بررسی روش‌های تکثیر Lavandula stricta Del.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

3 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

چکیده

Lavandula stricta Del. با نام فارسی اسطوخودوس راست جزء گیاهان دارویی اسانس‌دار و از خانواده Lamiaceae و بومی ایران می‌باشد و به‌صورت سنتی در درمان درد مفاصل، دل‌پیچه و زکام کاربرد دارد. به‌منظور بررسی روش‌های تکثیر متداول در این گیاه، دو آزمایش برای ارزیابی اثر تیمارهای مختلف بر جوانه‌زنی بذر و ریشه‌زایی قلمه‌های این گیاه در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان طراحی شد. آزمایش اول در قالب فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار با دو فاکتور غلظت‌های متفاوت اسیدجیبرلیک (0، 250، 500 و ppm750) و سرمادهی (در دمای 4 درجه سانتی‌گراد به مدت 24 و 48 ساعت در یخچال و سرمادهی در دمای 18- درجه سانتی‌گراد به مدت 24 و 48 ساعت در فریزر) انجام شد و درصد جوانه‌زنی، بنیه بذر، طول ریشه‌چه و طول ساقه‌چه اندازه‌گیری شدند. در آزمایش دوم در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه فاکتور (دو سطح هورمون ایندول بوتیریک‌اسید به غلظت‌های صفر و ppm250)، دو نوع قلمه (انتهایی و غیرانتهایی) و سه نوع بستر کاشت (کوکوپیت+پرلیت، پرلیت+ماسه و کوکوپیت+ماسه) در سه تکرار و هر تکرار شامل 12 قلمه انجام شد. سپس درصد ریشه‌زایی، طول ریشه و تعداد ریشه مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند. نتایج آزمایش اول نشان داد که تیمارهای سرمادهی سبب کاهش درصد جوانه‌زنی، بنیه بذر، طول ریشه‌چه و طول ساقه‌چه گردید و اسیدجیبرلیک نیز همه خصوصیات رشدی بذر را کاهش داد ولی سبب افزایش طول ریشه‌چه شد. نتایج آزمایش دوم نشان داد که بیشترین درصد ریشه‌زایی (60%) در محیط کشت ماسه+پرلیت و غلظت 250 میلی‌گرم در لیتر ایندول‌بوتیریک‌اسید حاصل از قلمه‌های انتهایی بدست آمد.

کلیدواژه‌ها


- Abdul-Baki, A.A. and Anderson, J.D., 1973. Vigor determination in soybean by multiple criteria. Crop Science Society of America, 13(6): 630-633.

- Amooaghie, R., 2006. The effect of soaking, temperature and duration of pre-chilling on seed dormancy breaking of Ferula ovina. Iranian Journal of Biology, 18(4): 350-359.

- Arzani, A., 2007. Hydroponics Commercial and Domestic. Isfahan University of Technology, 210p.

- Bona, C.M., Deschamps, C. and Biasi, L.A., 2012. Rooting induction of different Lavandula angustifolia accessions by auxin application. Semina: Ciências Agrárias, 33: 175-182.

- Gonzlez-Benito, M.E., Albert, M.J., Iriondo, J.M., Varela, F. and Pérez-Garca, F., 2004. Seed germination of four thyme species after conservation at low temperatures at several moisture contents. ISTA, International Seed Testing Association,
247-254.

- Hartmann, H.T. and Kester, D.E., 1983. Plant Propagation: Principles and Practice. NewJersey: Prentice Hall, 840p.

- Jamzad, Z., 2012. Flora of Iran: Lamiaceae (No. 76). Research Institute of Forests and Rangelands Published, Tehran, 1066p.

- Khoshkhoy, M., 1990. Practices and Principles Propagation Plant. Shiraz University Publication Center, 550p.

- Martinez, P.F. and Abad, M., 1992. Soilless culture of tomato in different mineral substrates. Acta Horticulture, 323: 251-259.

- Moravcova, L., Pysek, P., Krinke, L., Pergl, J., Perglova, I. and Thompson, K., 2007. Seed germination, dispersal and seed bank in Heracleum mantegazzianum. CAB International, 74-91.

- Mozaffarian, V., 1996. A Dictionary of Iranian Plant Names. Farhang Moaser, Tehran, 740p.

- Nasoti, N., Arab, M., Najafi, F. and Sahar Khiz, M.J., 2009. Effect of different treatments on seed germination stimulating herb lavender (Lavandula angustifolia). Sixth Congress of Iranian Horticultural Sciences, University of Guilan, Rasht, 12-13 July.

- Rajabian, T., Saboora, A. and Fallah Hosseini, H., 2007 Effects of GA3 and chilling on seed germination of Ferula assa-foetida, as a medicinal plant. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 23(3): 391-404.

- Ronaghi, A. and Maftoon, M., 2003. Hydroponics Practical Guide Breeders Soilless Culture. Shiraz University Publication Center, 290p.

- Sax, K., 1962. Aspects of aging in plants. Annual Review of Plant Physiology, 13: 489-506.

- Sharma, R.K., Sharma, Sh. and Sharma, Sh.S., 2006. Seed germination behavior of some medicinal plants of Lahaul and Spiti cold desert (Himachal Pradesh): implications for conservation and cultivation. Current Science, 90(8): 1113-1118.

- Soltanipour, M.A., 2005a. Ecological study on 10 species essential oil of Hormozgan province. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 20(4): 547-560.

- Soltanipour, M.A., 2005b. Medicinal plants of the Geno protected area. Pajouhesh & Sazandegi (In Natural Resources), 18(3): 27-37.

- Taiz, L. and Zeiger, E., 1991. Plant Physiology. Sperktrum Akademischer Verlag, 559p.

- Upson, T. and Andrews, S., 2004. The Genus Lavandula. Timber Press, 442p.

- Webster, A., 1996. Propagation of sweet and sour cherries: 167-202. In: Webster, A.D. and Looney, N.E., (Eds.). Cherries: Crop Physiology, Production and Uses. CAB International., 464p.