اثر تلقیح بذر و نشاء با کودهای زیستی بر خصوصیات آویشن کرک‌آلود (Thymus pubescens Boiss.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد کرج

2 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

4 دانشیار، مؤسسه تحقیقات خاک و آب

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی اثر کودهای زیستی بر روی زنده‌مانی نشاء، کمّیت و کیفیت آویشن کرک‌آلود (Thymus pubescens Boiss.) در مزرعه تحقیقاتی البرز در سال 1390، با استفاده از یک آزمون فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. تیمارهای مورد استفاده شامل تلقیح بذر (تلقیح با سویه Glomus intraradices، Glomus mosseae و عدم تلقیح) و تلقیح نشاء (تلقیح با سویه G. intraradices، mosseae G. و عدم تلقیح) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین تیمارهای تلقیح بذر با کودهای زیستی به لحاظ محیط تاج‏پوشش، تعداد پنجه، تعداد ساقه فرعی، ارتفاع گیاه، درصد زنده‏مانی نشاء، درصد آلودگی نشاء و عملکرد اندام هوایی در سطح 1% و بر درصد گلدهی در سطح 5% اختلاف معنی‌دار مشاهده گردید. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که تلقیح بذر با G. intraradices بیشترین تاج‏پوشش، تعداد پنجه، تعداد ساقه فرعی، ارتفاع گیاه، درصد گلدهی، درصد زنده‏مانی نشاء، درصد آلودگی ریشه و عملکرد اندام هوایی را داشت. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین تعداد پنجه، تعداد ساقه فرعی، ارتفاع گیاه، طول ریشه، تعداد ریشه‌های فرعی، درصد آلودگی ریشه، درصد وزنی اسانس و عملکرد اندام هوایی در تیمار تلقیح نشاء با G. intraradices مشاهده شد. بنابراین تلقیح بذر نتایج بهتری در صفات درصد اسانس و عملکرد سرشاخه داشت.

کلیدواژه‌ها


- جمزاد، ز.، 1373. آویشن. انتشارات مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 15 صفحه.

- جمزاد، ز.، 1388. آویشن و مرزه‌های ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 171 صفحه.

- خرم‌دل، س.، کوچکی، ع.ر.، نصیری محلاتی، م. و قربانی، ر.، 1387. اثر کاربرد کودهای بیولوژیک بر شاخصهای رشدی سیاهدانه (Nigella sativa L.). مجله پژوهشهای زراعی ایران،
6: 294-285.

- درزی، م.، قلاوند، ا. و رجالی، ف.، 1387. بررسی اثر کاربرد میکوریزا، ورمی کمپوست و کود فسفات زیستی بر گلدهی، عملکرد بیولوژیک و همزیستی ریشه در گیاه دارویی رازیانه. مجله علوم زراعی ایران، 10: 109-88.

- عباس‌زاده، ب،، 1390. بررسی نحوه سازگاری و تحمل شوری در دو گونه گیاه دارویی و مرتعی کافوری و درمنه دشتی. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، 397 صفحه.

- مظفریان، و.، 1375. فرهنگ نامهای گیاهان ایران. فرهنگ معاصر، 596 صفحه.

- Ajimoddin, I., Vasundhara, M., Radhakrishna, D., Biradar, S.L. and Rao, G.G.E., 2005. Integrated nutrient management studies in sweet basil (Ocimum basilicum L.). Indian Perfume, 4: 95-101.

- Banchio, E., Xie, X., Zhang. H. and Pare, P.W., 2009. Soil bacteria elevate essential oil accumulation and emissions in sweet basil. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 57(2): 653-657.

- Bierman, B. and Linderman, R.G., 1980. Quantifying vesicular – arbuscular mycorrhizae: a proposed method towards standardization. New Phytologist, 87: 63-67.

- Bowen, G.D., 1980. Mycorrhizal role in tropical plants and ecosystems: 165-189. In: Mikola, P., (Ed.). Tropical Mycorrhiza Research. Oxford University Press, 270p.

- Copetta, A., Lingua, G. and Berta, G., 2006. Effects of three AM fungi on growth, distribution of glandular hairs, and essential oil production in Ocimum basilicum L. var. Genovese. Mycorrhiza, 16(7): 485-494.

- Gewaily, E.M., El-Zamik, F.I., El-Hadidy, T.T., Abd El-Fattah, H.I. and Salem, S.H., 2006. Efficiency of biofertilizers, organic and inorganic amendment application of growth and essential oil of marjoram (Majorana hortensis L.) plants grown in sandy and calcareous soils. Zagazig Journal of Agricultural Research, 33: 205-396.

- Gupta, M.L., Prasad, A., Ram, M. and Kumar, S., 2002. Effect of the vesicular-arbuscular mycorrhizal (VAM) fungus Glomus fasciculatum on the essential oil yield related characters and nutrient acquisition in the crops of different cultivars of menthol mint (Mentha arvensis) under field conditions. Bioresource Technoogyly, 81: 77-79.

- Joshee, N., Mentreddy, S.R. and Yadav, K.A., 2007. Mycorrhizal fungi and growth and development of micropropagated Scutellaria integrifolia plants. Industrial Crops and Products, 25(2): 169-177.

- Kapoor, R., Giri, B. and Mukerji, K.G., 2004. Improved growth and essential oil yield and quality in (Foeniculum vulgare mill.) on mycorrhizal inoculation supplemented with P-fertilizer. Bioresource Technology, 93(3): 307-311.

- Khaosaad, T., Vierheillig, H., Nell, M., Zitterl-Eglseer, K. and Novak, J., 2006. Arbuscular mycorrhiza lter the concentration of essential oils in oregano (Origanum sp., Lamiaceae). Mycorrhiza, 16(6): 443-446.

- Koochaki, A., Tabrizi, L. and Ghorbani, R., 2008. Effect of biofertilizers on agronomic and quality criteria of Hyssop (Hyssopus officinalis). Journal of Iranian Field Crop Research, 6(1): 127-137.

- Migahed, H.A., Ahmed, A.E. and Abd El-Ghany, B.F., 2004. Effect of different bacterial strains as biofertilizer agents on growth, production and oil of Apium graveolens under calcareous soil. Arab Universities Journal of Agricultural Science, 12(2): 511-525.

- Ratti, N., Kumar, S., `Verma, H.N. and Gautams, S.P., 2001. Improvement in bioavailability of tricalcium phosphate to Cymbopogon martinii var. motia by Rhizobacteria, AMF and Azospirillum inoculation. Microbiology Research, 156(2): 145-149.

- Sailo, G.L. and Bagyaraj, D.J., 2005. Influence of different AM-fungi on the growth, nutrition and forskolin content of Coleus forskohlii. Mycological Research, 109(Pt7): 795-798.

- Sanches Govin, E., Rodrigues Gonzales, H. and Carballo Guerra, C., 2005. Influencia de los abonos organicos y biofertilizantes en la calidad de las especies medicinales officinalis L. y Matricaria recutita L. Revista Cubana de Plantas Medicinales, 10: 1.

- Sharma, A.K. and Johri, B.N., 2002. Arbuscular Mycorrhizae: Interactions in Plants, Rhizosphere and Soils. Science Publishers, 311p.

- Smith, S.E. and Read, D.J., 2008. Mycorrhizal Symbiosis. Academic Press, London, UK, 800p.

- Vinutha, T., 2005. Biochemical Studies on Ocimum sp. Inoculated with microbial inoculants. MSc., (Agriculture) thesis, University of Agricultural Sciences, Bangalore, India.