بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های مختلف بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) با استفاده از صفات مورفولوژیک و درصد اسانس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه به‌نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

2 استادیار، گروه به‌نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

چکیده

با وجود اهمیت گیاه دارویی بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) که یکی از اصلی‌ترین گیاهان دارویی پرمصرف در سراسر جهان می‌باشد، اطلاعات ناچیزی در مورد تنوع ژنتیکی درون و بین جمعیتی آن در ایران وجود دارد. این پژوهش با هدف بررسی تنوع ژنتیکی 15 توده بابونه آلمانی براساس خصوصیات مورفولوژیک در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام و صفات ارتفاع، قطر گل، قطر نهنج، وزن تر گل، وزن خشک گل، زی‌توده تر، زی‌توده خشک، شاخص گلدهی، درصد اسانس و درصد کامازولن مورد بررسی و تجزیه واریانس قرار گرفت. جمعیت‌ها از نظر تمامی صفات اختلاف معنی‌دار (P≤0.01) داشتند. تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی برای صفات زی‌توده تر، زی‌توده خشک و درصد کامازولن بیش از 60% بدست آمد. وراثت‌پذیری صفات درصد کامازولن (94.04)، زی‌توده تر (93.09)، ارتفاع گیاه (90.59)، قطر گل (86.52)، وزن خشک گل (84.15) و زی‌توده خشک (83.08) مقادیر قابل توجهی بدست آمد. بالاترین و کمترین زی‌توده خشک مربوط به جمعیت‌های همدان و اورآ به‌ترتیب با 9700 و 753 کیلوگرم در هکتار بود. بالاترین درصد کامازولن و درصد اسانس به‌ترتیب از جمعیت دهرود (14.10)، جم و ریز (0.61) بدست آمد. قطر گل بالاترین همبستگی (0.62) با درصد اسانس داشت. عملیات تجزیه رگرسیون گام به گام برای درصد اسانس به‌عنوان متغیر وابسته انجام شد که به‌ترتیب چهار صفت قطر گل، ارتفاع، وزن تر و خشک گل وارد مدل شدند که 59% تغییرات را توجیه کردند. در تجزیه علّیت برای درصد اسانس به‌عنوان متغیر وابسته، بیشترین اثر مستقیم مربوط به وزن تر گل (1.09) و بیشترین اثر غیرمستقیم مربوط به وزن تر گل از طریق وزن خشک گل (1.06) بود. نتایج تجزیه خوشه‌ای، جمعیت‌های مورد بررسی را در سه گروه قرار داد که گروه‌بندی آنها از توزیع جغرافیایی پیروی نمی‌کرد.

کلیدواژه‌ها


- Adeli, N., Alizadeh, M.A., Mohammadi, A.A. and Jafari, A.A., 2015. Evaluation of morphologic and phenologic traits and essential oil yield of some populations of chamomile (Anthemis haussknechtii). Journal of Agronomy, 106(28): 185-192.

- Applequist, W.L., 2002. A reassessment of the nomenclature of Matricaria L. and Tripleurospermum Sch. Bip. (Asteraceae). Taxon, 51(4): 757-761.

- D’Andrea, L., 2002. Variation of morphology yield and essential oil components in common chamomile (Chamomilla recutita) cultivation grown in southern Italy. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants. 9(4): 359-365.

- Farshadfar, E., 1997. The Application of Quantitative Genetics in Plant Breeding (Vol. 1). Taq-e Bostan publishers, 528p.

- Kameswara Rao, N., 2004. Review-Plant genetic resources: Advancing conservation and use through biotechnology. African Journal of Biotechnology, 3(2): 136-145.

- Mahdikhani, H., Solouki, M., Zenali, H. and Imamjomeh, A.A., 2006. A study of Morphological and molecular diversity in Matricaria spp. Master's thesis, Zabul University, School of Agriculture.

- Mahdikhani, H., Zenali, H., Solouki, M. and Imamjomeh, A.A., 2014. Investigation of agronomic traits and their relationships in German chamomile landraces (Matricaria chamomilla L.). Agronomy Journal (Pajouhesh & Sazandegi), 105: 81-90.

- Mohammadi, R., 2008. Investigation on agronomical, phytochemical and nutrient variation in German chamomile. Master's Thesis, Tarbiat Modares University.

- Mohammadi, R., Dehghani, H. and Zainali, H., 2014. Study the genetic diversity of different chamomile (Matricaria chamomilla L.) landraces using morphological and phonological traits. Journal of Agronomy, 27(105): 74-63.

- Noori, F., Salehi Shanjani, P., Beyki bandarabadi, A.H., Alizade, A.M., Tabaei Aghdaei, R. and Hadadi, R., 2012. Genetic diversity and relationships among Iranian chamomile species and populations using total proteins marker its association with biochemical characteristics. 12th Iranian Genetics Congress, Tehran, Iran, 22-24 May.

- Omidbaigi, R., 2000. Production and Processing of Medicinal Plants: An Approach (Vol 3). Astan Quds Razavi Press, Tehran, 397pp.

- Pandey, S., Kumar, S., Mishra, U., Rai, A., Singh. M. and Rai, M., 2008. Genetic diversity in Indian ash gourd (Benincasa hispida) accessions as revealed by quantitative traits and RAPD markers. Scientia Horticulturae, 118: 80-86.

- Pirkhezri, M., Hassani, M. E. and Fakhre Tabatabai, M., 2008. Evaluation of genetic diversity of some German chamomile populations (Matricaria chamomilla L.) using some morphological and agronomical characteristics. Journal of Horticultural Science (Agricultural Science and Technology), 22(2): 87-99.

- Qasemi Dehkordi, N., 2002. Iranian Pharmacopoeia. Ministry of Health and Medical Education, 795p.

- Solouki, M., Mahdikhani, H., Zeinali, H. and Emamjomeh, A.A., 2008. Study of genetic diversity in chamomile (Matricaria chamomilla) based on morphological traits and molecular markers. Scientia Horticulturae, 117: 281-287.

- Solouki, M., Mahdikhani, H. and Zeinali, H., 2013. Study the genetic diversity of chamomile landraces (Matricaria aurea L.) Sch. Bip.) Using random and semi-random primers. Journal of Crop Breeding, 5(11): 69-82.

- Taiz, L. and Zeiger, E., 2000. Plant Physiology. Sinauer Associates, Inc., Sunderland Publishers.

- Zeinali, H., Tavassoli, M., Mozaffarian, V., Sefidkon, F., Rezaei, M.B. and Safaei, L., 2007. Study the German chamomile genotypesin terms of flower yield and its components. 3th Congress on Medicinal Plants, Tehran, 24-25 October: 275.

- Zeinali, H., Mozaffarian, V., Davazdah Emami, S. and Hooshmand, S., 2010. Study of morphological, phonological and essential oil variation in Matricaria recutica L. Plant Production Technology, 1(10): 49-57.