مقایسه اثر نانو کود و کود کلات آهن برکمّیت و کیفیت اسانس ریحان (Ocimum basilicum L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران-شمال، تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران-شمال، تهران

3 دانشیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران

چکیده

ریحان (Ocimum basilicum L.) گیاهی علفی از تیره‌ نعناعیان است. اسانس‌های ریحان در صنایع مختلف غذایی، دارویی و بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در تحقیق حاضر تأثیر غلظت‌های مختلف نانو کود کلات آهن (Kg.ha-15، 3، 1) و کود کلات آهن (Kg.ha-1 5/7، 5/4، 5/1) بر کمّیت و کیفیت اسانس این گیاهمورد بررسی و شناسایی قرار گرفت. آزمایش در مزرعه‌ای واقع در ساوه و در طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. پس از جمع‌آوری سرشاخه‌های گلدار گیاه ریحان اسانس آن به روش تقطیر با آب مورد استخراج قرار گرفت. سپس ترکیب‌های موجود در اسانس با استفاده از دستگاه‌های گاز کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگرافی متصل به طیف‌سنج جرمی (GC/MS) جداسازی و شناسایی گردیدند. نتایج بدست آمده وجود 16 ترکیب را در اسانس گیاه نشان داد. ترکیب‌های غالب اسانس به‌ترتیب شامل متیل کاویکل (37%)، ژرانیال (26%)، نرال (21%) و کاریوفیلن اکسید (5/3%) بود. در میان تیمارهای مختلف، تفاوت در میانگین مقدار 10 ترکیب معنی‌دار بود. میانگین درصد اسانس در همه نمونه‌های تحت تیمار آهن و نانو آهن بیش از شاهد بود.

کلیدواژه‌ها


- پیوندی، م.، میرزا، م. و کمالی جامکانی، ز.، 1390. تأثیر نانو کود کلات آهن با کلات آهن بر رشد و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان مرزه (Satureja hortensis).تازه‌های بیوتکنولوژی سلولی- مولکولی پرند، 2(5): 32-25.

- ساجدی، ن. ع. و اردکانی، م.ر.، 1387. اثر مقادیر مختلف کود نیتروژن، روی و آهن بر شاخص‌های فیزیولوژیک ذرت علوفه‌ای در استان مرکزی. پژوهشهای زراعی ایران، 6(1): 109-99.

- رجب‌بیگی، ا.، قناتی، ف. و سفیدکن، ف.، 1386. بررسی تأثیر آهن بر محتوای اسانس گیاه ریحان. علوم دانشگاه تهران، 33(4): 53-49.

- رضایی، ر.، حسینی،س.م.، شعبانعلی فمی، ح. و صفا، ل.، 1388. شناسایی و تحلیل موانع توسعه‌ی فناوری نانو در بخش کشاورزی ایران از دیدگاه محققان. سیاست علم و فناوری، 2(1): 20-17.

- Adams, R.P., 1995. Identification of Essential Oil Components By Gas Chromatography/Mass Spectrometry. Allured Publishing Corporation, 456p.

- Chalchat, J.C. and Ozcan, M., 2008. Comparative essential oil composition of flower, leaves and stems of basil (Ocimum basilicum L.) used as herb. Food Chemistry, 110(2): 501-503.

- Das, R., Kiley, P.J., Segal, M., Norville, J., Yu, A.A., Wang, L., Trammell, S.A., Reddick, L.E., Kumar, R., Stellacci, F., Lebedev, N., Schnur, J., Bruce, B., Zhang, S. and Baldo, M., 2004. Integration of photosynthetic protein molecular complexes in solid-state electronic devices. Nano Letters, 4(6): 1079-1083.

- Davis, N.W., 1990. Gas chromatographic retention indices of monoterpenes and sesquiterpenes on methyl silicone and Carbowax 20M phases. Journal of Chromatography A, 503: 1-24.

- El-Gendy, S.A., Hosni, A.M., Ahmed, S.S., Ömer, E.A. and Reham, M.S., 2001. Variation in herbage yield and oil composition of sweet Basil (Ocimum basilicum L.) var. ‘Grande Verde’ grown organically in a newly reclaimed land in Egypt. Arab University Journal of Agricultural Science, 9: 915-933.

- Johnson, A., 2006. Agriculture and Nanotechnology. Website: http://tahan. Com /Charlie/ nanosociety.

-Hassanpouraghdam, M.B., Gohari, G.H.R., Tabatabaei, S.J. and Dadpour, M.R., 2010. Inflorescence and leaves essential oil composition of hydroponically grown Ocimum basilicum L. Journal of Serbian Chemical Society, 75(10): 1361-1368.

- Mazaherinia, S., Astaraei, A.R, Fotovat, A. and Monshi, A., 2010. Nano iron oxide particles efficiency on Fe, Mn, Zn and Cu concentrations in wheat plant. World Applied Sciences Journal, 7(1): 36-40.

- Ozcan, M. and Chalchat, J.C., 2002. Essential oil compostition of Ocimum basilicum L. and Ocimum minimum L. in Turkey. Czech journal of food sciences, 20(6): 223-228.

- Sajjadi, S.E., 2006. Analysis of the essential oils of two cultivated basil (Ocimum basilicum L.) from Iran. Daru, 14(3): 128-130.

- Schaller, R.D. and Klimov, V.I., 2004. High efficiency carrier multiplication in PbSe nanocrystals: implications for solar Energy conversion. Physical Review Letters, 92(18): 186601-1-186601-4.

- Sheykhbaglou, R., Sedghi, M., Tajbakhsh Shishevan, M. and Seyed Sharifi, R., 2010. Effects of nano-iron oxide particles on agronomic traits of soybean. Notulae Scientia Biologicae, 2(2): 112-113.

- Shibamoto, T., 1987. Retention indices in essential oil analysis: 259-274. In: Sandra, P. and Bicchi, C., (Eds.). Capillary Gas Chromatography in Essential Oil Analysis. Huethig, Verlag, New York, 435p.

- Snaz, M., Cavero, J. and Abadia, J., 1992. Iron chlorosis in the Ebro river basin Spain. Journal of Plant Nutrition, 15(10): 1971-1981.

- Taiz, L. And Zeiger, E., 2010. Plant Physiology. Sinauer Associates Inc, 782p.

- Telci, I., Bayram, E., Yilmaz, G. and Avci, B., 2006. Variability in essential oil composition of Turkish basils (Ocimum basilicum L.). Biochemical Systematic and Ecology, 34(6): 489-497.

- Yeritsyan, N. and Economakis, C., 2002. Effect of nutrient solution’s iron concentration on growth and essential oil content of oregano plants growth in solution culture. Acta Horticulturae,576: 277-283.