بررسی برخی متابولیت‌های ثانویه گیاه شیرین‌بیان (Glycyrrhiza glabra L.) در شرایط فصل پاییز و بهار در استان خوزستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.991.98.6.1576.1606

گیاه دارویی شیرین‌بیان با نام علمی Glycyrrhiza glabra L. به‌دلیل داشتن متابولیت‌های ثانویه مهم و طبیعی، مورد استفاده صنایع داروسازی قرار گرفته است. این تحقیق به‌منظور تعیین بهترین زمان برداشت برای بررسی بالاترین میزان عصاره، میزان گلیسیریزین، میزان فنل و فلاونوئید کل و ترکیب‌های فنلی در دو فصل پاییز و بهار بر روی ریزوم گیاه شیرین‌بیان منطقه بهبهان در استان خوزستان انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که میزان عصاره استحصالی از ریزوم‌ها در فصل پاییز بیشتر از فصل بهار بوده است، همچنین از نظر تولید گلیسیریزین، فنل و فلاونوئید کل فصل پاییز مقادیر بیشتری را نسبت به فصل بهار به خود اختصاص داده است. آزمون T مستقل برای گلیسیریزین به‌عنوان ترکیب ثانویه مهم و با ارزش شیرین‌بیان اثر معنی‌داری را بین دو فصل پاییز و بهار نشان داد. در میان ترکیب‌های فنلی مورد بررسی فرولیک اسید و کوماریک اسید در فصل پاییز در رتبه بالاتر ترکیب‌ها قرار داشتند و کمترین مقدار در میان ترکیب‌های فنلی برای کافئیک اسید در فصل بهار اندازه‌گیری شد. با توجه به اهمیت این مواد مؤثره در صنایع دارویی، بهداشتی و غذایی و همچنین استفاده وسیع از ترکیب‌های فنلی، گلیسیریزین و فلاونوئیدهای شیرین‌بیان در داروهای گیاهی، نیاز است که بهترین و بیشترین زمان تولید و تجمع آن در ریزوم گیاه مشخص گردد تا با بهره‌برداری به‌موقع قدمی مؤثر به‌منظور غنی‌سازی صنایع دارویی، بهداشتی و غذایی برداشته شود.

کلیدواژه‌ها


- Ambavade, S.D., Kasture, V.S. and Kasture, S.B., 2001. Anxiolytic activity of Glycyrrhiza glabra L. Journal of Natural Remedies, 1(2): 130-134.

- Andoskina, L.E., Muinova, S.S. and Pauzner, L.E., 1979. Effect of the time of mowing on the productivity and quality of licorice roots. Horticultural Abstract, 49: 539.

- Basar, N., Talukdar, A.D., Nahar, L., Stafford, A., Kushiev, H., Kan, A. and Sarker, S.D., 2014. A simple semi‐preparative reversed‐phase HPLC/PDA method for separation and quantification of glycyrrhizin in nine samples of Glycyrrhiza glabra root collected from different geographical origins. Phytochemical analysis, 25(5): 399-404.

- Biondi, D.M., Rocco, C. and Ruberto, G., 2005. Dihydrostilbene derivatives from Glycyrrhiza glabra Leaves. Journal of Natural Products, 68(7): 1099-1102.

- Bolouri Moghaddam, E., Hemmati, Kh., Bashiri Sadr, Z. and Mashayekhi, K., 2009. Effect of harvest time and root diameter on glycyrrhizin content in Glycyrrhiza glabra. Journal of Plant Production, 16(2): 29-45.

- Filippo, L., Marreti, A. and Lovat, A., 2002. Seed yield, yield components, oil content and essential oil content and composition of Nigella sativa L. and Nigella damascene L. Industrial Crop Product, 15: 59-69.

- Hayashi, H., Hiraoka, N., Ikeshiro, Y., Yamamto, H. and Yoshikawa, T., 1998. Seasonal variation of glycyrrhizin and isoliquiritigenin glycosides in the root of Glycyrrhiza glabra L. Biological and Pharmaceutical Bulletin, 21(9): 987-989.

- Hemmati, K.H., Hemati, N. and Ghaedi, A., 2016. The effect of habitat, root diameter and tissue type on the amount of some secondary Glycyrrhiza glabra In Khorasan Razavi (Quchan). Journal of Plant environment Physiology, 39: 1-10.

- Hormozinejad, E., Zolfaghari, M., Mahmoodi Sourestani, M. and Enayati Zamir, N., 2018. Effects of plant growth promoting rhizobactria and chemical fertilizer on growth, yield, flowering, physiological properties, and total phenolic content of Calendula officinalis L. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 34(4): 684-696.

- Hosseinzadeh, H. and Nassiri‐Asl, M., 2015. Pharmacological effects of Glycyrrhiza spp. and its bioactive constituents: update and review. Phytotherapy Research, 29(12): 1868-1886.

- Khan Ahmadi, S., Naghdi badi, H., Akhundzadeh, Sh., Khalighi Sigadri, F., MehrArfin, A., Shahriari, S. and Haji Aghaei, R., 2013. A review of the licorice. Journal of Medicinal Plants, 12(2): 1-12.

- Kuzmin, E.V., Kashkavar, N.F. and Golovenko, K.A., 1975. The glycyrrhizic acid content in the roots of licorice from the valley of the river Ural. Horticultural Abstract, 47: 1893.

- Mamedov, N.A. and Egamberdieva, D., 2017. Phytochemical constituents and pharmacological effects of liquorice: a review: pharmacology and therapeutic uses: 1-21. In: Oztürk, M. and Hakeem, K.R., (Eds.). Plant and Human Health (Vol. 3). Springer Nature Publishers, 385p.

- Marui, A., Nagafuchi, T., Shinogi, Y., Yasufuku, N., Omine, K., Kobayashi, T. and Shinkai, A., 2011. Cultivation research for high-glycyrrhizin Licorice by applying low temperature and Ca2+ ion as environmental stress based on field investigation. Journal of the Faculty of Agriculture, Kyushu University, 56(2): 367-371.

- McDonald, S., Prenzler, P.D., Autolovich, M. and Robards, K., 2001. Phenolic content and antioxidant activity of olive extracts. Food Chemistry, 73: 73-84.

- Menichini, F., Tundis, R., Bonesi, M., Loizzo, M.R., Conforti, F., Statti, G. and Menichini, F., 2009. The influence of fruit ripening on the phytochemical content and biological activity of Capsicum chinense Jacq. Cv. Habanero. Food Chemistry, 114(2):
553-560.

- Miranda, M., Vega-Gálvez, A., Quispe-Fuentes, I., Rodríguez, M.J., Maureira, H. and Martínez, E.A., 2012. Nutritional aspects of six quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) ecotypes from three geographical areas of Chile. Chilean Journal of Agricultural Research, 72(2): 175-181.

- Mirhaidar, H., 2011. Application of Medicinal Plants in the Prevention and Treatment of Diseases. Islamic Culture Publishing Office, 538p.

- Mirhaidar, H., 2013. Herbal Education with the Use of Plants in the Prevention and Treatment of Diseases. Islamic Culture Publishing Office, 532p.

- Mozafarian, V., 2000. Flora of Khuzestan Province. Natural Sources Research Center, 670p.

- Oloumi, H. and Hasibi, N., 2011. Investigating the content of secondary metabolites of Glycyrrhiza glabra in some natural habitats of Kerman province. Journal of Medicinal Plants, 11(2): 137-144.

- Omidbaigi, R., 2008. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 2). Astan Quds Razavi Publishing, 347p.

- Omidbaigi, R., 2009. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 1). Behnashr Pubilcation, Mashhad, 397p.

- Sarabi, S. and Sefidkon, F., 2018. Essential oil content and composition of Ziziphora persica Bunge from different habitats. Iranian Journal of Horticultural Science, 48(3): 613-621.

- Sato, S., Ikeda, H., Furukawa, H., Murata, Y. and Tomoda, M., 2004. Effects of nutrient solution concentration on inorganic and glycyrrhizin contents of Glycyrrhiza glabra L. Yakugaku Zasshi (Journal of the Pharmaceutical Society of Japan), 124(10): 705-709.

- Septak, M., 1999. Comparison study of antimicrobial effects of root and leaf pure extract of licorice and licorice powder in market. Ph.D. Thesis Pharmaceutics Faculty, Ferdowsi University, Mashhad, 102p.

- Sharma, V. and Agrawal, R.C., 2013. Glycyrrhiza glabra: a plant for the future. Mintage Journal of Pharmaceutical and Medical Sciences, 2(3): 15-20.

- Shibata, S., 1994. Chemical investigation of the crude drugs stored in Shosoin for over twelve hundred years. International Journal of Pharmacognosy, 32(1): 75-89.

- Somjen, D., Knoll, E. and Vaya, J., 2004. Estrogen-like activity of Licorice root constituents: glabridin and glabrene, in vascular tissues in vitro and in vivo. Journal of Steroid Biochemical Molecular Biology, 91: 147-155.

- Vlaisavljević, S., Šibul, F., Sinka, I., Zupko, I., Ocsovszki, I. and Jovanović-Šanta, S., 2018. Chemical composition, antioxidant and anticancer activity of licorice from Fruska Gora locality. Industrial Crops and Products, 112: 217-224.

- Zobayed, S.M., Afreen, F. and Kozai, T., 2005. Necessity and production of medicinal plants under controlled environments. Environmental Control in Biology, 43(4): 243-252.