ارزیابی صفات رویشی، عملکرد بذر،کمّیت و کیفیت روغن برخی توده‌ها و ارقام گل‌گاوزبان اروپایی (Borago officinalis L.) در شرایط آب و هوایی اهواز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

3 استاد، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی سازگاری گیاه دارویی گل‌گاوزبان اروپایی (Borago officinalis L.) در شرایط آب و هوایی اهواز، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با هشت تیمار، شامل شش توده (اهواز، مشهد، اندیمشک، قزوین، اصفهان و مازندران) و دو رقم اصلاح شده F1 و F2 آلمانی در سه تکرار انجام شد. صفات ارتفاع گیاه، تعداد انشعابات ساقه، تعداد و سطح برگ، وزن تر و خشک گیاه در مرحله گلدهی کامل و وزن هزاردانه، عملکرد بذر و عملکرد بیولوژیکی در انتهای مرحله رشد گیاه اندازه‌گیری شدند. روغن بذر به‌وسیله سوکسله استخراج و توسط دستگاه گازکروماتوگرافی (GC) آنالیز شد. نتایج نشان داد که بین توده‌ها و ارقام اختلاف از نظر صفات مورفولوژیکی وجود داشت. بیشترین و کمترین مقدار صفات تعداد و سطح برگ، وزن تر و خشک بوته، عملکرد بیولوژیک و میزان روغن به‌ترتیب در رقم F1 و توده اصفهان مشاهده شدند. اسیدهای چرب شناسایی شده در بذرها شامل پالمیتیک، استئاریک، اولئیک، لینولئیک، آلفا-لینولنیک، گاما-لینولنیک، آراشیدونیک و اروسیک اسید بودند. بیشترین (41/43%) و کمترین (21/17%) مقدار لینولئیک اسید به‌ترتیب از توده‌های اندیمشک و مشهد حاصل شد. توده مشهد دارای بیشترین مقدار اولئیک اسید (54/60%) بود و کمترین مقدار این اسید چرب (49/18%) در توده اندیمشک وجود داشت. بیشترین (25/15%) و کمترین (96/7%) مقدار گاما-لینولنیک اسید به‌ترتیب در رقم اصلاح شده F1 و توده مشهد حاصل شد. توده‌های مازندران و مشهد به‌ترتیب بیشترین و کمترین مقدار آلفا-لینولنیک اسید را داشتند. بیشترین مقدار اسیدهای چرب استئاریک اسید و پالمیتیک اسید به‌ترتیب در توده‌های مازندران و اصفهان، و کمترین مقدار اسیدهای چرب یادشده در توده مشهد مشاهده شد. با توجه به نتایج بدست‌آمده در این پژوهش، تحقیقات بیشتر در زمینه توسعه کشت رقم اصلاح شده F1 در شرایط آب و هوایی خوزستان توصیه می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


- Aflakian, S., Zeinali, H., Maddah Arefy, H., Enteshary, Sh. and Kaveh, Sh., 2012. Study of yield and yield components in 11 ecotype of Thymus daenensis Celak. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 28(2): 187-197.

- Akbari, Gh., Salehi Zarkhoni, R.A., Yosefi Rad, M., Nasiri, M., Mottaghi, S. and Lotfi Far, A., 2007. Evaluation of some morphological characteristics affecting the yield and yield components in ten Rice genotypes. Journal of Research in Agricultural Science, 3(2): 130-137.

- Angadi, S.V., Cutforth, H.W., McConkey, B.G. and Gan, Y., 2003. Yield adjustment by canola grown at different plant population under semi-arid conditions. Crop Science, 43(4): 1358-1366.

- Balejain, R. and Shekari, F., 2012. Effects of priming by salicylic acid on yield and growth indices of safflower (Carthamus tinctorius L.) plants under end season drought stress. Journal of Sustainable Agriculture and Production Science, 22(1): 87-107.

- Barre, D.E., 2001. Potential of evening primrose, borage, black currant, and fungal oils in human health. Annals of Nutrition and Metabolism, 45(2): 47-57.

- Berti, M.T., Wilckens, R., Fischer, S., Hevia, F., Tramon, C. and Pertierra, R., 2006. Specialty Oil Seeds: Alternatives for Southern Chile. Fundacion Para la Innovacion Agraria, Chile, 216p.

- Carruba, A., La Torre, R. and Matranga, A., 2002. Cultivation trials of aromatic and medicinal plants in semiarid Mediterranean environment. Acta Horticulture, 576: 207-216.

- Daneshfar, E., Alirezalu, K., Ahmadi Hoseini, M. Naghavi, M.R. and Omidbaigi, R., 2013. Evaluation of oil content, fatty acid composition and physicochemical characteristics of some of Echium amoenum Fisch. accessions. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 28(4): 699-708.

- Del haro, A., Domingues, V. and Del Rio, M., 2002. Variability in the content of gamma-linolenic acid and other fatty acids of the seed oil of germplasm of wild and cultivated borage (Borago officinalis L.). Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants, 9(4): 297-302.

- Ehsanipour, A., Razmjoo, K. and Zeinali, H., 2013. Effect of nitrogen rates on yield, yield components and essential oil content of several fennel (Foeniculum vulgare Mill.) populatinos. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 28(4): 579-593.

- EL Hafid, R.E, Blade, S.F. and Hoyano, Y., 2002. Seeding date and nitrogen fertilization effects on the performance of borage (Borago officinalis L.). Industrial Crops and Products, 16: 193-199.

- Galle, A.M., Joseph, M., Demandre, C., Guerche, P., Dubacq, J.P., Oursel, A., Mazliak, P., Pelletier, G. and Kader, J.C., 1993. Biosynthesis of γ-linolenic acid in developing seeds of borage (Borago officinalis L.). Biochimica Biophysica Acta, 1158(1): 52-58.

- Gilbertson, P.K., Berti, M.T. and Johnson, B.L., 2014. Borage cardinal germination temperatures and seed development. Industrial Crops and Products, 59: 202-209.

- Hosseinpour Azad, N., Nematzadeh, Gh.A., Azadbakht, M., Kazemitabar, S.K. and Shokri, E., 2012. Investigation on fatty acids profile in two ecotypes of Iranian Echium amoenum Fisch & Mey. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 27(4): 587-595.

- Izadpanah, M., Salehi Shanjani, P. and Jafari, A.A., 2013. Assessment of genetic diversity among wild populations of Achillea bieberstenii Afan. using agro-morphological and germination traits. Journal of Medicinal Plants and By-products, 2: 185-195.

- Jaffuel, S. and Dauzat, J., 2005. Synchronism of leaf and tiller emergence relative to position and to main stem development stage in a rice cultivar. Annals of Botany, 95(3): 401- 412.

- Lizaso, J.I., Batchelor, W.D. and Westgae, M.E., 2003. A leaf area model to simulate cultivar specific expansion and senescence of maize leaves. Field Crops Research, 80: 1-7.

- Maghsudi Kelardashti, H., Rahimmalek, M., Sabzalian, M. R. and Talebi, M., 2014. An assessment of morphological genetic variations and heritability of Iranian fennel (Foeniculum vulgare Mill.) accessions. Taxonomy and Biosystematics, 6(18): 77-86.

- Metcalf, L.C., Schmirz, A.A. and Pelka, J.R., 1966. Rapid preparation of methyl esters from lipid for gas chromatography. Analytical Chemistry, 38: 514-515.

- Mohamdi, B., Wannes, W.A., Bourgou, S. and Marzouk, B., 2009. Biochemical characterization of borage (Borago officinalis L.) seeds. Journal Food Biochemistry, 33(3): 331-341.

- Naghdi badi, H., Sorushzadeh, A., Rezazade, Sh., Sharifi, M., Ghalavand, A. and Rezae, A., 2008. Phytochemical investigation and potential of production of borage (Borago officinalis L.) during the growing period. Journal of Medicinal Plants, 7(4): 35-47.

- Naghdi badi, H., Sorushzadeh, A., Reza zade, Sh., Sharifi, M., Ghalavand, A. and Omidi, H., 2007. Borage (Borago officinalis L.): A review. Journal of Medicinal Plants, 6(4): 1-13.

- Naghdi badi, H., Zeinali Mobarake, Z., Omidi, H. and Rezazade, Sh., 2012. Morphological, agronomical and phytochemical changes in borage (Borago officinalis L.) under biological and chemical fertilizers application. Journal of Medicinal Plants, 2(42): 145-156.

- Ojani, S., Eyvazi, A. and Akbari, K., 2013. Genetic diversity of different species of Borage (Borago officinalis L.). First National Conference on Medicinal Plants and Sustainable Agriculture, Iran, 10 October: 259-260.

- Omidbaigi, R., 2005. Production and Processing of Medicinal Plants (Vol. 1). Behnashr Pubilcation, Mashhad, 347p.

- Riazi, A., Majnoun, N., Naghdi Badi, H., Naghavi, M.R., Rezazadeh, S.h. and Ajani, Y., 2011. The study of morphological characteristics of St. John’s Wort (Hypericum perforatum L.) populations in Iran’s natural habitats. Journal of Medicinal Plants, 10(39): 49-64.

- Stahler, K., Quek, S. and Miller, M.R., 2011. Investigation of γ-linolenic acid and stearidonic acid biosynthesis during a life cycle of Borago officinalis L. Journal of the American Oil Chemists' Society, 88: 1715-1725.

- Zare, M., Ganj Khanloo, H., Sharifi Ashorabadi, E. and Maddah Arefi, M., 2013. Evaluation of genetic variation, compatibility, selection and introduction of suitable germplasm within Thymus daenensis Celak. accessions in Centric province. Eco-phytochemical Journal of Medical Plants, 1(1): 15-24.