اثر تراکم و دمای هوا در زمان کاشت بر عملکرد و برخی صفات مورفوفیزیولوژیک گیاه دارویی سیر (Allium sativum L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی اثر دمای کاشت و همچنین تراکم بوته بر عملکرد و ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک گیاه سیر (Allium sativum L.) آزمایشی به‌صورت کرت‌‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه دمای کاشت بهاره (7.4 درجه سانتی‌گراد، 9 درجه سانتی‌گراد و 11 درجه سانتی‌گراد) و چهار تراکم کاشت (20، 40، 60 و 80 بوته در مترمربع) بودند. برهم‌کنش تیمارها بر عملکرد سیر، وزن برگ، ارتفاع گیاه، کلروفیل کل و کاروتنوئیدها در سطح 1% معنی‌دار بود. در صورتی‌که شاخص برداشت، تعداد سیرچه، میزان کلروفیل a و محتوای نسبی آب فقط تحت تأثیر دمای کاشت و تراکم قرار گرفتند. بیشترین عملکرد سیر (921 گرم در مترمربع) در تیمار کاشت در دمای 7 درجه سانتی‌گراد و با تراکم 80 بوته بدست آمد، در حالی‌که کمترین عملکرد (317 گرم در مترمربع) در شرایط کاشت در دمای 11 درجه سانتی‌گراد و تراکم 20 بوته مشاهده شد. روند تغییرات وزن برگ در تیمارهای مختلف تقریباً مشابه با روند تغییرات عملکرد بود. بیشترین مقدار کلروفیل کل (2.52 میلی‌گرم بر گرم) هنگام کاشت در دمای 9 درجه سانتی‌گراد و تراکم 20 بوته اندازه‌گیری شد، در حالی‌که کمترین مقدار کلروفیل کل (2.07 میلی‌گرم بر گرم) در تیمار کاشت در دمای 11 درجه سانتی‌گراد و تراکم 80 بوته مشاهده شد. بیشترین میزان شاخص برداشت (64.6%) در شرایط کاشت در دمای 7 درجه سانتی‌گراد مشاهده شد و با تأخیر در تاریخ کاشت و افزایش دما شاخص برداشت به‌صورت معنی‌داری کاهش یافت. به‌طوری که در شرایط کاشت در دمای 11 درجه سانتی‌گراد شاخص برداشت در مقایسه با تیمار کاشت در دمای 7.4 درجه سانتی‌گراد حدود 7% کاهش یافت. کمترین تعداد سیرچه در بوته (3.64) در شرایط کاشت در دمای 11 درجه سانتی‌گراد مشاهده شد که باعث شد تعداد سیرچه در مقایسه با تیمار کاشت در دمای 7.4 درجه سانتی‌گراد حدود 25% کاهش یابد. اثر تراکم نیز بر تعداد سیرچه در بوته معنی‌دار بود و در تراکم کاشت 80 بوته سیرچه‌های تولیدشده در بوته بیش از 14% کاهش یافت. از بین دماهای کاشت مورد مطالعه در منطقه بهترین دمای کاشت 7.4 درجه سانتی‌گراد بود، زیرا در این شرایط گیاه دوره رشد طولانی‌تر و فرصت بیشتری برای استفاده از منابع داشت. در هر سه دمای کاشت افزایش تراکم منجر به افزایش عملکرد شد ولی افزایش تراکم در دمای کاشت 7.4 درجه سانتی‌گراد تأثیر بیشتری در افزایش عملکرد داشت.

کلیدواژه‌ها


- Ahmadi, M., Kamkar, B., Soltani, A., Zeinali, A. and Arabameri, R., 2010. The effect of planting date on duration of phonological phases in wheat cultivars and it's relation with grain yield. Journal of Plant Production (Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources), 7(2): 109-122.

- Bidmeshki, A., Arvin, M.J. and Maghsoudi, K., 2012. Effect of indole-3 butyric acid (IBA) foliar application on growth, bulb yield and allicin of garlic (Allium sativum L.) under water deficit stress in field. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 28(3): 567-577.

- Castellanos, J.Z., Vargas-Tapia, P., Ojodeagua, J.L., Hoyos, G., Alcantar-Gonzalez, G., Mendez, F.S., Alvarez-Sanchez, E. and Gardea, A.A., 2004. Garlic productivity and profitability as affected by seed clove size, planting density and planting method. Horticultural Science, 39(6): 1272-1277.

- Darabi, A., 2015. Evaluation of the effect of transplant and set methods on bulbing date and growth indices of onion genotypes. Iranian Journal of Horticultural Sciences (Iranian Journal of Agricultural Sciences), 46: 157-168.

- FAO (Food and Agriculture Organization), 2017. FAOSTAT Database. Available at Web site http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC (Accessed: 05 December 2017).

- Jamroz, M., Lahiag, M., Naeem, N. and Mohammad, N., 2002. Effect of different planting dates and spacing on growth and yield of garlic cv. Bianco. Online Journal of Biological Science, 1(4): 206-208.

- Javadi, H., Rezvani Moghaddam, P., Seghatoleslami, M. and Mosavi, G., 2015. Effect of sowing date and plant density on yield and yield components of common purslane (Protulaca Oleracea L.). Iranian Journal of Field Crops Research, 15(1): 113-123.

- Kamenetsky, R., 2007. Garlic: botany and horticulture. Horticultural Reviews, 33: 123-172.

- Kheirkhah, M., Mohammadkhani, F., Dadkhah, A. and Ghorbanzadeh Neghab, M., 2016. Above ground growing trends of Persian shallot (Allium altissimum Regel.) as affected by different levels of phosphorus application and planting densities. Journal of Crop Ecophysiology, 10(2): 297-310.

- Khodadadi, M. and Nosrati, A.E., 2011. Effect of sowing date and planting density on yield and yield components of white garlic of Hamadan. Seed and Plant Production Journal, 27: 491-500.

- Koocheki, A., Nassiri Mahallati, M., Nourbakhsh, F. and Nehbandani, A., 2016. the effect of planting pattern and density on yield and yield components of sesame (Sesamum indicum L.). Iranian Journal of Field Crops Research, 15(1): 31-45.

- Kuai, J., Sun, Y., Zhou, M., Zhang, P., Zuo, Q., Wu, J. and Zhou, G., 2016. The effect of nitrogen application and planting density on the radiation use efficiency and the stem lignin metabolism in rapeseed (Brassica napus L.). Field Crops Research, 199: 89-98.

- Kurtar, E.S. and Ayan, A.K., 2005. Effects of gibberellic acid (GA3) and indole acetic acid (IAA) on flowering, stalk elongation and bulb characteristics of tulip (Tulipa gesneriana var. cassini). Pakistan Journal of Bioogical Sciences,
8: 273-277.

- Lichtenthaler, H.K., 1987. Chlorophyll and carotenoids: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in Enzymology, 148: 350-382.

- Mirshekari, B. and Mobasher, M., 2006. Effect of sowing date, plant density and onion size on seed yield of Azarshahr Red onion variety in Tabriz. Journal of Agricultural Sciences, 12(2): 397-405.

- Mirzaei, R., Liaghati, H. and Mahdavi Damghani, A.M., 2007. Evaluating yield quality and quantity of garlic as affected by different farming systems and garlic clones. Pakistan Journal of Biological Sciences, 10(13): 2219-2224.

- Moradhajati, P. and Shokuhfar, A., 2016. Growth analysis, yield and yield components of three barley cultivars (Hordeum vulgare L.) under different seeding rates. Journal of Crop Ecophysiology, 10: 461-476.

- Moravčević, D., Bjelić, V., Savić, D., Varga, J.G., Beatović, D., Jelačić, S. and Zarić, V., 2011. Effect of plant density on the characteristics of photosynthetic apparatus of garlic (Allium sativum var. vulgare L.). African Journal of Biotechnology, 10(71): 15861-15868.

- Naruka, I.S. and Dhaka, R.S., 2001. Effect of row spacing and nitrogen fertilization on growth, yield and composition of bulb in garlic (Allium sativum L.) cultivars. Journal of spices and Aromatic crops, 10(2): 111-117.

- Olfati, J.A., Mahdieh-Najafabadi, M.B. and Rabiee, M., 2016. Between-row spacing and local accession on the yield and quality of garlic. Comunicata Scientiae, 7(1): 112-121.

- Pazireh, S., Nezami, A., Kafi, M. and Goldani, M., 2017. The effect of ecotype and planting date on freezing tolerance in garlic medicinal plant (Allium sativum L.) under controlled conditions. Environmental Stresses in Crop Sciences, 10(1): 151-162.

- Petropoulos, S., Fernandes, A., Barros, L., Ciric, A., Sokovic, M. and Ferreira, I.C.F., 2017. Antimicrobial and antioxidant properties of various Greek garlic genotypes. Food Chemistry, 245: 7-12.

- Qasim, M., Ashraf, M.M., Jamil, A.M., Rehman, Y.S.U. and Rha, E.S., 2003. Water relations and gas exchange properties in some elite canola (Brassica napus L.) lines under salt stress. Annals of Applied Biology, 142(3): 307-316.

- Rostami, M. and Mohammadi, H., 2013. Effects of planting date and corm density on growth and yield of saffron (Crocus sativus L.) under Malayer climatic conditions. Agroecology, 5(1): 27-38.

- Saberi, M.H. and Arazmjoo, E., 2015. Effect of sowing date on yield and some of agronomic traits of rapeseed (Brassica napus) in Birjand. Journal of Crop Production Research, 7: 1-9.

- Sabzevari, S., Kafi, M., Bannayan, M. and Khazaie, H., 2015. Investigation of thermal requirement, growth and yield characteristics of two species of Persian shallot (Allium altissimum and A. hertifulium) in different density, bulb weight and flowering stem removing. Agroecology, 6(4): 836-847.

- Sedaghati, A., Kafi, M., Rezvan Bidokhti, S. and Akbari, S., 2016. Effects of planting date and density on yield and yield components and allicin content of two garlic (Allium sativum L.) ecotypes. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 31(6): 1024-1034.

- Sepehri, A., Mehranrad, T. and Karami, A., 2015. Effect of planting date and plant density on yield, harvest index and calendic acid content of two varieties of marigold (Calendula officinalis L.) in Arak. Journal of Agricultur Science and sustainable production, 25(1): 1-12.

- Shahidur, M. and Aminul, M., 2004. Effect of planting date and gibberllic acid on the growth and yield of garlic (Allium sativum L.). Asian Journal of Plant Science, 3(3): 344-352.

- Stall, W.M., 2010. Weed control in bulb crops (onion, leek, garlic and shallot). Horticultural Sciences, 193: 1-3.

- Subrata, C., Chattopadhyay, P.K. and Hassan, M.A., 2010. Dynamics of growth and yield of garlic in variable planting time and applied nutrient. Indian Journal of Horticulture, 67(3): 348-352.

- Wu, C., Wang, M., Dong, Y., Cheng, Z. and Meng, H., 2015. Growth, bolting and yield of garlic (Allium sativum L.) in response to clove chilling treatment. Scientia Horticulturae, 194: 43-52.

- Zare Abyaneh, H., Bayat Varkeshi, M., Ghasemi, A., Marofi, S. and Amiri Chayjan, R., 2011. Determination of water requirement, single and dual crop coefficient of garlic (Allium sativum) in the cold semi-arid climate. Australian Journal of Crop Science, 5(8): 1050-1054.