بررسی تنوع صفات مورفولوژیک و اسانس جمعیت‌های مختلف Achillea wilhelmsii C. Koch

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

یکی از مهمترین روش‌های حفظ و بقای گیاهان در طبیعت، کشت و اهلی کردن گونه‌های گیاهی و انتخاب بهترین جمعیت می‌باشد. با توجه به لزوم کشت و اهلی کردن گیاهان دارویی، در این تحقیق 22 جمعیت Achillea wilhelmsii C. Koch در ایستگاه تحقیقات البرز (مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور) کاشته شده و مورد ارزیابی قرار گرفت. این تحقیق در قالب طرح بلوک کاملاً تصادفی در سال 94-1392 انجام شد. به‌منظور بررسی و مقایسه صفات مورفولوژیک جمعیت‌های مختلف این گیاه، در زمان 50% گلدهی، صفاتی مانند ارتفاع بوته، سطح تاج پوشش، تعداد ساقه اصلی، تعداد کلاپرک در بوته، تعداد گلچه در کلاپرک، وزن تر و خشک بوته و بازده اسانس اندازه‌گیری شد. اسانس‌گیری به روش تقطیر با آب و با دستگاه کلونجر انجام شد. تجزیه واریانس و مقایسه میانگین صفات مورد‌ مطالعه نشان داد که تفاوت بین صفات در جمعیت‌های مختلف در سطح احتمال 1% معنی‌دار بودند. نتایج نشان داد که جمعیت سقز1 بیشترین ارتفاع بوته، وزن خشک بوته، تعداد کلاپرک و گلچه و میزان اسانس را داشت. همبستگی صفات مورد مطالعه با یکدیگر نیز در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود، البته همبستگی معنی‌داری میان بازده اسانس با دیگر صفات بجز تعداد کلاپرک وجود نداشت. با استفاده از تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، 5 مؤلفه اول 99% از کل واریانس متغیرها را توجیه کردند که صفات سطح تاج پوشش، ارتفاع بوته، تعداد ساقه، تعداد کلاپرک، وزن تر و خشک بوته با ضریب مثبت مهمترین نقش را در تبیین مؤلفه اول داشتند و 75% از واریانس متغیرها را توجیه نمودند. در تجزیه خوشه‌ای، اکسشن‌ها در 3 گروه متفاوت قرار گرفتند که اکسشن سقز1 به‌طور شاخص در خوشه جداگانه‌ای قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها


- Alimardan, E., Salehi Shanjani, P., Jafari, A.A. and Tabaei Aghdaei, S.R., 2015. Evaluation of yield and morphological traits in Iranian populations of Yarrow (Achillea millefolium L. and A. bieberestini L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 31(4): 661-675.

- Babalar, M., Khoshsokhan, F., Fattahi Moghaddam, M.R. and Pourmeidani, A., 2013. An evaluation of the morphological diversity and oil content in some populations of Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen. Iranian Journal of Horticultural Science, 44(2): 119-128.

- D’Andrea, L., 2002. Variation of morphology yield and essential oil components in common chamomile (Chamomilla recutita) cultivation grown in southern Italy. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants. 9(4): 359-365.

- Farajpour, M., 2009. Study of Genetic and Morphological Variety Intra- and interspecific of Yarrow in Iran. M.Sc. Thesis Agronomy and Plant Breeding, Tehran University.

- Franz, C. and Holzl, J., 1978. Preliminary morphological and chemical characterization of some populations and varieties of Matricaria chamomilla L. Acta Horticulture, 73, 109-114.

- Ghani, A., Tehranifar, A., Azizi, M. and Taghi Ebadi, M., 2011. Effect of the date of planting on morphological characteristics, yield and essential oil content of Achillea millefolium subsp millefolium.L in Mashhad climatic conditions. Iranian Journal of Field Crops Research, 9(3): 447-453.

- Ghani, A., Azizi, M., Pahlavanpour, A.A. and Hassanzadeh-Khayyat, M., 2009. Comparative study on the essential oil content and composition of Achillea eriophora DC. in field and wild conditions. Journal of Medicinal Plants, 2(30): 120-128.

- Ghani, A., Azizi, M., Hassanzadeh Khayyat, M. and Pahlavanpour, A.A., 2008. Analysing essential oils of two wild populations of Achillea wilhelmsii Koch. Journal of Water and Soil Science (Journal of Science and Technology of Agriculture and Natural Resources), 12(45): 581-589.

- Ghavami, F., 1997. Evaluation of Morphological, Phenological Characteristics and Electrophoretic Patterns of Protein of Mung Seeds. M.Sc. Thesis Agronomy, Isfahan University of Technology.

- Giorgi, A., Bononi, M., Tateo, F. and Cocucci, M., 2005. Yarrow (Achillea millefolium L.) growth at different altitudes in Central Italian Alps: biomass yield, oil content and quality. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants, 11(3) 47-58.

- Mehdikhani, H., 2006. Morphological and molecular variation in Matricaria spp. M.Sc. Thesis, Zabol University.

- Mehrpur, S., Mirzaie-Nadoushan, H., Majd, A. and Sefidkon, F., 2002. Karyotypic studies of two Thymus species. Cytologia, 67(4): 343-349.

- Mirahmadi, S.F., 2010. Assessment of Genetic Variety of Some Iranian Population of Yellow Yarrow with Using of Morphological Markers, DNA and Phytochemical. M.Sc. Thesis of Horticultural Science, Tehran University.

- Mozaffarian, V., 2008. Flora of Iran (No. 59 Compositae: Anthemideae & Echinopeae). Research Institute of Forest and Ranglands, Tehran, Iran, 443p.

- Omidbaigi, R., 2005. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 1). Astan Qods Razavi Publisher, Mashhad, 347p.

- Omidi Tabrizi, A.H., Ghannadha, M.R., Ahmadi, M.R. and Payghambari, S.A., 1999. Evaluation of some important agronomic traits safflower using multivariate statistical methods. Iranian Journal of Agriculture Science, 30(4): 817-826.

- Patel, D.G., Patel, P.S. and Patel, I.D., 2008. Studies on variability of some morphological characters in fennel (Foeniculum vulgare Mill.). Journal of Spices and Aromatic Crops, 17: 29-32.

- Rahimmalek, M., 2012. Genetic relationships among Achillea tenuifolia accessions using molecular and morphological markers. Plant Omics Journal, 5(2): 128-135.

- Rahimmalek, M., Sayed Tabatabaei, B.E., Etemadi, N., Hossein Golid, S.A., Arzania, A. and Zeinalie, H., 2009. Essential oil variation among and within six Achillea species transferred from different ecological region in Iran to the field conditions. Industrial Crops and Products, 29: 348-355.

- Rechinger, K.H., 1982. Flora Iranica (No. 154). Akademische Druck-u. Verlagsanstalt Graz, Austria.

- Salamati, M.S. and Yosofi, M., 2014. Evaluation of variation for yield and morphological traits in Dracocephalum moldavica L. genotypes. Journal of Plant Researches (Irania Journal of Biology), 27(1): 91-99.

- Tabaei-Aghdaei, S.R., Rezaee, M.B. and Jebelly, M., 2004. Flower yield and Morphological characterististics in some genotypes of Rosa damascena Mill. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 20(1): 111-123.

- Taviani, P., Rosellini, D. and Veronesi, F., 2002. Variation of agronomic and essential oil traits among wild population of Chamomilla recutita L. from central Italy. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants, 9(4): 359-365.

- Yousefzadeh, K., 2008. Study of Genetic Variation of Chamomile Tribe Based on morphological and Karyological Characteristics. M.Sc. Thesis Agronomy and Plant Breeding, Agricultural Faculty, Shahr-e Kord University.

- Zargari, A., 1989. Medicinal Plants (Vol. 3). Tehran University Publication, Tehran, 896p.

- Zeinali, E. and Rahimmalek, M., 2013. Effect of seasonal variation on essential oil yield, and morpho-physiological properties of Achillea filipendulina Lam. Journal of Herbal Drugs, 3(4): 199-208.

- Zeinali, H., Mozaffarian, V., Safaii, L., Davazdah emami, S. and Hooshmand, S.A., 2010. Study of morphological, phenological and essential oil variation in Matricaria recutita L. Plant Production Technology, 10(1): 49-58.

- Zeinali, H., Tabaei Aghdaei, S.R., Asgarzadeh, M., Kiyanipor, A. and Abtahi, S.M., 2007. Study the relationship between yield and flower yield components in genotypes of Rosa damascena Mill. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 23(2): 195-203.

- Zeinali, H., 1998. Evaluation of phenotypic and genotypic variety patterns assessment of yield and its parts in Sesame. M.Sc. Thesis Agronomy, Isfahan University.