تنوع ژنتیکی و مقایسه صفات فیزیکوشیمیایی سه جمعیت خیار آب‌پران (Ecballium elaterium (L.) Rich.) واقع در استان اردبیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی پسادکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 مربی، گروه مهندسی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران

چکیده

خیار آب‌پران (Ecballium elaterium (L.) Rich.) از تیره Cucurbitaceae و گونه وحشی بوده که بومی مناطق معتدل آسیا، شمال آفریقا و اروپا می‌باشد. این گیاه یکی از ذخایر مهم دارویی در دنیا محسوب می‌شود. در این تحقیق صفات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی اکوتیپ‌های خیار آب‌پران از سه رویشگاه‌ طبیعی آن در استان اردبیل شامل مناطق گرمی، بیله‌سوار و پارس‌آباد (از هر منطقه 10 جمعیت) بررسی شدند. نتایج نشان دادند که اکوتیپ‌های پارس‌آباد دارای میوه‌های بزرگتر و میزان کلروفیل و کاروتنوئید بیشتری بودند. از آن‌جایی که تنوع ژنتیکی این گیاه در منابع جهانی به‌صورت جامع بررسی نشده، ازاین‌رو در این پژوهش تنوع ژنتیکی سه اکوتیپ خیار آب‌پران با استفاده از 13 نشانگر ISSR بررسی شد و برای ارزیابی شباهت ژنتیکی میان نمونه‌ها از تجزیه خوشه‌ای به روش جاکارد استفاده گردید. آغازگر ISSR13 بیشترین چندشکلی (46%) را بین آغازگرها نشان داد. تجزیه نتایج مولکولی توده‌های خیار آب‌پران نشان داد که کمترین شباهت ژنتیکی بین دو اکوتیپ از جمعیت بیله‌سوار و گرمی دیده شد. تجزیه خوشه‌ای داده‌های مولکولی نیز نمونه‌ها را در پنج گروه دسته‌بندی کرد. نتایج نشان داد که نشانگر ISSR به‌عنوان یک نشانگر مناسب قادر است تنوع ژنتیکی موجود بین اکوتیپ‌های گیاه خیار آب‌پران را آشکار کند.

کلیدواژه‌ها


- Adwan, G., Salameh, Y. and Adwan, K., 2011. Effect of ethanolic extract of Ecballium elaterium against Staphylococcus aureus and Candida albicans. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 1: 456-460.

- Babaei Kafaki, S., Khademi, A. and Mataji, M., 2009. Relationship between leaf area index and phisiographical and edaphical condition in a Quercus macranthera stand (Case study: Andebil's forest, Khalkhal). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 17(2): 280-289.

- Brake, M., Migdadi, H., Al-Gharaibeh, M., Ayoub, S., Haddad, N. and El Oqlah, A., 2014. Characterization of Jordanian olive cultivars (Olea europaea L.) using RAPD and ISSR molecular markers. Scientia Horticulturae, 176: 282-289.

- Cavaliere, C., 2009. The effects of climate change on medicinal and aromatic plants. Herbal Gram, 81: 44-57.

- Koca, U., Ozcelik, B. and Ozgen, S., 2010. Comparative in vitro activity of medicinal plants Arnebia densiflora and Ecballium elaterium against isolated strains of Klebsiella pneumonia. Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences, 7: 197-204.

- Leppik, E.F., 1996. Searching gene cucumis through host-parasite relationship. Euphytica, 15(3): 323-328.

- McMahon, S.M., Harrison, S.P., Armbruster, W.S., Bartlein, P.J., Beale, C.M. and Edwards, M.E., 2011. Improving assessment and modelling of climate change impacts on global terrestrial biodiversity. Trends in Ecology & Evolution, 26: 249-259.

- Miguera Mosquera, M.I. and Perez Galvez, A., 1998. Study of ability and kinetics of the main carotenoid pigments of red pepper in the de-esterification reaction. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 46: 566-569.

- Mozafarian, V., 2008. Iran Flora: Number 347. Research Institute of Forests and Rangelands, 54p.

- Najar, M., Hemati, Kh., Khorasaninezhad, S., Garmkhani, A. and Bagherifard, A., 2015. The effect of height on morphological characteristics and some secondary metabolites of Nettle plant in Mazandaran and Golestan provinces. Iranian Plant Ecophysiology Research, 53(5): 223-234.

- Omidbaigi, R., 1995. Approaches to Production and Processing of Medicinal Plants (Vol 2). Astan-Quds Razavi Publication, 414p.

- Perrier, X. and Jacquemoud-Collet, J.P., 2006. DARwin software, http://darwin.cirad.fr/darwin.

- Pivoriene, O., Pasakinskiene, I., Brazauskas, G., Lideikyte, L., Jensen, L.B. and Lübberstedt, T., 2008. Inter-simple sequence repeat (ISSR) loci mapping in the genome of perennial ryegrass. Biologija, 54(1): 17-21.

- Ye, C., Yu, Z., Kong, F., Wu, S. and Wang, B., 2005. R-ISSR as a new tool for genomic fingerprinting, mapping, and gene tagging. Plant Molecular Biology Reporter, 23: 167-177.

- Yeh, F.C., Yang, R.C. and Boyle, T., 1999. POPGENE version 1.31. Microsoft Window-based Freeware for Population Genetic Analysis, University of Alberta, Edmonton, AB, Canada.