تأثیر تاریخ کاشت و مقادیر مختلف نیتروژن و فسفر بر عملکرد دانه، کارایی تولید موسیلاژ و میزان کارایی نیتروژن و فسفر در بالنگو (Lallemantia royleana Benth.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):
98.1000/1735-0905.1398.35.351.95.3.1578.41

به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و مقادیر مختلف کودهای شیمیایی نیتروژن و فسفر بر عملکرد دانه، کارایی جذب، استفاده و مصرف نیتروژن و فسفر در بالنگو (Lallemantia royleana Benth.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1393-1392 انجام گردید. تیمارهای مورد بررسی شامل دو سطح تاریخ کشت پاییزه در هفته دوم آبان‌ماه و بهاره در هفته دوم اسفندماه و سه سطح کود نیتروژن، فسفر و شاهد (بدون کود)، 50%: 23 کیلوگرم در هکتار N خالص+ 50.6 کیلوگرم در هکتار P2O5 و 100%: 46 کیلوگرم در هکتار N خالص+ 101.2 کیلوگرم در هکتار P2O5 بود. نتایج نشان داد اثر متقابل تاریخ کاشت و مصرف کودهای شیمیایی بر عملکرد دانه، کارایی تولید موسیلاژ، کارایی جذب، مصرف و استفاده نیتروژن و فسفر معنی‌دار بود. نتایج نشان داد که مصرف 46 کیلوگرم در هکتار N خالص+ 101.2 کیلوگرم در هکتار P2O5 در هر دو تاریخ کاشت باعث افزایش عملکرد دانه به میزان 377.15 کیلوگرم در هکتار و کارایی تولید موسیلاژ به میزان 23.45% شد. بیشترین کارایی مصرف و استفاده نیتروژن به‌ترتیب به میزان 33.86 و 5 کیلوگرم بر کیلوگرم با مصرف 23 کیلوگرم در هکتار N خالص+ 50.6 کیلوگرم در هکتار P2O5 و کارایی جذب نیتروژن (0.129 کیلوگرم بر کیلوگرم) با مصرف 46 کیلوگرم در هکتار N خالص+ 101.2 کیلوگرم در هکتار P2O5 در کشت پاییزه بدست آمد. بیشترین کارایی جذب و استفاده فسفر با مصرف 23 کیلوگرم در هکتار N خالص+ 6/50 کیلوگرم در هکتار P2O5 در کشت بهاره بدست آمد. بنابراین عنصر نیتروژن برای تولید گیاه بالنگو در هر دو تاریخ کاشت ضروری می‌باشد و فسفر به‌منظور تأمین نیاز گیاه در هر دو تاریخ کاشت در جهت افزایش عملکرد بالنگو اثر معنی‌داری نداشت.

کلیدواژه‌ها


- Abdollahi, M., Maleki Farahani, S., Fotokian, M.H. and Hasanzade Goorut Tappe, A., 2014. Evaluation of yield, yield components and water use efficiency of shahri and shirazi balangu (Lallemantia sp.) under drought stress. Journal Water and Irrigation Management, 3(2): 103-120.

- Akbariniya, A., Ghalavand, A., Sefidkan, F., Rezaei, M. and Sharifi Ashor Abadi, A., 2007. Study on the effect of different rates of chemical fertilizer, manure and mixure of them on seed yield and main, compositions of essential oil of Ajowan (Trachyspermum copticum). Pajouhesh & Sazandegi, 61: 32-41.

- Ameri, A., Nassiri, M. and Rezvani, P., 2007. Effects of different nitrogen levels and plant density on flower, essential oils and extract production and nitrogen use efficiency of marigold (Calendula officinalis). Iranian Journal of Field Crops Research, 5(2): 315-325.

- Ashkiud, Z., Mosavi, R., Sepehr, A., Rasoli, M.H. and Samadi, A., 2015. Investigating the effect of microbial inoculation on the phosphorus absorption efficiency of corn and sunflower. Soil Biology, 4(1): 27-37.

- Chamani, A., Mahmodi, S., Rashed Mohasel, M.H. and Zamani, Gh.R., 2009. Investigating the effect of competition on nitrogen absorption and nitrogen consumption in growth stage of wheat (Triticum aestivum L.) and wild oat (Avena fatua L.). Journal of Crop Production, 3(2): 81-96.

- Ehdaie, B. and Waines, J.G., 2001 Sowing date and nitrogen rate effects on dry matter and nitrogen partitioning in bread and durum wheat. Field Crop Research, 73(1): 47-61.

- Fageria, N.K. and Baligar, V.C., 1997. Upland rice genotypes evaluation for phosphorus use efficiency. Journal Plant Nutrition, 20: 499-509.

- Farahanipad, P., Paknejad, F., Fazeli, F., Nabei, M. and Davodifar, M., 2011. Effect of planting date on dry matter and yield components in four soybean cultivars. Crop and Breeding, 8(1): 203-212.

- Farhodi, R., Fateh, E. and Rahnama, A., 2014. Effect of sowing date and nitrogen fertilizer on quantitative and qualitative characteristics of poplar chamomile in shushtar climate conditions Matricaria recutita. Iranian Journal of Field Crops Research, 13(2): 248-255.

- Fan, X., Li, F., Lin, F. and Kumar, D., 2004. Fertilization with a new type of coated urea: Evaluation for nitrogen efficiency and yield in winter wheat. Journal of Plant Nutrition, 25: 853-865.

- Gafari, R., Nikkhah, M., Zarei, G.R. and Zarezade, A., 2015. Effect of phosphate and nitrogen fertilizer levels on leaves and branches fresh and dry matter and essential oil of Brazmbl (Perovskia abrotanoides L.). Plant Ecophysiology, 7(22): 178-189.

- Jamaati-e-Somarin, S.h., Tobeh, A., Hassanzadeh, M., Saeidi, M., Gholizadeh, A. and Zabihi-e-Mahmoodabad, R., 2008. Effects of different plant density a nitrogen application rate on nitrogen use efficiency of potato tuber. Pakestan Journal Biology Science, 11: 1949-1952.

- Karimi Jalilehvandi, T., Maleki Farahani S. and Rezazadeh, A.R., 2017. Effects of sowing date and chemical fertilizer on seed vigor and qualitative and quantitative characteristics of Lady’s mantle (Lallemantia royleana Benth.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 33(1): 126-138.

- Kalyanasundaram, N.K., Patel, P.B. and Dalal, K.C., 1982. Nitrogen need of Plantago avena Forsk, in relation to the available nitrogen in soil. Indian Journal Science, 52(4): 240-242.

- Koocheki, A., Nassiri Mahallati, M., Moradi, R. and Mansori, R., 2012. Investigation of flow and nitrogen use efficiency in wheat production and consumption cycles (Triticum aestivum L.) and maize (Zea mays L.) in Iran. Journal of Agroecology, 4: 192-200.

- Lalleh, S., Jami Al-Ahmadi, M. and Parsa, S., 2018. Effect of different levels of organic and chemical fertilizers on yield, harvest index and extract percentage of hemp (Cannabis sativa L.). Iranian Journal of Field Crops Research, 15(4): 823-837.

- Lopez-Bellido, L., Lopez-Bellido, R.J. and Redondo, R., 2005 Nitrogen efficiency in wheat under rainfed Mediterranean conditions as affected by split nitrogen application. Field Crops Research, 94: 86-97.

- Noshad, H., Abdolahiyan, M. and Babaei, B., 2011. Different effects of nitrogen and phosphorus fertilizers on nitrogen absorption and nitrogen in sugar beet. Crop Science, 43(3): 529-539.

- Omidi, H., Jafarzadeh, L. and Rahimzadeh, M., 2010. Evaluation of drought stress on grain yield of canola genotypes using drought tolerance indices. Construction Research, 22(2): 16-23.

- Pooryosef, M., Mazaheri, D., Chaeechi, M.R., Rahimi, A. and Tavakoli, A., 2010. Soil fertility effect of different treatments on some agro-morphological characteristics and mucilage psyllium (Plantago ovata Forsk). Electronic Journal of Crop Production, 3(2): 193-213

- Poshtdar, A., Abdali Mashhadie, A.R., Moradi, F., Siadat, S.A. and Bakhshandeh, A., 2016. Effect of source and rate of nitogen fertilizer on yield and water and nitrogen use efficiency of peppermint (Mentha piperita L.). Iranian Journal of Crop Sciences, 18(1): 14-31.

- Qasem, J.R. and Hill, T.A., 1994. Inter- and intra-specific competition of fat-hen (Chenopodium album L.) and groundsel (Senecio vulgaris L.). Journal of Weed Research, 34(2): 109-118.

- Rasti, S., 2012. Effects of drought on crop and medicinal plant Balangu qualitative and quantitative characteristics. Master's thesis. Shahed University.

- Rasti, S., Omidi, H. and Jafarzadeh, L., 2012. The effect of salicylic acid hormone on germination, seedling growth and quantitative and qualitative characteristics of medicinal plants Balangu (Lallemantia royleana Wall.). The First National Congress on Medicinal Plants, Kish Island, 17-18 May.

- Sepehr, E., Malakouti, M.J., Kholdbarin, B., Karimian, N.J. and Samadi, A., 2009. Genotypic variation in P efficiency of selected Iranian cereals. International Journal Plant Production, 3(3): 17-28.

- Shahbaz, A.M., Oki, Y. and Adachi, T., 2005. Phosphorus nutrition of Brassica cultivars under deficient and adequate levels in solution culture: 236-237. In: Li, C., Zhang, F.S., Dobermann, A., Hinsinger, P., Lambers, H., LI, X.L., Marschner, P., Maene, L., McGrath, S., Oenema, O., Peng, S.B., Rengel, Z., Shen, Q.S., Welch, R.M., Wired, N., Yan, X.L. and Zhu, Y., (Eds.). Plant Nutrition for Food Security, Human Health and Environmental Protection, Tsinghua University Press. Beijing, China, 1207p.

- Talebi, S.M. and Khanlo, A., 2010. Morphology nut. Journal of Plants and Ecosystems, 25(7): 21-34.

- Zhang, L., Van der Werf, W., Bastiaans, L., Zhang, S., Li, B. and Spiertz, J.H.J., 2008. Light interception and utilization in relay intercrops of wheat and cotton. Field Crops Research, 107: 29-42.

- Zhao, R.F., Chen, X.P., Zhang, F.S., Zhang, H.L., Schroder, J. and Romheld, V., 2006. Fertilization and nitrogen balance in a wheat-maize rotation system in North China. Agronomy Journal, 98(4): 938-945.