تأثیر محلول‌پاشی آهن بر تعداد و اندازه کرک‌های ترشحی و درصد و اجزای اسانس گیاه دارویی ریحان مقدس (Ocimum sanctum L.) در برداشت‌های اول و دوم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

3 دانشیار، گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی جندی‌شاپور اهواز، ایران

4 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

5 کارشناس ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

چکیده

ریحان مقدس (Ocimum sanctum L.) یکی از مهمترین گیاهان دارویی محسوب می‌شود و متعلق به تیره نعناعیان می‌باشد. به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی آهن بر تعداد و اندازه کرک‌های ترشحی، میزان، عملکرد و اجزاء اسانس گیاه دارویی ریحان مقدس در برداشت اول و دوم، آزمایشی در سال زراعی 92-1391 در مزرعه تحقیقاتی گروه علوم باغبانی، دانشگاه شهید چمران اهواز بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در شش تیمار و سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: شاهد (بدون محلول‌پاشی)، محلول‌پاشی با کلات آهن (1 و 5/1 گرم در لیتر) و نانو کلات آهن (5/0، 1 و 5/1 گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد که کاربرد محلول‌پاشی کود آهن بر صفات اندازه‌گیری شده در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. بیشترین تعداد (8/19) و اندازه (3/173 میکرومتر مربع) کرک‌های ترشحی، میزان اسانس (2/2%)، عملکرد اسانس (7/14 کیلوگرم) و میزان اوژنول (3/33%) در برداشت اول در تیمار محلول‌پاشی 1 گرم در لیتر نانوکلات آهن مشاهده شد. همچنین بیشترین میزان (3/2%) و عملکرد (8/12 کیلوگرم در هکتار) اسانس و بیشترین میزان اوژنول (5/41%) در برداشت دوم در تیمار محلول‌پاشی 1 گرم در لیتر نانو کلات آهن بدست آمد. کمترین میزان صفات مذکور در تیمار شاهد مشاهده گردید. البته بین تیمارهای 1 و 5/1 گرم در لیتر نانو کلات آهن اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. براساس نتایج موجود، برای افزایش درصد و عملکرد اسانس ریحان مقدس، محلول‌پاشی 1 گرم در لیتر نانو کلات آهن پیشنهاد شد.

کلیدواژه‌ها


- Abd El-Wahab, M.A., 2008. Effect of some trace elements on growth, yield and chemical constituents of Trachyspermum ammi L. (Ajowan) plants under Sinai conditions. Journal of Agriculture Biology, 4(6): 717-724.

- Adams, R.P., 2007. Identification of Essential Oil Components by Gas Chromatography/Mass Spectroscopy. Allured, Carol Stream, IL, USA, 804p.

- Ahl, H.S.A., and Mahmoud, A.A., 2010. Effect of zinc and iron foliar application on growth and essential oil of sweet basil (Ocimum basilicum L.) under salt stress. Ozean Journal of Applied Sciences, 3(1): 97-111.

- Amuamuha, L., Pirzad, A. and Hadi, H., 2012. Effect of varying concentration and time of nano iron foliar application on the yield and essential oil of pot marigold (Calendula officinalis L.). International Research Journal of Applied and Basic Sciences, 3(10): 2085-2090.

- Bagheri, A., Rahmani, A. and Abbaszadeh, B., 2013. The effect of iron chelate foliar application on damask rose. Annals of Biological Research, 4(4): 53-55.

- Gang, D.R., Wang, J., Dudareva, N., Nam, K.H., Simon, J.E., Lewinsohn, E. and Pichersky, E., 2001. An investigation of the storage and biosynthesis of phenylpropenes in sweet basil. Journal of Plant Physiology, 125: 539-555.

- Heidari, F., Zehtab-Salmasi, S., Javanshir, A., Aliari, H. and Dadpoor, M.R., 2008. The effects of application of microelements and plant density on morphological traits of peppermint (Mentha piperita L.). Agricultural Research: Water, Soil and Plants in Agriculture, 8(1): 119-131.

- Khoshgoftarmanesh, A.M., 2007. Principles of Plant Nutrition. Esfahan University Publications, Esfahan, 455p.

- Kumar, P.K., Kumar, M.R., Kavitha, K., Singh, J. and Khan, R., 2012. Pharmacological actions of Ocimum sanctum-review article. International Journal of Advances in Pharmacy, Biology and Chemistry, 1(3): 406-411.

- Lindsay, W.L.M. and Norvell, W.A., 1978. Development of a DTPA soil test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Science Society of America Journal, 42(3): 421-428.

- Ma, X., Lee, J.G., Deng, Y. and Kolmakov, A., 2012. Interactions between engineered nanoparticles and plants: Phytotoxicity, uptake and accumulation. Science of the Total Environment, 408(16): 3053-3061.

- Mirshekari, B., 2012. Seed priming with iron and boron enhances germination and yield of dill (Anethum graveolens). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 36(1): 27- 33.

 - Misra, A., Dwivedi, S., Srivastava, A.K., Tewari, D.K., Khan, A. and Kumar, R., 2007. Analysis of growth, physiology, photosynthesis, essential monoterpene oil(s) yield and quality in OcimumsanctumL. genotypes. Bioscience Research, 4(1): 1-5.

- Mousa, G.T., El-Sallami, I.H. and Ali, E.F., 2003. Response of Nigella sativa L. to foliar application of gibberellic acid, benzyladenine, iron and zinc. Assiut Journal of Agricultural of Science (Egypt), 32: 141-156.

- Nadi, E., Aynehband, A. and Mojaddam, M., 2013. Effect of nano-iron chelate fertilizer on grain yield, protein percent and chlorophyll content of faba bean (Vicia faba L.). International Journal of Biosciences, 3(9): 267-272.

- Nasiri, Y., Zehtab-Salmasi, S., Nasrullahzadeh, S., Ghassemigholezani, K., Najafi, N. and Javanmard, A., 2013. Evaluation of foliar spray of ferrous sulfate and zinc sulfate on yield and nutrients concentration of aerial parts in german chamomile. Journal Sustainable Agriculture and Production Science, 23(3): 105-115.

- Niakan, M., Khavarynejad, R.A. and Rezaee, M.B., 2004. Effect of different rates of N/P/K fertilizer on leaf fresh weight, dry weight, leaf area and oil content in Mentha piperita L. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 20(2): 131-148.

- Pande, P., Chand, S. Pandey, A. and Patra, D.D., 2011. Effect of sole and conjoint application of iron and manganese on herb yield, nutrient uptake, oil quality vis-a-vis their optimal level in spearmint (Mentha spicata Linn. Emend. Nathh.Cv. Arka). Indian Journal of Natural Product and Resources, 2(2): 242-249.

- Pojjanapimol, S., 2004. Characterization of Aroma Impact Compounds in Fresh, Heated and Dried Holy Basil (Ocimum sanctum) Leaves. Kasetsart University, 280p.

- Rajab beigi, A., Ghanati, F. and Sefidkon, F., 2007. Effect of iron on the oil content of basil. Journal of Science, 33(4): 49-53.

- Rombol, A.D., Gogorcena, Y., Larbi, A., Morales, F., Baldi, E., Marangoni, B., Tagliavini, M. and Abad, J., 2005. Iron deficiency-induced changes in carbon fixation and leaf elemental composition of sugar beet (Beta vulgaris) plants. Plant and Soil, 271: 39-45.

- Shabanzadeh, Sh., Ramroudi, M. and Galavi, M., 2012. Influence of micronutrients foliar application on seed yield and quality traits of black cumin in different irrigation regimes. Journal of Crop Production and Processing, 1(2):79-89.

- Shariatmadari, M.H., Zamani, Gh.R. and Sayari, M.H., 2011. Effects of salinity and iron foliar application on leaf area index, light absorption and its relationship with grain yield. Iranian Journal of Field Crop Research, 9(2): 285-293.

- Zehtab-Salmasi, S., Heidari, F. and Alyari, H., 2008. Effect of microelements and plant density on biomass and essential oil production of peppermint (Mentha piperata L.). Plant Science Research, 1(1): 24-28.