بررسی خصوصیات مورفولوژی، اتنوفارماکولوژی، بیوشیمیایی و ضد‌قارچی گیاه دارویی علف سالک (Ceratocephalus falcatus L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

چکیده

امروزه کنترل زیستی عوامل بیماری‌زای گیاهی با هدف کاهش اثرات خطرناک آفت‌کش‌های شیمیایی ازجمله تهدید سلامتی بشر، آلودگی محیط‌زیست، از بین بردن موجودات غیرهدف و پیدایش عوامل بیماری‌زای مقاوم یک اولویت می‌باشد. علف سالک (Ceratocephalus falcatus L.) گونه‌ای از تیره آلاله، گیاه بسیار کوچک و کوتاه، یک‌ساله، به ارتفاع 5-3 سانتی‌متر، با ساقه کوتاه است. نمونه‌های گیاهی در سه تکرار بر پایه طرح کاملاً تصادفی در اردیبهشت‌ماه 1394 از روستای بوژمهران (شهرستان نیشابور) با هدف ثبت خصوصیات مورفولوژیکی، بررسی خصوصیات فیتوشیمیایی شامل فنل کل، فلاونوئید کل و خاصیت آنتی‌اکسیدانی و اثر عصاره آبی، متانولی و استونی این گیاه روی قارچ Fusarium graminearum جمع‌آوری گردید. تعداد گل در هر بوته به‌طور میانگین 5 عدد، تعداد برگ 19 عدد و طول اندام هوایی 3 سانتی‌متر بدست آمد. میزان فنل کل 0.098 میلی‌گرم گالیک‌اسید در گرم وزن خشک نمونه، میزان فلاونوئید کل 0.302 میلی‌گرم کوئرستین در گرم وزن خشک نمونه و فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن 70.61% مهار‌ رادیکال‌های آزاد تعیین شد. از نظر تأثیر عصاره‌ها روی قارچ Fusarium graminearum، بیشترین رشد خطی میسلیوم را نمونه شاهد و کمترین را عصاره متانولی داشت. در نتیجه عصاره متانولی با غلظت ppm30، درصد بازدارندگی بیشتری روی رشد خطی میسلیوم قارچ مورد بررسی داشت که می‌توان بیان کرد گیاه علف سالک نیز دارای خاصیت ضدقارچی بوده و از جایگاه خوبی در برنامه‌های مطالعاتی برخوردار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


- Abdolmaleki, M., Bahraminejad, S. and Abbasi, S., 2014. In vitro screening of 27 plant species against phytopathogenic fungi. Journal of Medicinal plants, 3(38): 1-11.

- Abdolmaleki, M., Bahraminejad, S., Abbasi, S. and Mahmoudi, S.B., 2010. Inhibitory effect of some plant extracts on mycelial growth of Rhizoctonia solaniand Phytophthora drechsleri, sugar beet root rot agents. Journal of Sugar Beet, 25(2): 193-205.

- Abdolmaleki, M., Bahraminejad, S., Salari, M., Abbasi, S. andPanjeke, N., 2011. Antifungal activity of peppermint (Mentha piperita L.) on phytopathogenic fungi. Journal of Medicinal Plants, 2(38): 26-34.

- Bahraminejad, S., Abbasi, S. and Fazlali, M., 2011. In vitroantifungal activity of 63 Iranian plant species against three different plant pathogenic fungi. African Journal of Biotechnology, 10(72): 16193-16201.

- Bamdadian, A. and Torabi, M., 1983.Wheat and Barely Diseases in Iran, Methods of Scoring. Plant Pests and Diseases Research Institute Publications, 67p.

- Chang, C., Yang, M., Wen, H. and Chern, J., 2002. Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods. Journal of food and Drug Analysis, 10: 178-182.

- Ghahreman, A., 1996.Flora of Iran (Vol. 1). Tehran, Research Institute of Forests and Rangelands Publications.

- Gorran, A., Salehnia, B., Alizadeh, H., Farzaneh, M. and Shivazad, M., 2015. Effect of essential oils and extracts of Satureja macrosiphon and Satureja khozistanica on mycelial growth and aflatoxin B1 production in Aspergillus flavus. Journal of Veterinary Research, 70(2): 139-145.

- Jamshidi, M., Ahmadi-Ashtiani, H., Rezazadeh, S., Fathiazad, F., Mazandarani, M. and Khaki, A., 2010. Study on phenolics and antioxidant activity of some selected plant of Mazandaran province. Journal of Medicinal Plants, 2(34): 177-182.

- McDonald, S., Prenzler, P.D., Autolovich, M. and Robards, K., 2001. Phenolic content and antioxidant activity of olive extracts. Food Chemistry, 73: 73-84.

- Mirjalili, A., 2008. Study of medicinal and odorous plants. Institute of Higher Education, of Applied Science of Jahad Keshavarzi.

- Miyanabi, S., Mirabolfathi, M. and Gayatzamahrir, M., 2014. Molecular studies of Fusarium graminearum species group isolated of wheat in Ardabil province Iran. Agricultural Biotechnology, (13): 89-97.

- Moradi, S., Sanjarian, F. and Safaee, N., 2012. Optimization of protoplast production in plant pathogen fungus Fusarium graminearum in order to its transformation. Iranian Journal of Biology, 25(4): 493-500.

- Morshedloo, M., Yazdani, D., Ebadi, A. and Fatahi Moghaddam, M., 2012. Essential oil composition, total phenol compounds and antioxidant activity of Hypericum perforatum L. extract collected from north of Iran.Journal of Medicinal Plants, 11(8): 218-226.

- Muyima, N.Y.O., Nziweni, S. and Mabinya, L.V., 2013. Antimicrobial and antioxidant activities of Tagetes mimuta, Lippia javanica and Foeniculum vulgare essential oils from Eastern Cape Province of south Africa. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 7: 68-78.

- Nazemi, A., 2005. Antimicrobial activity of aqueous and methanol extracts of Heracleum persicum. Medical Science Journal of Islamic Azad University, 2: 91-94.

- Pirajno, G., Scarito, G. and Salamone, A., 2004. Fungistatic activity of essential oils of Laurus nobilis, Mentha piperita and Ruta graveolens against Rhizoctonia solani Kuhn and Fusarium oxysporum (L.) De Bary. Journal of Plant Pathology, 84(4): 329-337.

- Rodriguez, D.J., Castillo, D.H., Garcia, R.R. and Sanchez, J.L.A., 2005. Antifungal activity of Aloe vera pulp and liquid fraction against plant pathogenic fungi. Industrial CropsandProducts, 21: 81-87.

- Sajjadi, A. and Assemi, H., 2014. Study of antifungal activity of plant extracts on tobacco Fusarium wilt agent. Research in Plant Pathology, 1: 47-62.

- Semnani, M., Saeedi, K., Mahdavi, M. and Rahimi, F., 2007. Antimicrobial effects of methanolic extracts of some species of Stachys and Phlomis. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences, 17(57): 57-66.

- Sigleton, V.L., Orthofer, R. and Lamuela, R.R.M., 1999. Analysis of total phenols and other oxidation substrates and antioxidants by means of Folin Ciocalteu reagent. Methods in Enzymology, 299: 152-178.

- Yahya-abadi, S., Zeabanejad, E. and Doudi, M., 2011. Effect of plant extracts on growth of Aspergillus fungi. Journal of Herbal Drugs, 2(1): 69-81.