ارزیابی صفات فیزیولوژیک و عملکرد خیار آلوده به آفت سفید بالک (Bemisia tabaci) تحت تأثیر عصاره شش گونه گیاه دارویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 استادیار، گروه علوم باغبانی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

5 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده

عصاره گیاهان دارویی ممکن است به‌عنوان آفت کشت زیستی دوست‌دار طبیعت و بدون خطر برای انسان‌ها و حیوانات مورد استفاده قرار گیرند. در این تحقیق، اثرات شش گیاه دارویی بومی شامل Satureja sahendica Bornm.، Satureja khuzistanica Jamzad، Scrophularia striata Boiss.، Thymbra spicata L.، Oliveria decumbens Vent. و Vitex agnus-castus L. و سم استامی‌پراید در کنترل آفت سفید بالک خیار (Bemisia tabaci) و برخی پاسخ‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه خیار در شرایط مزرعه ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تمام عصاره‌های بکار رفته سبب کاهش جمعیت سفید بالک نسبت به شاهد شدند. اما از میان آنها، بیشترین تأثیر در کنترل این آفت برای Oliveria decumbens Vent. ثبت گردید. کاربرد عصاره‌ها به‌ویژه در غلظت‌های ppm500 و ppm1000 سبب افزایش معنی‌دار تعداد میوه درجه ‌یک و تعداد میوه درجه‌ دو شد. با افزایش غلظت عصاره‌ها از ppm250 تا ppm1000، محتوی پتاسیم برگ افزایش و محتوی کلسیم و سفتی میوه کاهش یافت. نتایج نشان داد که کاربرد عصاره‌ها و سم استامی‌پراید به‌ویژه در غلظت بالا (ppm1000) باعث ایجاد برخی اثرات منفی در گیاه میزبان و افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان شد. به‌طور کلی، تمام عصاره‌های بکار رفته به‌ویژه عصاره Oliveria decumbens Vent.، در غلظت‌های پایین سبب کنترل مؤثر آفت سفید بالک بدون اثرات منفی بر گیاه میزبان در مقایسه با حشره‌کش استامی‌پراید شدند.

کلیدواژه‌ها


- Asgari Marjanlu, A., Mostofi, Y., Shoeibi, S. and Maghoumi, M., 2009. Effect of basil (Ocimum basilicum L.) essential oil on gray mold control and postharvest quality of strawberry (cv. Selva). Journal of Medicinal Plants, 4(29): 131-139.

- Aslan, D., Özbec, H., Çalmasur, Ö. and Sahin, F., 2004. Toxicity of essential oil vapours to two greenhouse pests, Tetranychus urticae Koch and Bemisia tabaci Genn. Industrial Crop and Products, 19: 167-173.

- Bagheri, R. and Arjomand, M.J., 2011. Allelopathic effects of Thymus caramanicus Jalas on some vegetative indexes of Amygdalus scoparis Spach. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 27(2): 261-270.

- Batish, D.R., Singh, H.P., Kohli, R.K. and Kaur, S., 2008. Eucaliptus essencial oil as a natural pesticide. Forest Ecology and Management, 256: 2166-2174.

- Bolkhina, O., Viroleinen, E. and Fagerstedt, K., 2003. Antioxidants, oxidative damage and oxygen deprivation stress. A Review Annals of Botany, 91: 179-194.

- Dhindsa, R.S. and Motowe, W., 1981. Drought tolerance in two mosses: correlation with enzymatic defense against lipid peroxidation. Journal of Experimental Botany, 32: 79-91.

- Eghbali, S., Rashed-Mohassel, M.H., Nassiri-Mahallati, M. and Kazerooni-Monfared, E., 2007. Allelopathic potential of shoot and corm of saffron residues on wheat, rye, vetch and bean. Iranian Journal of Agricultural Research, 6: 227-234.

- Hasanzadeh, N., 2005. Technological implication of natural products in plant diseases management with special emphasis on fireblight. Special Journal of Agricultural Sciences, 11(1): 53-68.

- Idris, A.B., Khalid, S.A.N. and Mohamad Roff, M.N., 2012. Effectiveness of sticky trap designs and colours in trapping alate whitefly, Bemisia tabaci (Hemiptera: Aleyrodidae). Pertanika Journal of Tropical Agriculture Sciences, 35(1): 127-134.

- Imran, A.M., 2014. Effect of Peganum harmala on seed germination, seedling growth and calcium potassium content of Triticum aestivum and Hordeum vulgare. Journal of Babylon University/Pure and Applied Sciences, 9: 11-23.

- Isman, M.B., 2006. Botanical insecticides, deterrents, and repellents in modern agriculture and an increasingly regulated world. Annual Review of Entomology, 51: 45-66.

- Mohammaddoust, H.R., Sayaah, M., Asghari, A. and Pourmoradkabir, B., 2014. The allelopathic effects of fresh and dry residual extract of wild mutard (Sinapis arvensis) and Canada Thistle (Cirsium arvense) on germination and nutrient uptake of canola (Brassica napus). Research and development, 23: 41-47.

- Omidpanah, N., Asrar, Z. and Moradshahi, A., 2011. Allelopathic potential of Zhumeria majdae essential oil on Brassica napus Talaye cultivar plant.Biology, 3(7): 1-10.

- Rajendran, S., 2001. Alternatives to methyl bromide as fumigants for stored food commodities. The Royal Society of Chemistry, 249-253.

- Sarailoo, M.H., 2011. Effect of several plant extracts with detergent against cotton Bemisia tabaci. Journal of Plant Protection, 25(4): 351-357.

- Shahnia, M. and Khaksar, R., 2012. Evaluation of antibacterial activity and methods for determining the minimum inhibitory concentration of essential oils against pathogenic bacteria. Journal of Nutrition Sciences and Food Iran, 7(5): 949-955.

- Singh, H.P., Batish, D.R., Kaur, S., Arora, K. and Kohli, R.K., 2006. α-pinene inhibited growth and induces oxidative stress in roots. Annual Botany, 98: 1261-1269.

- Trumble, J., 2002. Caveat emptor: Safety considerations for natural products used in arthropod control. American Entomologist, 48: 7-13.

- Tzortzakis, N.G., 2007. Maintaining postharvest quality of fresh produce with volatile compounds. Innovative Food Science & Emerging Technologies, 8(1): 111-116.

- Valverde, J.M., Valera, D., Martinez-Romero, D., Guillen, F., Castillos, A. and Serrano, M., 2006. The combination of modified atmosphere packaging with eugenol or thymol to maintain quality, safty and functional properties of table grapes. Post Harvest Biology and Technology, 41: 317-327.

- Yadav, A. and Mendhulkar, V.D., 2015. Repellency and toxicity of Couroupita guianensis leaf extract against silverleaf whitefly (Bemisia tabaci). Pest Managment Science, 72: 179-189.

- Yang, N.W., Li, A.L., Wan, F.H., Liu, W.X. and Johnson, D., 2010. Effects of plant essential oils on immature and adult sweetpotato whitefly, Bemisia tabaci biotype B. Crop Protection, 29: 1200-1207.