اثر اسانس کلپوره (Teucrium polium L.) بر مهار رشد کلستریدیوم بوتولینوم تیپ A جداسازی شده از فراورده‌های لبنی سنتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی آموزشی، مرکز آموزش جهاد کشاورزی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

2 دانشیار، بخش بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، ایران

3 استادیار پژوهشی، بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

4 دانش‌آموخته مهندسی فناوری گیاهان دارویی، مرکز آموزش جهاد کشاورزی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

5 دانش‌آموخته کارشناسی بهداشت مواد غذایی، مرکز آموزش جهاد کشاورزی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

چکیده

کلستریدیوم بوتولینوم یکی از مهمترین باکتری‌های بیماری‌زای منتقله از مواد غذایی به‌ویژه در غذاهای بسته‌بندی شده در خلأ و فراورده‌های گوشتی بوده و کنترل آن نیز از مهمترین مشکلات کارخانه‌های صنایع غذایی محسوب می‌شود. هدف این مطالعه، بررسی آلودگی فراورده‌های لبنی سنتی به کلستریدیوم بوتولینوم و اثر اسانس برگ و گل گیاه کلپوره (Teucrium polium L.) در کنترل رشد این باکتری می‌باشد. از 160 نمونه کشک و دوغ سنتی به روش کشت فقط یک مورد تیپ A از دوغ جداسازی شد، اما به روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز چندگانه (MPCR) یک مورد تیپ A از دوغ (25/1%) و از کشک دو مورد تیپ B و یک مورد تیپ A (75/3%) شناسایی شد. آنالیز ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس برگ و گل این گیاه با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) انجام گردید. ترکیب‌های اصلی تشکیل‌دهنده اسانس گل کلپوره شامل آلفا-پینن (7/16%) و والریانول (3/8%) و در اسانس برگ آن شامل آلفا-پینن (8/14%)، میرسین (9/10%) و جرماکرن D (4/10%) بود. برای ارزیابی اثر ضدمیکروبی، 10 میکرولیتر از اسانس برگ و گل کلپوره به‌طور جداگانه به روش دیسک دیفیوژن در سه تکرار مورد سنجش قرار گرفت و قطر هاله عدم رشد باکتری در رقت‌های µl/ml40 و 80 اسانس برگ به‌ترتیب 9 و 8 میلی‌متر و اسانس گل 12 و 8 میلی‌متر بود. غلظت مهاری حداقل (MIC) اسانس گل و برگ کلپوره µl/ml160 تعیین شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که می‌توان از اسانس این گیاه برای کنترل رشد کلستریدیوم بوتولینوم استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


- Abdollahi, M., Karimpour, H. and Monsef-Esfehani, H.R., 2003. Antinociceptive effects of Teucrium polium L. total extract and essential oil in mouse writhing test. Pharmacological Research, 48: 31-35.

- Baldwin, M.R., Bradshaw, M., Johnson, E.A. and Barbieri, J.T., 2004. The C-terminal of botulinum neurotoxin type a light chain contributes to solubility, catalysis, and stability. Protein Expression and Purification, 37: 187-195.

- Chedia, A., Ghazghazi, H., Brahim, H. and Maaroufi, A., 2013. Secondary metabolite, antioxidant and antibacterial activities of Teucrium polium L methanolic extract. International Journal of Agronomy and Plant Production, 4(8): 1790-1797.

- Evrendilek, G.A. and Balasubramaniam, V.M., 2011. Inactivation of Listeria monocytogenes and Listeria innocua in yogurt drink applying combination of high pressure processing and mint essential oils. Food Control, 22(8): 1435-1441.

- Fayaz, M., 2013. Distribution of Medicinal Plants in Khorasan Razavi. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran, Iran, 215p.

- Gharaibeh, M.N., Elayan, H.H. and Salhab, A.S., 1988. Hypoglycemic effects of Teucrium polium. Journal Ethnopharmacology, 24: 93-99.

- Hasani Tabatabaei, A. and Firozi, R., 2002. Animal Bacterial Diseases. Tehran University, 541p.

- Hydarnia, A. and Memarbashi, H., 1998. Survival of Clostridium botulinum in Traditional Kashks. International Hygiene and War Congress, Ahvaz University of Medical Sciences, Iran, 22-24.

- Mahboubi, M. and Haghi, Gh., 2008. Antimicrobial activity and chemical composition of Mentha pulegium L. essential oil. Journal of Ethnopharmacology, 119(2): 325-327.

- Mahmoudi, R. and Nosratpour, S., 2013. Teucrium polium L. essential oil: phytochemical component and antioxidant properties. International Food Research Journal, 20(4): 1697-1701.

- Mandell, G.L., Bennett, J.E. and Dolin, R., 2010. Principles and Practice of Infectious Diseases. Elsevier Churchill Livingston, Philadelphia, 4320p.

- Mazokopakis, E., Lazaridou, S., Tzardi, M., Mixaki, J., Diamantis, I. and Ganotakis, E., 2004. Acute cholestatic hepatitis caused by Teucrium polium. Phytomedicine, 11: 83-84.

- Mortazavi, A. and Sadeghi Mahonak, A., 2007. Food Microbiology. Ferdowsi University, 261p.

- Noriega, E., Newman, J., Saggers, E., Robertson, J., Laca, A., Diaz, M. and Brocklehurst, T.F., 2010. Antilisterial activity of carrots effect of temperature and properties of different carrot fractions. Food Research International, 43(10): 2425-2431.

- Pier, C.L., Chen, C., Tepp, W.H., Lin, G., Janda, K.D., Barbieri, J.T., Pellett, S. and Johenson, E.A., 2011. Botulinum neurotoxin subtype A2 enters neuronal cells faster than subtype A1. Federation of European Biochemical Societies Letters, 585: 199-206.

- Rasekh, H.R., Khoshnood-Mansourkhani, M.J. and Kamalinejad M., 2001. Hypolipidemic effects of Teucrium polium in rats. Fitoterapia, 72(8): 937-939.

- Razavilar, V., 2000. Foodborne diseases. Tehran University Journal, 163-168.

- Rebagliati, V., Philippi, R., Tornese, M., Paiva, A., Rossi, L. and Troncoso, A., 2009. Food-borne botulism in Argentina. Journal of Infection in Developing Countries, 3(4): 250-254.

- Rivas, L., McDonnell, M.J., Burgess, C.M., Obrien, M., Navarro-Villa, A., Fanning, S. and Duffy, G., 2010. Inhibition of verocytotoxigenic Escherichia coli in model broth and rumen system by carvacrol and thymol. International Journal of Food Microbiology, 139(1-2): 70-78.

- Saadati, M., Nazarian, Sh., Tavallaei, M., Amani J. and Shirzad, H., 2006. Identification of Clostridium botulinum Type A by Multiplex PCR. Journal of Military Medicine, 2(1): 231-238.

- Sanford Malcolm, T., Atkinson, E. and Ellis, J., 2009. Infant botulism and honey. Thesis of The Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida.

- Satterfield, B.A., Stewart, A.F., Lew, C.S., Pickett, D.O., Cohen, M.N., Moore, E.A. and Robison, R.A., 2010. A quadruplex real-time PCR assay for rapid detection and differentiation of the Clostridium botulinum toxin genes A, B, E and F. Journal of Medical Microbiology, 59: 55-64.

- Shahcheraghi, F., Nobari, S., Vahdani, P., Majdian G. and Aslani, M.M., 2013. Case report of cause Clostridium botulinum Type A. Mazandaran Medical Science Journal, 29(96): 127-132.

- Simpson, L., 2013. The life history of a botulinum toxin molecule. Toxicon, 68:40-59.

- Solomon, H.M. and Lilly, T., 2001. Clostridium botulinum. FDA Bacteriological Analytical Manual online, 8th edn. Chapter 17. http://cfsan.fda.gov/ebam/bam-17.htm#authors (accessed on December 2006).

- Soltani, M. and Güzeler, N., 2013. The production and quality properties of liquid kashks. GIDA, 38: 1-7.

- Tavakoli, H.R., Zinali, M. and Mehrabi Tavana, A., 2009. Scrutiny of food-borne botulism intoxication in Iran during 2003-2007 with the food hygiene view point. Hakim Health Systems Research Journal, 11(4): 38-46.

- Telci, I., Demirtas, I., Bayram, E., Arabaci, O. and Kacar, O., 2010. Environmental variation on aroma components of pulegone/piperitone rich spearmint (Menthe spicata L.). Industrial Crops and Products. 32(3): 558-592.

- Tseng, C.K., Tsai, C.H., Tseng, C.H., Tseng, Y.C., Lee, F.Y. and Huang, W.S., 2009. An outbreak of foodborne botulism in Taiwan. International Journal of Hygiene and Environment Health, 212: 82-86.