گیاهان دارویی خوزستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام خوزستان

2 کارشناس پژوهشی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام خوزستان

3 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام اصفهان

چکیده

استفاده از گیاهان دارویی برای درمان بیماریها از قدیمترین ایام معمول بوده و بشر به اثرات مفید آنها پی‌برده و برای درمان خود مورد استفاده قرار می‌داده است. چون شناخت و تفکیک گیاهان دارویی و غیر دارویی از یکدیگر به سادگی میسر نبوده و انجام آن به زمان زیادی جهت مطالعه در این زمینه نیاز دارد، بنابراین شناسایی گیاهان دارویی و تفکیک آنها از سایر گیاهان می‌تواند کمک مؤثری به علاقه‌مندان استفاده از آنها و گیاه درمانی باشد.
در انجام این بررسی با استفاده از منابع معتبر گیاه‌شناسی موجود و استناد به مدارک مدون و تجربیات مردمی از طریق تکمیل فرم پرسشنامه‌ای توسط عطاریها و خبرگان محلی شهرستانهای مختلف استان و همچنین پیمایشهای میدانی در فصول چهارگانه در چهار منطقه رویشی بزرگ خوزستان کلیه گیاهان موجود مورد بررسی و نقاط پراکنش آنها، اطلاعات رویشگاهی، موارد مصرف و … یادداشت برداری شد و مورد تحقیق قرار گرفت.
از تعداد بیش از 950 گونه گیاهی فهرست شده در خوزستان حدود 225 گونه گیاهی در کتابهای موجود و عطاریهای استان تحت عنوان گیاهان دارویی معرفی شده‌اند. خانوده‌های گیاهی نعناعیان (Labiatae)، مینا (Compositae)،‌ پروانه‌آسا (Papilionaceae)، و چتریان (Umbelliferae) دارای بیشترین تعداد گیاه دارویی در خوزستان می‌باشند.
از مجموعه گیاهان جمع‌آوری شده گروه گیاهان اسانس‌دار و معطر در خوزستان قابل توجه و تعدادی قابل توصیه جهت توسعه کشت صنعتی، می‌باشند. گیاهان دارویی که نیاز به تعیین شیوه‌های مناسب بهره‌برداری دارند و نیز گونه‌هایی که به حفاظت و نگهداری آنها به منظور جلوگیری از انقراض آنها نیاز است معرفی گردیدند.

کلیدواژه‌ها


آئینه‌چی، یعقوب، 1358. فارماکوگنوزی. انتشارات دانشگاه تهران.

امین،‌غلامرضا، 1370. گیاهان دارویی سنتی ایران. وزارت بهداشت و درمان.

ثابتی، حبیب‌اله، 1976. درخت‌ها و درختچه‌های ایران،‌ سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی

رجحان، محمدصادق،‌1360. گیاه درمانی. انتشارات خیام.

زرگری، ‌علی، ‌(1368، 1369، 1370). جلد گیاهان دارویی. 1، 2، 3، 4 و 5 دانشگاه تهران.

شکری، مریم و نصرت الله صفائیان، 1374. مطالعه مقدماتی درختان و درختچه‌های دارویی منطقه هیرکانی، پژوهشی و سازندگی 7 صمصام شریعت، هادی و فریبر معطر،‌1363. گیاهان دارویی طبیعی، انتشارات روزبهان اصفهان

قهرمان، احمد، (1373، 1369). جلدهای 1 تا 4 کروموفیتهای ایران، نشر دانشگاهی

 قهرمان، احمد، فلور رنگی ایران، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

مبین، صادق،‌(1364، 1358). جلدهای 1 تا 3، رستنی‌‌های ایران. دانشگاه تهران

مظفریان، ولی‌اله، 1373. فلور خوزستان، مرکز تحقیقات منابع طبعی و امور دام خوزستان

مظفریان، ولی‌اله، 1375. فرهنگ نامهای گیاهان ایران،‌ نشر فرهنگ معاصر

میرحیدر، حسین، 1373. ‌معارف گیاهی. جلدهای 1 تا 6،‌ نشر فرهنگ اسلامی

Akademische Druck- U.Verlagsanstalt. Graz- Austria.

Hazim s. Daud, 1985, flora of kuwait, university of kuwait.

Rechinger, K.H.1963- 1997, Flora Iranica vol. 1-172.

Townsend, c.c. 1968- flora of Iraq. Vol. 4,8,9 Baghdad, M.of Agriculture