شناسایی و کمّیت‌سنجی برخی ترکیب‌های فلاونوئیدی در تعدادی از بیوتیپ‌های مرکبات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار، پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران

3 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

بیوتیپ‌های طبیعی واقع در کلکسیون ژرم‌پلاسم پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری کشور از ذخایر ژنتیکی باارزش در کشور است که شاید مناسب تازه‌خوری نباشند ولی قابلیت استفاده در صنایع فرآوری را دارند. به این منظور از میوه‌های 16 بیوتیپ با کد‌های 6، 8، 15، 21، 24، 25،26، 29، 30، 41، 43، 45، 48، 51، 52 و 53 از این کلکسیون در دو مرحله، 60 روز پس از 50% شکوفایی گل‌ها (بعد از ریزش خردادماه) و 120 روز بعد از شکوفایی گل‌ها (آغاز بلوغ فیزیولوژی) نمونه‌برداری شد. علاوه‌بر اندازه‌گیری میزان فنل کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، مقداری ترکیب‌‌های فلاونوئیدی شامل هسپریدین، نارینجین، کوئرستین و کاتچین نیز اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار کاتچین و کوئرستین 60 روز پس از 50% شکوفایی گل‌ها‌ و در بیوتیپ 29 مشاهده شد. میزان هسپریدین و نارینجین در بین بیوتیپ‌ها روند متفاوتی داشت و بالاترین مقدار به‌ترتیب در بیوتیپ‌های 43 و 41 در 120 روز بعد از گلدهی مشاهده شد. به‌طور کلی ظرفیت آنتی‌اکسیدانی طی رشد روند کاهشی داشت ولی بیوتیپ‌های 6، 29، 43 و 51 بیشترین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی را 60 روز پس از گلدهی داشتند. بالاترین میزان فنل کل در مرحله بلوغ میوه‌ها مشاهده شد. بیوتیپ با شماره 48 بالاترین میزان فنل کل را نسبت به سایر بیوتیپ‌ها نشان داد. به‌طور کلی بیوتیپ‌های 29، 41 و 43 دارای قابلیت بالایی از ترکیب‌های فلاونوئیدی هستند که می‌توانند در برنامه‌های اصلاح ژنتیکی رقم و پایه، صنایع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


- Abd Ghafar, M.F., Nagendra Prasad, K., Weng, K.K. and Ismail, A., 2010. Flavonoid, hesperidine, total phenolic contents and antioxidant activities from citrus species. African Journal of Biotechnology, 9(3): 326-330.

- Asjad, H.M.M., Akhtar, M.S., Bashir, S., Din, B., Gulzar, F., Khalid, R. and Asad, M., 2013. Phenol, flavonoid contents and antioxidant activity of six common Citrus plants in Pakistan. Journal of Pharmaceutical and Cosmetic Sciences, 1: 1-5.

- Cano, A., Medina, A. and Bermajo, A., 2008. Bioactivecompounds in differentcitrus varieties. discrimination among cultivars. Journal of Food Composition and Analysis, 21: 377-381.

- Del Caro, A., Piga, A., Vacca, V. and Agabbio, M., 2004. Changes of flavonoids, vitamin C and antioxidant capacity in minimally processed citrus segments and juices during storage. Food Chemistry, 84: 99-105.

- Del Río, J.A., Fuster, M.D., Gómez, P., Porras, I., García-Lidón, A. and Ortuño, A., 2004. Citrus limon: a source of pharmaceutical interest. Food Chemistry, 84: 457-461.

- Dhuique-Mayer, C., Caris-Veyrat, C., Ollitrault, P., Curk, F. and Amito, M.J., 2005. Varietal and interspecific influence on micronutrient contents in citrus from the Mediterranean area. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53: 2140-2145.

- Fattahi Moghadam, J., Hamidoghli, Y., Fotouhi Ghazvini, R., Ghasemnejad, M. and Bakhshi, D., 2012. Determination of suitable harvesting time based on fruit bioactive compounds and antioxidant capacity in some citrus cultivars. Journal of Horticultural Science and Technology, 12(4): 355-368.

- Fattahi Moghadam, J., 2011 Optimize the antioxidant capacity of different varieties of citrus fruit quality. Ph.D. thesis, Faculty of Agriculture Guilan unervisity. Rasht, Iran.

- Federica, D.L. and Sergio, F.D.B., 2005. Citrus flavonoids as bioactive compounds: role, bioavailability, socio-economic impact and biotechnological approach for their modification. 90th ICABR International Conference on Agricultural Biotechnology: Ten Years Later Ravello (Itally), 6-10 July.

- Ghorbani, E. and Bakhshi, D., 2013. Evaluation of content of chlorogenic asid flavonoids and antioxidant potential of 13 native and foreign apple cultivars. Plant Production Technology, 11(2): 53-62

- Gorinstein, S., Martin-Belloso, O., Park, Y.S., Haruenkit, R., Lojek, A. and Ciz, M., 2001. Comparison of some biochemical characteristics of different citrus fruits. Food Chemistry, 74: 309-315.

- Hamauzu, Y., Irie, M., Kondo, M. and Fujita, T., 2008. Antiulcerative properties of crude polyphenols and juice of apple and Chinese quince extracts. Journal of Food Chemistry, 108: 488-495.

- Heim, K.E., Tagliaferro, A.R. and Bobilya, D.J., 2002. Flavonoid antioxidants: chemistry, metabolism and structure-activity relationships. Journal of Nutritional Biochemistry 13: 572-584.

- Hemmati, K., 2003. The impact of weather and harvest time on quantitative and qualitative characteristics of varieties of citrus flavonoids. Ph.D. thesis, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

- Jang, H.D., Chang, T.C. and Hsu, C.L., 2010. Antioxidant potentials of buntan pumelo (Citrus grandis Osbeck) and its ethanolic and acetified fermentation products. Food Chemistry, 118: 554-558.

- Kumar, S., Narayan Jena, S. and Nair, N.K., 2010. ISSR polymorphism in Indian wild orange (Citrus indica Tanaka, Rutaceae) and related wild species in North-east India. Scientia Horticulturae, 123: 350-359.

- Lee, J., Koo, N. and Min, D.B., 2003. Reactive oxygene species, aging and antioxidative nutraceuticals. Comprehennsive Reviews in Food Science and Food Safety, 3: 21-33.

- Lee. S.K. and Kader, A.A., 2000. Preharvest and postharvest factor influencing vitamin C content of horticultural crops. Postharvest Biology and Technology, 20: 207-220.

- Mäkynen, K., Jitsaardkul, S., Tachasamran, P., Sakai, N., Puranachoti, S., Nirrojsinlapachai, N., Chattapat, V., Caengprasath, N., Ngamukote, S. and Adisakwattana, S., 2013. Cultivar variations in antioxidant and antihyperlipidemic properties of pomelo pulp (Citrus grandis [L.] Osbeck) in Thailand. Food Chemistry, 139: 735-743.

- Manach, C., Scalbert, A., Morand, C., Remesy, C. and Jimenez, L., 2004. Polyphenols: food sources and bioavailability. American Journal Clinical Nutrition, 79: 727-747.

- Menichini, F., Loizzo, M.R., Bonesi, M., Conforti, F., Luca, D.D., Statti, G.A., Cindio, B.D., Menichini, F. and Tundis, R., 2011. Phytochemical profile, antioxidant, anti-inflammatory and hypoglycemic potential of hydroalcoholic extracts from Citrus medica L. cv Diamante flower, leaves and fruits at two maturity stages. Food and Chemical Toxicology, 49: 1549-1555.

- Meyers, K.J., Watkins, C.B., Pritts, M.P. and Liu, R.H., 2003.Antioxidant and antiproliferative activities of strawberries. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51: 6887-6892.

- Moulehi, I., Bourgou, S., Ourghemmi, I. and Saidani Tounsi, M., 2012. Variety and ripening impact on phenolic composition and antioxidant activity of mandarin (Citrus reticulate Blanco.) and bitter orange (Citrus aurantium L.) seeds extracts. Industrial Crops and Products, 39: 74-80.

- Omidbeigi, R. and Hemmati, K., 2005. A study of the variations of hesperidin flavonoid during fruit development of local mandarin (Citrus reticulate Blanco.). Scientific Journal of Agriculture, 28(1): 90-100.

- Ramful D., Tarnus, E., Aruoma, O.I., Bourdon, E. and Bahorun, T., 2011. Polyphenol composition, vitamin C content and antioxidant capacity of Mauritian citrus fruit pulps. Food Research International, 44: 2088-2099.

- Ramful, D., Bourdon, T., Bourdon, E., Tarrnus, E. and Aruoma, O.I., 2010. Bioactive phenolics and antioxidant propensity of flavedo extracts of Mauritian Citrus fruits: Potential prophylactic ingredients for functional foods application. Toxicology, 278: 75-87.

- Rekha, C., Poornima, G., Manasa, M., Abhipsa, V., Pavithra Devi, J., Vijay Kumar, H.T. and Prashith Kekuda, T.R., 2012. Ascorbic asid, total phenol content and antioxidant activity of fresh juices of four ripe and unripe Citrus fruits. Chemical Science Transactions, 1(2): 303-310.

- Rudge, H., Aparecida, T. and Ines, M., 2012. Antioxidant capacity and mineral content of pulp and peel from commercial cultivars of citrus from Brazil. Food Chemistry, 134: 1892-1898.

- Salas, M.P, Celiz, G., Geronazzo, H., Daz, M. and Resnik, S.L., 2011. Antifungal activity of natural and enzymatically-modified flavonoids isolated from citrus species. Food Chemistry, 124: 1411-1415.

- Tavarini, S., Innocenti, E.D., Remorini, D., Massai, R. and Guidi, L., 2008 Antioxidant capacity, ascorbic acid, total phenols and carotenoids changes during harvest and after storage of Hayward kiwifruit. Food Chemistry, 107: 282-288.

- Valko, M., Rhodes, C.J., Moncol, J., Izakovic, M. and Mazur, M., 2006. Free radicals, metals and antioxidants in oxidative stress-induced cancer. Chemico-Biological Interactions, 160: 1-40.

- Vauzour, D., Rodriguez-Mateos, A., Corona, G., Oruna-Concha, M.J. and Spencer, J.P.E., 2010. Polyphenols and human health: Prevention of disease and mechanisms of action. Nutrients, 2: 1106-1131.

- Ye, X.Q., Chu, J.C., Liu, D.H., Jiang, P., Shi, J., Xue, S., Wu, D., Xu, J.G. and Kakuda, Y., 2011. Identification of bioactive composition and antioxidant activity in young mandarin fruits. Food Chmistry, 124: 1561-1566.

- Yi, Z., Yu, Y., Liang, Y. and Zeng, B., 2008. In vitro antioxidant and antimicrobial activities of the extract of Pericarpium Citri Reticulatae of a new Citrus cultivar and its main flavonoids. Food Science and Technology, 41: 597-603.