بررسی میزان اثربخشی غلظت‌های مختلف اسانس دو گونه مرزه (Satureja khuzistanica Jamzad و S. spicigera (C. koch) Boiss.) در کنترل کنه واروا کندوی عسل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، واحد خوراسگان، دانشگاه آزاد اسلامی، خوراسگان، ایران

3 دانشیار، واحد خوراسگان، دانشگاه آزاد اسلامی، خوراسگان، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.635.96.4.1576.1604

کنه واروا از مهمترین آفات کلنی‌های زنبور عسل در سرتاسر جهان می‌باشد، با تغذیه از همولنف لارو زنبور عسل و انتقال برخی ویروس‌ها، خسارت اقتصادی زیادی به صنعت زنبورداری جهان وارد می‌کند‌. استفاده از آفت‌کش‌های شیمیایی علیه این کنه باعث ایجاد جمعیت‌های مقاوم آفت شده و محصولات کندو را آلوده می‌نماید. میزان سمّیت تدخینی غلظت‌های مختلف اسانس دو گونه مرزه (Satureja khuzistanica Jamzad و S. spicigera (C. koch) Boiss.) بر مرگ‌ومیر کنه واروا و زنبور عسل‌ پس از جمع‌آوری نمونه از زنبورستان در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. کنه‌های ماده بالغ در دمای 32 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 50% و تاریکی به مدت 5 تا 10 ساعت با غلظت‌های صفر، 50، 75، 100، 150 و ppm200 اسانس در چهار تکرار تیمار و برای غلظت‌های 20 تا ppm1000 محاسبه شدند. براساس نتایج این آزمایش، مقادیر LC50 تعیین شده برای اسانس مرزه خوزستانی، در بازه زمانی 5 و 10 ساعت پس از شروع اسانس‌دهی، برای کنه واروا به‌ترتیب 8/149 و ppm6/78 و برای زنبور عسل کارگر 750.5 و ppm435.8 بود و غلظت‌های محاسبه شده برای اسانس مرزه اسپیسیژرا در همان بازه زمانی بر روی کنه واروا، به‌ترتیب 255.7 و ppm153.6 و برای زنبور عسل کارگر 737.6 و ppm573 تعیین شد. نتایج نشان داد اسانس مرزه خوزستانی و مرزه اسپیسیژرا هر دو با داشتن حداقل تلفات روی زنبور عسل، از قابلیت بالایی برای کنترل کنه واروا برخوردار بودند و مرزه خوزستانی مزیت بیشتری داشت. تجزیه کیفی نشان داد که میزان کارواکرول در اسانس مرزه خوزستانی 93% و میزان کارواکرول و تیمول موجود در اسانس مرزه اسپیسیژرا به‌ترتیب 43 و 29% بود.

کلیدواژه‌ها


- Abbott, W.S., 1925. A method of computing the effectiveness of an insecticide. Journal of Economic Entomology, 18: 265-267.

- Abd El-wahab, T.E. and Ebada, M.A., 2006. Evaluation of some volatile oils and Marvic against varroa destructor in honey bee colonies. Journal of Applied Sciences Research, 2(8): 521-514.

- Anderson, D.L. and Trueman, J.W.H., 2000. Varroa jacobsoni (Acari Varroidae) is more than one species. Experimental and Applied Acarology, 24: 165-189.

- Ariana, A., Ebad, R. and Tahmasbi, G.H., 2002. Laboratory evaluation of some plant essenses to control Varroa destructor (Acari: Varroidae). Experimental and Applied Acarology, 27(4): 319-327.

- Bowen-Walker, P. and Gunn, A., 2001. The effect of the ectoparasitic mite, Varroa destructor on adult worker honeybee (Apis mellifera) emergence weights, water, protein, carbohydrate and lipid levels. Entomologia Experimentalis et Applicata, 101(3): 207-217.

- Colin, M.E., Ciavarella, F., Otero-Colina, G. and Beizunces, L.P., 1994. A method for characterizing the biological activity of essential oil against Varroa jacobsoni: 109-114. In: Matheson, A., (Ed.). New Perspectives on Varroa. International Bee Research Association, Cardiff, United Kingdom, 164p.

- Crawley, M.I., 2013. The Red Book. John Wiley and Sons, Chichester (UK), 1051p.

- Davazdahemami, S., 2004. Medicinal Plants Utilizations. Nosooh Press, Iran, 111p.

- Davazdahemami, S. and Majnoonhoseini, N., 2013. Cultivation and Production of Certain Herbs and Spices. University of Tehran Press, Iran, 300p.

- Davazdahemami, S., Sefidkon, F., Jahansooz, M.R. and Mazaheri, D., 2013. Chemical composition of the essential oils from foliages and seeds of ajowan (Trachyspermum ammi (L.) Sprague) in two planting dates (spring and summer). Journal of Essential Oil-Bearing Plants, 14(5): 639-642.

- Davazdahemami, S., Sefidkon, F. and Rezaei, M., 2014. Chemical composition of the essential oils of five cultivated savory species in Iran: Satureja bachtiarica, S. khuzistanica, S. sahandica, S. spicigera and S. hortensis.International Journal of Bioscience, 5(9): 47-50.

- Delaplane, K.S., 1995. Effects of terramycine and Apistan acalicide on colonies of honey. beos (Hym:Apidae) infested with Varroa jacabsoni (farasitiformes: Varroidae). Journal of Economic Entomology, 88(5): 1206-1210.

- Ellis, M.D. and Baxendale, F.P., 1997. Toxicity of seven monoterpenoids to tracheal mites (Acari: Tarsonomidae) and their honey bee (Hymenoptera: Apidae) hosts when applied as fumigants. Journal of Economic Entomology, 90(5): 1087-1091.

- Elzen, P.J., Eischen, F.A., Baxter, J.B., Pettis, J., Elzen, G.W. and Wilson, W.T., 1998. Fluvalinate resistance in Varroa jacobsoni from several geographic locations. American Bee Journal, 138(9): 674-676.

- Floris, I., Satta, A., Cabras, P., Garau, V.L. and Angioni, A., 2004. Comparison between two thymol formulations in the control of Varroa destructor effectiveness, persistence, and residues. Journal of Economic Entomology, 97(2): 187-191.

- Ghasemi, V., 2009. Evaluation of respiratory murderous of four species on Varroa destructor and Apis mellifera. Thesis of M.Sc. College of Agriculture, Tarbiat Modares University.

- Imdorf, A., Bogdanov, S., Kilchenmann, V. and Maquelin, C., 1995a. Apilife var: a new varroacide with thymol as the main ingredient. Journal of Bee World, 76(2): 77-83.

- Imdorf, A., Kilchenmann, V., Bogdanov, S., Bachofen, B. and Beretta, C., 1995b. Toxic effects of thymol, camphor, menthol and eucalyptol on Varroa jacobsoni oud and Apis mellifera L in a laboratory test. Apidologie, 26: 27-31.

- Isman, M.B., 2000. Plant essential oils for pest and disease management. Crop Protection, 19(8-10): 603-608.

- Mozaffarian, V., 2003. A Dictionary of Iranian Plant Names. Farhang Moaser Press, 671p.

- Negahban, M., Moharramipour, S. and Sefidkon, F., 2006. Insecticidal activity and chemical composition of Artemisia sieberi Besser essential oil from Karaj, Iran. Journal of Asia-Pacific Entomology, 9: 61-66.

- Pavela, R., 2007. Possibilities of botanical insecticide exploitation in plant protection. Pest Technologies, 1: 47-52.

- Rastegari, S., Alichi, M., Samih, M.A., Minaei, K. and Saharkhiz, J., 2016. Toxicity effect of henna, Lawsonia inermis L. and madder Rubia tinctorum L. extracts on Rhopalosiphum padi L. versus pesticidal effect of pirimicarb and imidacloprid. Plant Protection (Scientific Journal of Agriculture), 38(4): 55-67.

- Ruffinengo, S., Eguaras, M., Floris, I., Faverin, C., Bailac, P. and Ponzi, M., 2005. LC50 and repellent effects of essential oils from Argentinian wild plant species on Varroa destructor. Journal of Economic Entomology, 98(3): 651-655.

- Safaei, L., Sharifi Ashorabadi, E., Afiuni, D., Davazdahemami, S. and Shoaii, A., 2014. The effect of different nutrition systems on aerial parts and essential oil yield of Thymus daenensis Celak. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 30(5): 702-713.

- Spivak, M. and Calderone, N.W., 1995. Plant extracts for control of the parasitic mite varroa jacobsoni in colonies of the western honey bee. Journal of Economic Entomology, 88(5):1211-1215.

- Wallner, K., 1999. Varroacides and their residues in bee products. Apidologie, 30: 235-248.