مقایسه میزان تریگونلین بذر در برخی از گونه‌های گیاه دارویی شنبلیله (Trigonella L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار، بخش سیستم بیولوژی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 استادیار، بخش سیستم بیولوژی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.721.97.5.1605.41

شنبلیله (Trigonella L.) یکی از مهمترین و قدیمی‌ترین گیاهان دارویی شناخته شده در جهان است که به‌دلیل داشتن ترکیب‌های مؤثره متنوع در درمان بسیاری از بیماری‌ها کاربرد دارد. این گیاه بیش از 135 گونه دارد که در سراسر جهان و در اغلب شرایط آب و هوایی رشد می‌کنند. تریگونلین مهمترین و فراوان‌ترین آلکالوئید و یکی از ترکیب‌های ارزشمند موجود در شنبلیله است که برای درمان دیابت و کاهش چربی خون بکار می‌رود. با توجه به این نکته که این گیاه در اغلب نقاط ایران به خوبی رشد می‌کند و به‌منظور بررسی میزان این متابولیت ارزشمند، تعداد 22 ژنوتیپ و ده گونه (T. uncata؛ T. monantha؛ T. persica؛ T. anguina؛ T. stellate؛ T. spruneriana؛ T. astroites؛ T. monspeliaca؛ T. tehranica؛ T. foenume) از جنس شنبلیله از استان‌های خوزستان، تهران و هرمزگان جمع‌آوری گردید و میزان تریگونلین آنها با استفاده از تکنیک HPLC مورد سنجش قرار داده شد. نتایج نشان داد که گونه T. foenume که گونه زراعی شنبلیله است، مقدار تریگونلین بیشتری (1.34 میلی‌گرم بر گرم بذر) نسبت به سایر گونه‌ها داشت. در رتبه بعدی گونه T. tehranica با اندکی تفاوت (0.9 میلی‌گرم بر گرم بذر) قرار گرفته بود. سایر گونه‌های مورد مطالعه با فاصله زیادی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. نتایج خوشه‌بندی ژنوتیپ‌ها براساس روش Ward نمونه‌های مورد مطالعه را در دو گروه قرار داد. این تحقیق می‌تواند اساس کارهای بعدی برای استخراج ترکیب‌های دارویی از سایر گونه‌های شنبلیله به‌ویژه گونه‌های بومی ایران مثل T. tehranica باشد.

کلیدواژه‌ها


- Allen, O.N. and Allen, E.K., 1981. The Leguminosae: A source book of characteristics, uses and nodulation. Macmillan Co., London, 812p.

- Brossi, C., 1985. The Alkaloids: Chemistry and Pharmacology (Vol. 26). New York, NY: Wilely-Interscience, 401p.

- Cho, S., Jang, S., Chae, S., Chang, K.M., Moon, Y.H., An, G. and Jang S.K., 1999. Analysis of the C-terminal region of Arabidopsis thaliana APETALA1 as a transcription activation domain Plant Molecular Biology, 40: 419-429.

- Clarkson, C., Maharaj, V.J. and Crouch, N.R., 2004. In vitro antiplasmodial activity of medicinal plants native to or naturalised in South Africa. Journal of Ethnopharmacology, 92: 177-191.

- Esmaeili, A., Rashidi, B. and Rezazadeh, Sh., 2011. Biological activities of various extracts and chemical composition of Trigonella monantha C. A. Mey. subsp. monantha grown in Iran. Iranian Journal of Pharmaceutical Research, 11(4): 1127-1136.

- Fabricant, D.S. and Farnsworth, N.R., 2001. The value of plants used in traditional medicine for drug discovery. Environmental Health Perspective, 109(1): 69-75.

- Hutchinson, J., 1964. The Genera of Flowering Plants (Vol. I). Clarendon Press, Oxford, 659p.

- Jain, R., Udipi, S. and Ghugre, P., 2009. Mineral content of complementary foods. The Indian Journal of Pediatrics, 1: 37-44.

- Joshi, J.G. and Handler, P., 1960. Biosynthesis of trigonelline. Journal of Biological Chemistry. 235: 2981-2983.

- Liang, N. and Kitts, D.D., 2014. Antioxidant property of coffee components: assessment of methods that define mechanisms of action. Molecules, 19(11): 19180–19208.

- Martin, E., Akan, H., Ekici, M. and Aytac, Z., 2011. New chromosome numbers in the genus Trigonella L. (Fabaceae) from Turkey. African Journal of Biotechnology, 10(2): 116-125.

- Mehra, P., Yadar, R. and Kamal, R., 1996. Influence of nicotinic acid on production of trigonelline from Trigonella polycerata tissue culture. Indian Journal of Experimental Biology, 34(11): 1147-1149.

- Mehrafarin, A., Qaderi, A., Rezazadeh, Sh., Naghdi Badi, H., Noormohammadi, Gh. and Zand, E., 2010. Bioengineering of important secondary metabolites and metabolic pathways in fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.). Journal of Medicinal Plant, 9(35