بررسی ساختار بازار و تحلیل الگوی صادراتی زعفران ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.802.97.5.1576.1606

در میان محصولات مختلف تولیدی در بخش کشاورزی ایران، زعفران جزء محصولات خاص کشور به‌شمار می‌رود. با توجه به قیمت بالای آن در صادرات غیرنفتی جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است. در این مطالعه به بررسی ساختار بازار زعفران طی سال‌های 2001 تا 2018 در بسته‌بندی‌های مختلف و قدرت بازاری ایران در کشورهای هدف نسبت به رقبا با استفاده از شاخص هرفیندال- هیرشمن پرداخته شده است. همچنین اولویت‌بندی کشورهای هدف ایران براساس شاخص‌های تداوم بازاری، میانگین قیمت دلاری، میانگین سهم وارداتی کشور هدف، ضریب نوسان قیمت دلاری و ضریب نوسان سهم وارداتی کشور هدف با استفاده از رهیافت تاکسونومی عددی برآورد می‌شود. نتایج ساختار بازار جهانی زعفران بیانگر این مطلب است که بازار زعفران طی دوره 2001 تا 2018 بین چندجانبه بسته و باز می‌باشد. همچنین نتایج اولویت‌بندی صادرات زعفران در بسته‌بندی کمتر از 10 گرمی بیانگر این است که کشورهای نروژ، امارات متحده و اسپانیا رتبه‌های یک تا سه را به خود اختصاص داده‌اند. نتایج اولویت‌بندی بسته‌بندی زعفران در بسته‌های 10 تا 30 گرم نشان می‌دهد که بهترین بازارهای هدف کشورهای امارات، اسپانیا و عربستان می‌باشند. با توجه به نتایج اولویت‌بندی کشورهای هدف در کد تعرفه‌های مختلف، پیشنهاد می‌شود با استفاده از تفاهم‌نامه‌های ترجیحی و دوطرفه اقدام به بازاریابی زعفران در کشورهای اولویت‌بندی شده در هر کد تعرفه (ارائه شده در نتایج) گردد تا شرایط لازم برای تغییر الگوی صادراتی و رسیدن به الگوی پیشنهادی مهیا شود.

کلیدواژه‌ها


- Akbari, M. and Karimi, H., 2000. The effect of exports on economic growth and capital formation. Journal of Planning and Budgeting, 5(5-4): 63-84.

- Gajurel, D.P. and Pradhan, R.S., 2012. Concentration and competition in Nepalese banking. Journal of Business, Economics and Finance, 1(1): 5-16.

- Haiati, M., Ataei, M., Khalukakai, R. and Sayadi, A., 2014. Assessment and risk ranking in supply chain by taxonomy analysis (Case Study: Isfahan Steel Complex). Journal of Operations Research in its Applications (Applied Mathematics), 11(1): 85-103.

- Kavoosi Kalashami, M., 2015. Determining and ranking export goal markets of Iran's packaged Saffron. Jornal of Saffron Agronomy and technology, 3(1): 43-18.

- Keshavarzi, S., Rosta, A. and Mosavi, S.N., 2011. Determine the degree of agricultural development in townships of Fars province using numerical taxonomy. Agricultural Economics, 5(4): 159-181.

- Khodadad Kashi, F. and Shahiki Tash, M., 2005. Evaluation of the degree of competition in world markets of selected agriculture products. Agricultural Economics and Development, 13(51): 135-178.

- Maddala, G.C., Dobson, S. and Millen, E., 1995. Microeconomics, the Regulation of Monopoly. Mc Grawhill Book Company Press.

- Mehrparvar Hosseini, A., Amini zadeh, M., Rifiee, H., Riahi, A. and Bastani, M., 2013. Designing of Iranian dates trade model; application of trade advantages and theory of market structure. Agricultural Economics, 7(2): 19-46.

- Ministry of Agriculture Jihad, 2017. Agricultural Statistics Report, 2: 77-269.

- Parmeh, Z., Hosseini, M., Nabizadeh, A. and Mohebbi, H.R., 2009. Iran's Saffron: export capacity and target markets. Journal of Trade Studies, 13(51): 59-95.

- Sadafi, S., jalali Nasab, M. and Rafiee, H., 2015. Investigate the Process of Structural Change in Export and Import of Saffron Global Market. International Conference on Applied Research in Agriculture, Tehran, Malard, 22 June: 2131-2141.

- Sadeghi, S.K., Khodaverdizadeh, S. and Khodaverdizadeh, M., 2011. Comparative advantage and world market structure of saffron. Journal of Agricultural Economics Research, 3(11): 59-76.

- Shaban, M., Mahmoudi, A. and Shoukat Fadaei, M., 2013. A survey on technical efficiency, marketing and market structure of saffron crop, Iran. Journal of saffron Agronomy and Technology, 1(2): 85-101.

- Stoft, S., 2002. Power System Economics: Designing Markets for Electricity. Wiley IEEE Press, 496p.

-Tehran Chamber Of Commerce, Industrise, Mines and Agricultural, 2018. http://www.tccim.ir/.

- Weerahewa, J., 2003. Estimating market power of tea processing sector. SriLankan Journal of Agricultural Economics, 5(1): 69-82.