکسی اکدیزون بود، تیمار گردید. لاروهای تازه تفریخ شده (100 تکرار) به‌طور جداگانه در ظروف شیشه‌ای حاوی غذای تیمار شده پرورش یافتند. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، میانگین طول نسل (T)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (l) و نرخ خالص تولیدمثل (R0) با افزایش غلظت عصاره در غذای حشرات کاهش یافت. همچنین، مدت زمان دو برابر شدن جمعیت (DT) با افزایش غلظت عصاره در غذای حشرات افزایش یافت. امید به زندگی (ex) در حشرات تیمار شده نیز افزایش یافت. دوره رشدی حشرات در تیمارها به‌طور معنی‌داری از شاهد بیشتر بود. تعداد سنین لاروی در شاهد چهار و در تیمارها شش بود. نتایج نشان داد که شب‌پره آرد به اکدیستروئیدی که از طریق غذا وارد بدنش می‌شود تا حدودی مقاوم است. اما با وجود این ترکیب اکدیستروئیدی باعث اختلال در رشد لاروها گردید و همچنین باعث کاهش میزان تولیدمثل آنها شد. بنابراین این ترکیب‌ها می‌توانند از این طریق به‌عنوان عاملی جهت کنترل جمعیت شب‌پره آرد بکار روند.

کلیدواژه‌ها


- Arnault, C. and Slama, K., 1986. Dietary effects of phytoecdysone in the leek-moth, Acrolepiopsis assectella Zell. (Lepidoptera: Acrolepiidae). Journal of Chemical Ecology, 12(10): 1979-1986.

- Bakrim, A., Maria, A., Sayah, F., Lafont, R. and Takvorian, N., 2008. Ecdysteroids in spinach (Spinacia oleracea L.): Biosynthesis, transport and regulation of levels. Plant Physiology and Biochemistry, 46(10): 844-854.

- Blackford, M.J.P. and Dinan, L., 1997. The effects of ingested 20-hydroxyecdysone on the larvae of Aglais urticae, Inachis io, Cynthia cardui (Lepidoptera: Nymphalidae) and Tyria jacobaeae (Lepidoptera: Arctiidae). Journal of Insect Physiology, 43(4): 315-327.

- Brown, J.J., 1996. The compatibility of tebufenozide with a laboratory Lepidopteran host/ Hymenopteran parasitoid population. Biological Control, 6: 96-104.

- Carpenter, J.E. and Chandler, L.D., 1994. Effects of sublethal doses of two insect growth regulator on Helicoverpa zea (Lepidoptera: Noctuidae) reproduction. Journal of Entomological Science, 29: 428-435.

- Dinan, L., 1995. A strategy for the identification of ecdysteroid receptor agonists and antagonists from plants. European Journal of Entomology, 92:
271-283.

- Dinan, L., 2001. Phytoecdysteroids: biological aspects. Phytochemistry, 57(3): 325-339.

- Dinan, L., Whiting, P. and Scott, A.J., 1998. Taxonomic distribution of phytoecdysteroids in seeds of members of the Chenopodiaceae. Biochemical Systematics and Ecology, 26(5): 553-576.

- Gamble, J.S., 1921. Flora of the Presidency of Madras: Rubiaceae to Opiliaceae (Vol. 2). West, Newman and Adlard, London.

- Hasheminia, S.M., Sendi, J.J., Talebi Jahromi, K. and Moharramipour, S., 2011. The effect of Artemisia annua L. and Achillea millefolium L. crude leaf extracts on the toxicity, development, feeding efficiency and chemical activities of small cabbage Pieris rapae L. (Lepidoptera: Pieridae). Pesticide Biochemistry and Physiology, 99(3): 244-249.

- Isman, M.B., 2006. Botanical insecticides, deterrents, and repellents in modern agriculture and an increasingly regulated world. Annual Review of Entomology, 51: 45-66.

- Kubo, I., Klocke, J.A. and Asano, S., 1983. Effects of ingested phytoecdysteroids on the growth and development of two lepidopterous larvae. Journal of Insect Physiology, 29(4): 307-316.

- Lafont, R., 1997. Ecdysteroids and related molecules in animals and plants. Archives of Insect Biochemistry and Physiology, 35(1-2): 3-20.

- Lynn, D.E. and Ferkovich, S.M., 2004: New cell lines from Ephestia kuehniella: characterization and susceptibility to baculoviruses. The Journal of Insect Science, 4: 9-13.

- Maia, A.H., Luiz, A.B. and Campanhola, C., 2000. Statistical inference on associated fertility life table parameters using jackknife technique: computational aspects. Journal of Economic Entomology, 93(2): 511-518.

- Mordue, A.J.L. and Blackwell, A., 1993. Azadirachtin: an update. Journal of Insect Physiology, 39(11): 903-924.

- Rharrabe, K., Bouayad, N. and Sayah, F., 2009. Effects of ingested 20-hydroxyecdysone on development and midgut epithelial cells of Plodia interpunctella (Lepidoptera: Pyralidae). Pestcide Biochemistry and Physiology, 93(3): 112-119.

- Rharrabe, K., Sayah, F. and Lafont, R., 2010. Dietary effects of four phytoecdysteroids on growth and development of the Indian meal moth, Plodia interpunctella. Journal of Insect Science, 10(13):
1-12.

- Slama, K. and Lafont, R., 1995. Insect hormones-ecdysteroids: their presence and actions in vertebrates. European Journal of Entomology, 92: 355-377.

- Smagghe, G. and Degheele, D., 1994a. Action of the nonsteroidal ecdysteroid mimic RH 5849 on larval development and adult reproduction of insects of different orders. Invertebrate Reproduction and Development, 25(3): 227-236.

- Smagghe, G. and Degheele, D., 1994b. Action of a novel nonsteroidal ecdysteroid mimic, tebufenozide (RH-5992), on insects of different orders. Pesticide Science, 42: 85-92.

- Tanaka, Y. and Yukuhiro, F., 1999. Ecdysone has an effect on the regeneration of midgut epithelial cells that is distinct from 20-hydroxyecdysone in the silkworm Bombyx mori. General and Comparative Endocrinology, 116(3): 382-395.

- Zibareva, L., Volodin, V., Saatov, Z., Savchenko, T., Whiting, P., Lafont, R. and Dinan, L., 2003. Distribution of phytoecdysteroids in the Caryophyllaceae. Phytochemistry, 64: 499-517.