تأثیر اسانس آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss.) در جلوگیری از آسیب‌های بافت کبد در رت‌های تحت تیمار با تتراکلریدکربن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، ایران

2 استادیار، گروه پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، ایران

3 کارشناس، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، ایران

چکیده

تتراکلریدکربن طی متابولیسم توسط سیتوکروم P450 به رادیکال CCL3O تبدیل می‌شود. این متابولیت فعال توسط آنزیم گلوتایتون-s-ترانسفراز (GST: Glutathion s-transferase) با اتصال به گلوتایتون باعث کاهش GSH کبدی و ایجاد آسیب اکسیدایتو در سلول‌ها می‌شود. به همین دلیل، ترکیب‌های دارای خواص آنتی‌اکسیدانی می‌توانند از بروز آسیب‌های اکسیداتیو ناشی از CCL4 جلوگیری کنند. در این مطالعه، رت‌ها به 5 گروه تقسیم شدند. تتراکلریدکربن با دوز ml/kg bw2 و اسانس آویشن شیرازی
(
Zataria multiflora Boiss.) با دوز 100 و 200 mg/kg bw و همچنین BHT با دوز mg/kg bw10 به‌صورت درون صفاقی (iP) به رت‌ها تزریق شد و نمونه‌های خون و کبد در زمان‌های مختلف پس از تزریق دارو جمع‌آوری شد. فعالیت آنزیم GST، سطح گلوتایتون احیاء (GSH) و میزان پراکسیداسیون لیپیدها (LP: Lipid Peroxidation) در هموژن بافت کبد و همچنین سطح مارکرهای آسیب بافتی (ALP (Alkaline PhosphataseAST (Aspartate Amino TransferaseALT (Alanine Amino Transferase) و بیلی‌روبین) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، در پلاسما اندازه‌گیری شد. نتایج این تحقیق نشان داد که تزریق CCL4 منجر به کاهش فعالیت آنزیم GST و همچنین کاهش سطح GSH و افزایش سطح LP در کبد شد که با افزایش سطح AST و ALT همراه بود. تیمار رت‌ها با اسانس آویشن همانند BHT منجر به جلوگیری از تغییرات فوق گردید. به‌طور کلی، CCL4 منجر به القاء آسیب اکسیدایتو در بافت کبد شد و تیمار رت‌ها با اسانس آویشن، احتمالا به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی قوی، می‌تواند تا حدودی از بروز این آسیب‌ها در بافت کبد جلوگیری کند.

تتراکلریدکربن طی متابولیسم توسط سیتوکروم P450 به رادیکال CCL3O تبدیل می‌شود. این متابولیت فعال توسط آنزیم گلوتایتون-s-ترانسفراز (GST: Glutathion s-transferase) با اتصال به گلوتایتون باعث کاهش GSH کبدی و ایجاد آسیب اکسیدایتو در سلول‌ها می‌شود. به همین دلیل، ترکیب‌های دارای خواص آنتی‌اکسیدانی می‌توانند از بروز آسیب‌های اکسیداتیو ناشی از CCL4 جلوگیری کنند. در این مطالعه، رت‌ها به 5 گروه تقسیم شدند. تتراکلریدکربن با دوز ml/kg bw2 و اسانس آویشن شیرازی
(
Zataria multiflora Boiss.) با دوز 100 و 200 mg/kg bw و همچنین BHT با دوز mg/kg bw10 به‌صورت درون صفاقی (iP) به رت‌ها تزریق شد و نمونه‌های خون و کبد در زمان‌های مختلف پس از تزریق دارو جمع‌آوری شد. فعالیت آنزیم GST، سطح گلوتایتون احیاء (GSH) و میزان پراکسیداسیون لیپیدها (LP: Lipid Peroxidation) در هموژن بافت کبد و همچنین سطح مارکرهای آسیب بافتی (ALP (Alkaline PhosphataseAST (Aspartate Amino TransferaseALT (Alanine Amino Transferase) و بیلی‌روبین) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، در پلاسما اندازه‌گیری شد. نتایج این تحقیق نشان داد که تزریق CCL4 منجر به کاهش فعالیت آنزیم GST و همچنین کاهش سطح GSH و افزایش سطح LP در کبد شد که با افزایش سطح AST و ALT همراه بود. تیمار رت‌ها با اسانس آویشن همانند BHT منجر به جلوگیری از تغییرات فوق گردید. به‌طور کلی، CCL4 منجر به القاء آسیب اکسیدایتو در بافت کبد شد و تیمار رت‌ها با اسانس آویشن، احتمالا به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی قوی، می‌تواند تا حدودی از بروز این آسیب‌ها در بافت کبد جلوگیری کند.

کلیدواژه‌ها


 - Ahmad, B., Alam, T., Varshney, M. and Khan, S.A., 2002. Hepatoprotective of two plants belonging to the Apiaceae and the Euphorbiaceae family. Journal of Ethnopharmacology, 79(3): 313-316.

- Bradford, M.M., 1976. A rapid and sensitive method for the quantitation of microgram quantities of protein utilizing the principle of protein-dye binding. Analitical Biochemistry, 72: 248-254.

- Dadkhah, A., Fatemi, F., Ababzadeh, S., Roshanaei, K., Alipourr, M. and Sadegh Tabrizi, B., 2014a. Potential preventive role of Iranian Achillea wilhelmsii C. Koch essential oils in acetaminophen-induced hepatotoxicity. Botanical Studies, 55: 37-47.

- Dadkhah, A., Fatemi, F., Eslami Farsani, M., Roshanaei, K., Alipourr, M. and Aligolzadeh, M., 2014b. Hepatoprotective effects of Iranian Hypericum scabrum essential oils against oxidative stress induced by acetaminophen in rats. Brazilian Archives of Biology and Technology, 57(3): 340-348.

- Eftekhar, F., Raei, F., Yousefzadi, M., Ebrahimi, S.N. and Hadian, J., 2009. Antibacterial activity and essential oil composition of Satureja spicigera from Iran. Zeitschrift für Naturforschung, 64: 20-24.

- Evans, W.C., 1996. Trease and Evans Pharmacognosy. W.B. Saunders, 612p.

- Fatemi, F., Asri, Y., Rasooli, I., Alipoor, Sh.D. and Shaterloo, M., 2012. Chemical composition and antioxidant properties of γ-irradiated Iranian Zataria multiflora extracts. Pharmaceutical Biology, 50(2): 232-238.

- Habig, W.H., Pabst, M.J. and Jakoby, W.B., 1974. Glutathione S-transferases: the first enzymatic step in mercapturic acid formation. Journal of Biology and Chemistry, 249(22): 7130-7139.

- Janbaz, K.H., Saeed, S. and Gilani, A.H., 2002. Protective effect of rutin on Paracetamol and CCl4- induced hepatotoxicity in rodents. Fitoterapia, 73: 557-563.

- Muriel, P., Alba, N., Pérez-Alvarez, V.M., Shibayama, M. and Tsutsumi, V.K., 2001. Kupffer cells inhibition prevents hepatic lipid peroxidation and damage induced by carbon tetrachloride. Comparative Biochemistry and Physiology Part C: Toxicology & Pharmacology, 130(2): 219-226.

- Ozbek, H., Ozturk, M., Bayarm, I., Ugras, S. and Citoglu, G.S., 2003. Hypoglycemic and hepatoprotective effects of Foeniculum vulgare Miller seed fixed oil extract in mice and rats. Eastern Journal of Medicine, 8: 35-40.

- Sedlak, J. and Lindsay, R.H., 1968. Estimation of total protein with bound and non-protein sulfhydryl groups in tissues with Ellman’s reagent. Analitical Biochemistry, 25: 192-205.

- Ulican, O., Greksak, M., Vancova, O., Zlatos, L., Galbavy, S., Bozek, P. and Nakano, M., 2003. Hepatoprotective effect of rooibos tea (Aspalathus linearis) on CCl4-induced liver damage in rats. Physiology Research, 52(4): 461-466.

- Weber, L.W.D., Boll, M. and Stampfl, A., 2003. Hepatotoxicity and mechanism of action of haloalkanes: carbon tetrachloride as a toxicological model. Critical Reviews in Toxicology, 33(2):105-136.

- Wills, E.D., 1969. Lipid peroxide formation in microsomes: general consideration. Biochemical Journal, 113: 315-324.

- Zimmermann, H.J., 1976. Experimental hepatotoxicity: 1-120. In: Harenberg, J., Lesch, R., Mackey, I.R. and Zimmermann, H.J., (Eds.). Experimental Production of Diseases (Vol. 16- Part 5). Springer, New York, 378p.